Reklama

Nie żyje reżyser Jerzy Sztwiertnia

Po ciężkiej chorobie zmarł Jerzy Sztwiertnia, twórca m.in. serialu „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy”

Publikacja: 27.07.2025 14:35

Nie żyje reżyser Jerzy Sztwiertnia

Foto: Adobe Stock

Urodził się 25 grudnia 1946 roku w Chorzowie. W 1969 roku skończył wydział reżyserii w PWSFtviT w Łodzi. Swoje pierwsze filmy realizował na podstawie polskiej prozy. W filmie „Siedem czerwonych róż czyli Benek Kwiaciarz o sobie i innych”, zrealizowanym na podstawie opowiadań Marka Nowakowskiego zebrał siedem nowelek, w których główną rolę zawsze grał Zbigniew Maklakiewicz. Potem według prozy Henryka Worcella zrealizował „Grzech Antoniego Grudy” o osadnictwie na Ziemiach Odzyskanych i „Złotą Kaczkę” na podstawie opowiadania Ewy Szelburg-Zarębiny. 

Reżyser czuły na historyczną prawdę

W latach 1979-1981 powstało jedno z jego najważniejszych dzieł – 13-odcinkowy serial „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy” o walce Polaków z germanizacją w Wielkopolsce w latach 1815-1819. Losy fikcyjnych bohaterów bardzo sprawnie zostały tu przemieszane z losami autentycznych postaci tamtego czasu. Na ekranie pojawili się m.in. hrabia Dezydery Chłapowski (Krzysztof Kolberger) dr Karol Marcinkowski (Mariusz Benoit), ks. Antoni Radziwiłł (Zdzisław Kozień).

W latach 80. reżyser pokazał m.in. „Komediantkę” o tragicznych losach młodej aktorki i „Oszołomienie” – również portretujące środowisko teatralne, zainspirowane autentycznymi losami aktora Tadeusza Junoszy-Stępowskiego. 

Jerzy Sztwiertnia, twórca dokumentów

Jerzy Sztwiertnia był też twórcą wielu interesujących dokumentów. Starał się w nich zachować pamięć o ludziach ważnych dla narodowej kultury, którzy w trudnych czasach umieli zachować swoją niezależność.

„Kusy i inni” był opowieścią o etosie sportu przed II wojną światową. W filmie „Dzielski: Bankietem do kapitalizmu” Sztwiertnia przypomniał sylwetkę Mirosława Dzielskiego i początek w połowie lat 80. XX wieku Towarzystwa Liberałów przekształconego potem w Krakowskie Towarzystwo Przemysłowe. Inny jego dokument „Aleksander Ścibor-Rylski” (1928-1983) poświęcony był znakomitemu pisarzowi i scenarzyście. „Zły” był intelektualnym portretem Leopolda Tyrmanda – znakomitego literata, któremu w czasach stalinowskich udało się zachować poczucie własnej odrębności i niezależności. Jego ostatni film dokumentalny „Zofia Herzowa: Notacja” poświęcony był tytułowej bohaterce, która razem z mężem tworzyła po wojnie w Rzymie Instytut Literacki. Następnie przeniesiony do Francji – do podparyskiego Maisons-Laffitte. Siedziba instytutu stała się oazą polskości i wolnej myśli, przystanią dla przybyszów z PRL.

Reklama
Reklama

Jerzy Sztwiertnia, reżyser telenowel

Poza tym od schyłku XX wieku Jerzy Sztwiertnia wyreżyserował w telewizji setki odcinków telenowel – „Klanu”, „Plebanii”, „Na dobre i na złe”. 

O śmierci reżysera poinformował Andrzej Luter, duszpasterz, doktor teologii, krytyk filmowy m.in. „Więzi”, przyjaciel wielu artystów. 

Film
Nie żyje Eric Dane, gwiazdor serialu „Chirurdzy”. Miał 53 lata
Materiał Promocyjny
AI to test dojrzałości operacyjnej firm
Film
Nie żyje Robert Duvall, consigliere z „Ojca chrzestnego”
Film
Nie żyje Frederick Wiseman, wybitny dokumentalista
Film
Nie żyje Jerzy Słonka. U Barei reprezentował brygadę młodzieżową, sprawdzał „ledykimację”
Materiał Promocyjny
Presja dorastania i kryzys samooceny. Dlaczego nastolatki potrzebują realnego wsparcia
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama