Zarówno w świetle konstytucji, jak i w świetle rzeczywistości mamy 15 sędziów Trybunału Konstytucyjnego – stwierdził Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Marcin Wiącek w rozmowie z zastępczynią redaktora naczelnego „Rzeczpospolitej” Ewą Szadkowską. Podczas jednej z rozmów, przeprowadzonych przez „Rz” w trakcie Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach, RPO pytany był o kwestie ślubowania nowych sędziów Trybunału i o możliwość dochodzenia przez nich swoich praw, a także o niepublikowanie przez rząd orzeczeń TK, prawybory do Krajowej Rady Sądownictwa i nowelizację prawa karnego, zawetowaną przez prezydenta.
Czytaj więcej
Za to, że Trybunał Konstytucyjny jest dziś w kompletnej ruinie, odpowiadają wszyscy w równym stopniu. A przede wszystkim ci, którzy od zawsze trakt...
Marcin Wiącek na Europejskim Kongresie Gospodarczym: Sędziów TK wybiera Sejm, tak mówi konstytucja
Rzecznik podkreślił, że liczba sędziów TK wynosi 15 i że wlicza się do nich także ta czwórka, która wzięła udział w sejmowym ślubowaniu.
– Konstytucja opisuje w sposób wyczerpujący procedurę wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Konstytucja mówi: sędziów Trybunału Konstytucyjnego na dziewięcioletnią kadencję wybiera Sejm. I jeżeli Sejm to uczyni, w świetle prawa mamy do czynienia z sędziami – stwierdził RPO.
Jak podkreślił, ślubowanie jest elementem przewidzianym wyłącznie ustawowo.
– Konstytucja nie mówi ani słowa o tym, że funkcjonowanie sędziego Trybunału Konstytucyjnego zależy od jakichkolwiek dodatkowych czynności, w tym od ślubowania. Konstytucja przewiduje różne instytucje, które obejmują swoje urzędy po złożeniu ślubowania (…), natomiast nie sędziego Trybunału Konstytucyjnego – powiedział prof. Wiącek i zaznaczył, że mandat sędziego TK nabywa się tym samym z chwilą przyjęcia uchwały przez Sejm. Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzega jednak ogromny spór, jaki panuje między instytucjami publicznymi i w środowisku prawniczym.
Czytaj więcej
Sześcioro nowo wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego złożyło w czwartek uroczyste ślubowanie sędziowskie. Doszło do tego w Sejmie, bez obecno...
– Ja zawsze sugeruję, jeśli mamy do czynienia ze sporem w demokratycznym państwie prawa (…), że do rozstrzygania sporów są sądy. Tę sprawę należałoby – aby wyjaśnić te wątpliwości – przekazać na drogę postępowania sądowego – stwierdził RPO. Jego zdaniem sądy mogłyby ustalić ponadto, jaki jest skutek prawny sejmowego ślubowania, gdyż jest to „spór prawny, a spory prawne rozstrzygają sądy”.
– Sędziowie, którzy złożyli ślubowanie w Sejmie, (…) którzy nie są dopuszczani do sprawowania swojego urzędu, mają również możliwość skierowania swojej sprawy do sądu powszechnego, w szczególności sądu pracy. Zdarzały się takie sytuacje w przeszłości, że sędzia był niedopuszczany do pracy przez prezesa sądu – wyjaśnił prof. Wiącek, zapytany o sytuację sędziów niedopuszczanych do pracy przez szefa TK Bogdana Święczkowskiego. Jego zdaniem do sądu zaskarżyć można także bezczynność samego prezydenta Karola Nawrockiego.
– Dopuszczając się zwłoki w przyjęciu ślubowania prezydent dopuszcza się czegoś, co prawo nazywa bezczynnością. A na bezczynność mamy prawną możliwość złożenia skargi – stwierdził Rzecznik Praw Obywatelskich.
Czytaj więcej
Sąd pracy może przesądzić o statusie sędziego Trybunału Konstytucyjnego jako pracownika czy zasądzić przysługujące mu wynagrodzenie. Wątpliwe jedna...
Rzecznik Praw Obywatelskich: Orzeczenia TK powinny być publikowane
Prof. Marcin Wiącek był także pytany o problem niepublikowania przez rząd orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
– Mamy w biurze RPO sporo pism od ludzi, wobec których Trybunał Konstytucyjny wydał korzystne orzeczenie, np. w sprawie ulgi meldunkowej lub emerytur. I rzeczywiście, brak publikacji orzeczeń jest przeszkodą w możliwości skorzystania przez obywateli z tych orzeczeń – przyznał RPO i zaznaczył, że jego zdaniem orzeczenia powinny być publikowane „przy wszystkich wadach, jakie możemy odnotować, jeśli chodzi o skład Trybunału Konstytucyjnego”. Podkreślił także, że „brak przepisów prawa, które upoważniałyby prezesa rady ministrów do niepublikowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego” oznacza, iż robić tak nie wolno.
Czytaj więcej
Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski wezwał w czwartek premiera Donalda Tuska do opublikowania 67 wyroków TK. – Pańskie zaniechanie...
Prawybory do KRS. Marcin Wiącek: Jest szansa na uzdrowienie Krajowej Rady Sądownictwa
Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich prowadzone obecnie konsultacje przed wyborami do KRS mają szansę pomóc w uzdrowieniu sytuacji w Radzie. RPO twierdzi, że szerokie konsultacje – które, jak podkreślił, nie powinny być nazywane „prawyborami” – mogą być przyczynkiem do tego, żeby europejskie trybunały nie uważały sędziów powołanych z udziałem nowej KRS za powołanych wadliwie, tj. za „neosędziów”.
Czytaj więcej
Najwięcej głosów w tzw. prawyborach do Krajowej Rady Sądownictwa otrzymali sędziowie z listy popieranej przez Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych w P...
Weto Karola Nawrockiego pod nowelizacją procedury karnej. RPO: tymczasowe areszty są jednym z największych problemów
Prof. Marcin Wiącek podkreślił, że dwoma największymi problemami polskiej procedury karnej są: nagminne stosowanie tymczasowego aresztowania oraz brak szybkiego dostępu osoby podejrzanej do obrońcy. Reforma obu tych zagadnień, zawarta w ustawie nowelizującej kodeks postępowania karnego, została zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego – powodem był wówczas szereg innych zawartych w ustawie rozwiązań, przez prawników uważanych za błędne, a nawet niebezpieczne.
W przypadku tymczasowych aresztów, jak zaznaczył RPO, w ponad 90 proc. przypadków sądy zgadzają się na wnioski prokuratury o zastosowanie tego środka – i podobny procent odwołań od zastosowania aresztu spotyka się z odmową sądu. Zdaniem prof. Wiącka konieczna więc jest przede wszystkim zmiana podejścia polskich sądów do tego zagadnienia.
