Duńscy żołnierze będą strzelać do Amerykanów? Resort obrony Danii wyjaśnia

Duński dziennik „Berlingske” oficjalnie spytał resort obrony Danii, czy zasady użycia siły przez duńską armię, wprowadzone w 1952 roku, nadal obowiązują. Chodzi o zasadę, że w przypadku ataku na terytorium Danii duńscy żołnierze mają natychmiast podejmować kontrataki, nie czekając na rozkazy.

Rzeczniczka Białego Domu mówiła, że wykorzystanie armii USA jest opcją ws. Grenlandii

Pytanie zadano w momencie, gdy rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt, komentując dążenie administracji Donalda Trumpa do przejęcia kontroli nad Grenlandią, autonomicznym terytorium zależnym Danii stwierdziła, iż rozważane są różne możliwości, a „wykorzystanie armii USA zawsze jest opcją dostępną dla głównodowodzącego siłami zbrojnymi”. Wcześniej Trump, jeszcze jako prezydent elekt, nie chciał wykluczyć użycia siły jako sposobu na przejęcie kontroli nad Grenlandią. Tymczasem sekretarz stanu USA Marco Rubio przekonywał amerykańskich parlamentarzystów, że USA nie zamierzają używać siły przeciwko sojusznikowi z NATO – a kontrolę nad Grenlandią chcą uzyskać poprzez zakup wyspy. Władze Danii oraz władze autonomiczne Grenlandii podkreślają jednak, że wyspa nie jest na sprzedaż.

Grenlandia - największa wyspa świata

Foto: PAP

Doradca Donalda Trumpa Stephen Miller mówił w niedawnej rozmowie z CNN, że nikt nie będzie konfrontował się militarnie z USA w sprawie „przyszłości Grenlandii”. Z kolei jego żona, Katie Miller, zamieściła w sieci mapę Grenlandii, na którą naniesiona została amerykańska flaga z podpisem „Wkrótce”. Pod koniec grudnia 2025 roku Trump wyznaczył gubernatora Luizjany, Jeffa Landry'ego, na specjalnego wysłannika ds. Grenlandii. Po operacji wojskowej w Wenezueli, zakończonej pojmaniem przywódcy tego kraju, Nicolása Maduro, Trump mówił, że USA „potrzebują Grenlandii do obrony” i dodawał, że obecnie w rejonie wyspy znajduje się wiele statków z Rosji i Chin.

Czytaj więcej

Polityka

Grenlandia bez Danii? Opozycja chce bezpośrednich rozmów z USA

Grenlandia powinna rozpocząć bezpośrednie rozmowy z rządem Stanów Zjednoczonych, z pominięciem Da...

Podjęcie przez Trumpa tematu przejęcia kontroli nad Grenlandią wywołało reakcję Danii i innych europejskich państw. We wspólnym oświadczeniu europejskich przywódców, pod którym podpisał się też Donald Tusk, czytamy, że „Grenlandia należy do jej mieszkańców. Tylko Danii i Grenlandii przysługuje prawo do podejmowania decyzji w sprawach dotyczących Danii i Grenlandii”.

Z odpowiedzi duńskiego resortu obrony na pytanie dziennika „Berlingske” wynika, że gdyby USA zdecydowały się na siłowe przejęcie kontroli nad Grenlandią, wówczas duńska armia musiałaby stawić im zbrojny opór, ponieważ reguła z 1952 roku „pozostaje w mocy”. Reguła ta głosi, że „w przypadku inwazji zaatakowane siły muszą natychmiast podjąć walkę, nie czekając na rozkazy ani o nie nie prosząc, nawet jeśli dowódcy jednostek nie wiedzą o deklaracji wojny ani o stanie wojennym”. „Nakaz sięgnięcia po wojskowe, obronne środki zapobiegawcze w przypadku ataku na kraj i w czasie wojny, pozostaje w mocy” – głosi odpowiedź Ministerstwa Obrony Danii na pytanie duńskiego dziennika. 

Grenlandia (MAPA)

Foto: PAP

Premier Danii Mette Frederiksen ostrzegała, że ewentualna akcja militarna USA na Grenlandii będzie w praktyce oznaczać koniec NATO. 

USA zmieniają ton w sprawie Grenlandii. Były premier Francji ostrzega, że USA mogą stać się wrogiem Europy

Na Grenlandii stacjonuje kilkuset duńskich żołnierzy, w tym elitarna jednostka marynarki wojennej Danii, Slædepatruljen Sirius, która liczy kilkunastu żołnierzy patrolujących rozległy i bezludny teren północno‑wschodniej Grenlandii (korzystają przy tym z psich zaprzęgów).