To Japonia obroni Tajwan? Premier Sanae Takaichi zagrała w otwarte karty

Japońscy dyplomaci mówili o tym od wielu lat, ale anonimowo, nieoficjalnie. Dopiero Sanae Takaichi zagrała w otwarte karty. W trakcie debaty parlamentarnej 7 listopada nowa premier uznała, że próba przejęcia siłą przez Chiny Tajwanu oznaczałaby „egzystencjalne zagrożenie” dla Kraju Kwitnącej Wiśni. Zapożyczyła formułę, która zgodnie z powojenną konstytucją kraju określa warunki niezbędne, aby Japonia mogła wziąć udział w wojnie. Deklarację szefowej rządu powszechnie uznano więc za zapowiedź, że Japończycy niejako automatycznie przyjdą na odsiecz zagrożonemu Tajwanowi. 

Czytaj więcej

Plus Minus

Czy chińska inwazja napotka opór na Tajwanie?

– Tajwan będzie walczył – zapewnia „Plusa Minusa” szef tajwańskiej dyplomacji Joseph Wu. Czy jedn...

Reakcja Chin jest od tego czasu coraz bardziej brutalna. Na początku tygodnia chińskie okręty zbliżyły się do wysp Senkaku, które za swoje uważa zarówno Tokio, jak i Pekin. Władze Chin zaczęły odradzać wyjazdu do Japonii chińskim turystom. Twierdzą, że grozi im tam niebezpieczeństwo. A z polecenia Pekinu linie lotnicze Państwa Środka zaproponowały zwrot pieniędzy za bilet tym chińskim pasażerom, którzy zdecydują się na to przed końcem roku. Dla Japonii to poważny cios, bo Chińczycy zapewniają zasadniczą część ruchu turystycznego do kraju, który i tak zmaga się z cłami narzuconymi przez Donalda Trumpa i balansuje na skraju recesji. Tylko w sierpniu z ChRL przyleciało na japońskie wyspy milion turystów.

Większość Tajwańczyków nie wierzy w odsiecz Ameryki

Nie mniej stanowcza była reakcja dyplomatyczna Chin. Pekin domaga się „wycofania” deklaracji Takaichi, co premier wykluczyła. W piątek ma ona spotkać się  podczas szczytu w G20 w Johannesburgu ze swoim chińskim odpowiednikiem Li Qiangiem. Wcześniej do Pekinu poleciał wysłannik japońskiego MSZ. 

Na przełom w relacjach między oboma krajami trudno jednak liczyć, bo powody napięć są głębokie. Chiny nie tylko nigdy nie zrezygnowały z planów przejęcia, jeśli trzeba siłą, Tajwanu, ale za Xi Jinpinga plany te stały się o wiele bardziej realne. To chiński imperializm i nacjonalizm, a nie komunizm są za jego rządów w coraz większym stopniu ideą mającą zapewnić legitymizację władzy. 

Xi pilnie obserwuje wojnę w Ukrainie. Po 11 latach od nielegalnej aneksji Krymu rosyjskie wojska ponoszą gigantyczne straty, a mimo to nie zdołały pokonać Ukraińców. To musi skłaniać Pekin do ostrożności w sprawie inwazji na Tajwan. Ale wycofanie się Donalda Trumpa ze wsparcia finansowego Kijowa i jego próby porozumienia z Putinem są z kolei zachętą dla chińskiego dyktatora do podjęcia tajwańskiej kampanii.

Czytaj więcej

Polityka

Trump zdradzi Tajwan? Strach na wyspie po decyzji giganta

Postawiony pod ścianą przez administrację USA największy producent półprzewodników na świecie TSM...

Na samej wyspie nastroje nie są zresztą budujące. 60 proc. ankietowanych nie wierzy tu, że w razie ataku komunistów Amerykanie przyjdą z odsieczą. I to nawet, jeśli sekretarz wojny USA Pete Hegseth zapewnia, że Waszyngton uczyni uderzenie na Tajwan tak kosztownym, że Chińczycy się na niego nie zdecydują.

W Tajpei do tej pory obowiązywał plan samodzielnego stawiania oporu chińskim wojskom przez miesiąc. To miało wystarczyć, aby alianci przyszli z pomocą. Teraz mowa jest jednak o przygotowaniu się do znacznie dłuższych walk z Chińczykami bez pomocy z zewnątrz. Szykowane są zapasy amunicji, żywności, surowców energetycznych na wypadek blokady morskiej zarządzonej przez Xi. 

Wiarygodność tych planów podważa jednak przebieg debat w tajwańskim parlamencie, gdzie większość mają opowiadająca się za zbliżeniem z Chinami narodowa partia Kuomintang i nieraz wchodząca z nią we współpracę populistyczna Tajwańska Partia Ludowa. Zdołały one ograniczyć wydatki na zbrojenia.