Kiedy Unia Europejska się powiększy? To zależy od reformy, z którą nikt się nie spieszy

Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę blisko cztery lata temu zdawało się, że proces poszerzenia Unii nabrał rumieńców. We wtorek z zaciekle atakowanego Pokrowska połączył się zdalnie z Brukselą Wołodymyr Zełeński. I on podkreślił, że jego kraj powinien przystąpić do Unii do 2030 r. To jednak mało realne. Co prawda w czerwcu ubiegłego roku Ukraińcy formalnie rozpoczęli negocjacje akcesyjne, jednak od tego czasu nie zdołano otworzyć ani jednego rozdziału rokowań. Konieczne jest tu jednomyślne poparcie 27 krajów UE, a sprawę wetuje autorytarny premier Węgier Viktor Orbán. Zmiana może nastąpić dopiero po węgierskich wyborach parlamentarnych wiosną przyszłego roku, gdy po raz pierwszy od 15 lat, Fidesz może przegrać i stracić władzę. 

Najlepiej do przystąpienia do Unii są dziś gotowe Albania i Czarnogóra

Polska otworzyła pierwsze rozdziały rokowań z Unią wiosną 1998 r., ale we Wspólnocie znalazła się dopiero po sześciu latach. Nasz kraj był jednak wówczas nie tylko o wiele bogatszy od dzisiejszej Ukrainy (zniszczenia spowodowane przez Rosjan oceniane są na przeszło 500 mld dol.), ale i miał potężnego adwokata: Niemcy. Warszawa nie ma takiego potencjału, co Berlin, aby odegrać podobną rolę wobec Ukrainy. Ale przede wszystkim pojawia się pytanie, czy chce wystąpić w takiej roli? Blokada przez polski rząd swobodnego handlu z Kijowem pokazuje, jak to jest złożone. Tym bardziej, że po przyjęciu do UE Ukraina stałaby się czołowym beneficjentem funduszy strukturalnych i dotacji rolnych, a Polska z głównego biorcy środków europejskich netto, którym jest obecnie, stałaby się płatnikiem netto. 

Czytaj więcej

20 lat Polski w UE

Jędrzej Bielecki: Dzięki USA i Niemcom wróciliśmy do Europy

Bill Clinton i Gerhard Schröder: to tym dwóm politykom Polska zawdzięcza w największym stopniu cz...

Najlepiej do członkostwa są dziś gotowe dwa małe kraje: Albania i Czarnogóra. Oba deklarują też chęć pójścia na kompromis, rezygnując np. z prawa weta w sprawach zagranicznych. O tym zapewnił w Brukseli albański premier Edi Rama. Jednak w Komisji Europejskiej nie ma entuzjazmu do takiej wizji. Także polscy dyplomaci wskazują, że byłby to niebezpieczny precedens, prowadzący do budowy Unii wielu prędkości. I ryzyka wypchnięcia naszego kraju z twardego jądra Wspólnoty. 

Zdaniem Marty Kos, komisarz ds. poszerzenia UE, w ostatnim roku największy postęp zrobiła natomiast Mołdawia. Jednak źródła dyplomatyczne mówią „Rz”, że oddzielenie Kiszyniowa od Kijowa na drodze do członkostwa jest z powodów politycznych wykluczone. Orbán naciska na unijną centralę, aby zgodziła się na szybsze postępy w integracji Serbii. Jednak kraj pod rządami autorytarnego prezydenta Aleksandra Vucicia raczej od Wspólnoty się oddala niż zbliża.