Chodzi o obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. zmiany w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Umożliwiają one umieszczenie w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców małoletniego bez opieki, który złożył wniosek o ochronę międzynarodową w RP. Jak podkreśla rzecznik praw obywatelskich, jest to odejście od dotychczasowych regulacji, które bezwzględnie taką możliwość wykluczały.
Zastrzeżenia do procedury legislacyjnej
RPO w wystąpieniu do ministra spraw wewnętrznych i administracji przypomina, że brak możliwości umieszczania takich dzieci w ośrodkach SG stanowił realizację zasady szczególnej ochrony dzieci, która powinna być rozszerzona także na pozostałych małoletnich bez opieki.
"Zmiana art. 88a prowadzi do istotnego obniżenia standardu ochrony praw cudzoziemców oraz praw dziecka. Nie odpowiada to szczególnym potrzebom rozwojowym, emocjonalnym i psychologicznym dziecka. Środki izolacyjne mogą prowadzić do pogłębienia negatywnych skutków przymusowej migracji, przemocy lub prześladowań, które często stanowią przyczynę ubiegania się o ochronę międzynarodową. Dopuszczenie detencji takich dzieci jest sprzeczne z zasadą nadrzędności najlepszego interesu dziecka, wyrażoną w art. 72 Konstytucji RP, art. 3 Konwencji o prawach dziecka i art. 24 Karty praw podstawowych UE" – wylicza RPO.
Ma również zastrzeżenia do samego trybu wprowadzenia zmiany. Nie przewidywał jej bowiem rządowy projekt przedstawiony Sejmowi 6 sierpnia 2025 r. Zmianę zaproponowano dopiero w formie poprawek po pierwszym czytaniu w komisji 7 października 2025 r. – w efekcie nie poddano jej konsultacjom publicznym i opiniowaniu. "Taki tryb podważa przejrzystość procesu legislacyjnego i może być oceniany jako wątpliwy z punktu widzenia standardów prawidłowej legislacji" – wskazuje rzecznik praw obywatelskich.
Czytaj więcej
We wtorek Rada Ministrów przyjęła projekt, który zakłada stopniowe wygaszanie przywilejów dla uchodźców z Ukrainy. Chodzi m.in. o dostęp do świadcz...
RPD: strzeżone ośrodki są miejscami pozbawienia wolności
Wystąpienie w tej sprawie do ministra spraw wewnętrznych i administracji skierowała również rzecznik praw dziecka. Monika Horna-Cieślak podkreśla, że "niezależnie od obywatelstwa, wszystkie osoby poniżej 18. roku życia są dziećmi i jesteśmy jako dorośli – jako państwo polskie – zobowiązani do sprawowania prawidłowej opieki nad wszystkimi małoletnimi pozbawionymi opieki bliskich".
Przypomina też, iż strzeżone ośrodki są miejscami pozbawienia wolności. "Rekomendowanym kierunkiem zmian legislacyjnych powinno być całkowite wyłączenie możliwości stosowania detencji imigracyjnej wobec małoletnich cudzoziemców bez opieki" – uważa RPD.
Czytaj więcej
Cudzoziemcy zyskają możliwość składania online wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt w Polsce, zarówno czasowy, jak i stały, a także na pobyt r...
