Zadania

Gminy płacą sobie podatek i tracą subwencje

Fotorzepa, Szymon Łaszewski
Gminy wiejskie muszą płacić do własnego budżetu daninę od dróg lokalnych. Dla wielu z nich oznacza to utratę części subwencji
– Problem dotyczy głównie dojazdów do pól czy lasów, które w wielu gminach zajmują nawet kilkaset hektarów. Dla gminy średniej wielkości roczna kwota takiego wirtualnego podatku wynosi ok. 400 tys. zł. Samorządy tracą przez to kilkaset tysięcy, a nawet milion zł subwencji rocznie – mówi Mirosław Lech, przewodniczący zarządu Związku Gmin Wiejskich Województwa Podlaskiego.
Przykładem jest Nowogród, któremu w 2010 r. obniżono subwencję o ok. 500 tys. zł. Dla porównania, dochody gminy wynoszą 10 mln zł. – To dla nas duża strata. Zwłaszcza że prowadzimy wiele inwestycji – mówi Andrzej Cholewicki, przedstawiciel władz Nowogrodu.

Klasyfikacja dróg

Podatek od nieruchomości jest dochodem samorządów. A to oznacza, że jako właściciele lub zarządcy tych dróg płacą go do własnych budżetów według stawek dla tzw. gruntów pozostałych. Zwiększenie ich dochodów może z kolei oznaczać obniżenie kwoty wyrównawczej subwencji ogólnej. Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z daniny zwolnione są drogi publiczne, w tym gminne. Nie dotyczy to dróg wewnętrznych, do których na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych należą m.in.: parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg.

MF przeciw zwolnieniu

Resort finansów zauważa ten problem, ale nie zgadza się na postulowane przez samorządy zwolnienie tych terenów z daniny od nieruchomości. 400 tys. rocznie gmina płaci średnio podatku do własnej kasy
– Ministerstwo nie przewiduje takich zmian w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych – czytamy w odpowiedzi na interpelację poselską nr 23 245. Jak uzasadnia resort finansów, zwolnienie z daniny wszystkich dróg wewnętrznych, także tych należących do innych podmiotów, oznaczałoby spadek wpływów do budżetów gmin. Z kolei wprowadzenie zwolnienia tylko dla samorządów byłoby niezgodne z konstytucją. 1576 gmin wiejskich jest w Polsce. Problem dotyczy również gmin wiejsko-miejskich, których jest 601 – Możliwością rozwiązania kwestii opodatkowania gminnych dróg wewnętrznych w kontekście wpływu na wysokość subwencji jest zmiana kategorii dróg wewnętrznych na drogi gminne – wskazuje ministerstwo.

Brak rozwiązań

– Staramy się przekwalifikować drogi, ale nie zawsze jest to możliwe. Poza tym może to trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat, jeśli np. są problemy z ustaleniem własności danego odcinka – mówi Andrzej Cholewicki. – To skomplikowany problem, gdyż zwolnienie z podatku wyłącznie dróg wewnętrznych należących do samorządów mogłoby zostać uznane za niezgodne z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego. Równocześnie konstrukcja przepisów, na podstawie których samorządy płacą podatek same sobie, jest nieracjonalna. Być może najlepszym rozwiązaniem byłaby zmiana ustawy o drogach publicznych, tak by ustawowo zaliczyć drogi wewnętrzne do kategorii dróg publicznych korzystających ze zwolnienia – mówi Małgorzata Boguszewska, konsultant w Alma Consulting Group Polska.
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA