Ustrój i kompetencje

Trzeba wiedzieć, jak odwołać prezydium

Pośpieszne przyjęcie rezygnacji władz gminnej rady może doprowadzić do paraliżu tego organu, a w konsekwencji nawet do konieczności przeprowadzenia przedterminowych wyborów
Do sytuacji patowej może również dojść na skutek odwołania przewodniczącego i wiceprzewodniczących na wniosek radnych.
Dlatego zarówno w pierwszej, jak i w drugiej sytuacji należy zadbać o to, aby wybór nowego prezydium organu stanowiącego nastąpił na tej samej sesji. [srodtytul]Wybór, odwołanie, rezygnacja[/srodtytul]
Zasady powoływania i odwoływania przewodniczącego i jego zastępców określa art. 19 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=98AE836C71B4811DF39FBEB0C6FB19A0?id=163433]ustawy o samorządzie gminnym[/link]. Zgodnie z treścią ustępu 1 rada gminy wybiera ze swego grona przewodniczącego i wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym. W tym samym trybie następuje odwołanie członków tego grona, które pozwolę sobie nazwać prezydium. [b]Wniosek w tej sprawie powinien zostać zgłoszony przez co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy.[/b] Przewodniczący i jego zastępcy mogą również zrezygnować z pełnionej funkcji. Rezygnacja musi zostać przyjęta przez radę gminy, która w tej sprawie powinna podjąć uchwałę nie później niż w ciągu miesiąca od dnia złożenia rezygnacji. Niepodjęcie uchwały w ciągu miesiąca od dnia złożenia rezygnacji przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego jest równoznaczne z przyjęciem rezygnacji przez radę gminy z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym powinna być podjęta uchwała. [srodtytul]Tryb szczególny czy zwykły[/srodtytul] W [b]wyroku z 16 listopada 2000 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu (II SA/Wr 144/99)[/b]przyjęcie rezygnacji następuje w wyniku podjęcia uchwały o odwołaniu z tej funkcji w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady . Nie jest to jednak jedyny pogląd w tej kwestii. Część przedstawicieli nauki prawa przychyla się bowiem do stwierdzenia, że przyjęcie rezygnacji jest instytucją odrębną od odwołania, które ma charakter karny. Rezygnacja z funkcji takiego elementu nie zawiera. W konsekwencji do podjęcia uchwały w sprawie rezygnacji wystarczające jest zachowanie wymagań określonych w art. 14 ustawy o samorządzie gminnym (patrz: A. Szewc, w komentarzu do art. 19 ustawy o samorządzie gminnym, Lex). Zgodnie z tym poglądem [b]uchwała taka podejmowana powinna być zwykłą większością głosów, w głosowaniu jawnym, w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady.[/b] [srodtytul]Niepożądane skutki[/srodtytul] Odwołanie przewodniczącego rady i jego zastępców, a także jego rezygnacja przyjęta stosowną uchwałą pociąga za sobą ten sam skutek. Jest nim albo wakat na stanowisku w prezydium rady, który należy uzupełnić zawsze, jeżeli chodzi o przewodniczącego rady, a jeżeli chodzi o jego zastępców – tylko w sytuacji, gdy statut gminy określa sztywną ich liczbę. Może się jednak zdarzyć również taka sytuacja, w której cały skład prezydium zostanie odwołany (złoży rezygnację). W takich przypadkach radni powinni zachować szczególną ostrożność, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której rada zostanie pozbawiona swych organów. Może to bowiem doprowadzić do paraliżu jej prac, a to z tego względu, że nie będzie kompetentnej osoby do zwołania jej posiedzeń. W trakcie kadencji sesję rady może bowiem zwołać jedynie jej przewodniczący, a w wyjątkowych sytuacjach zastępca. [srodtytul]Aby uniknąć pata[/srodtytul] Odwołanie władz rady gminy bez powołania nowych może zatem skutkować koniecznością jej rozwiązania i rozpisania nowych wyborów. Pierwszym rozwiązaniem jest dokonanie wyboru nowego prezydium na tej samej sesji. Jest to wyjście najbardziej pożądane. Następuje bowiem szybka wymiana na stanowisku przewodniczącego i jego zastępców, co zapewnia ciągłość funkcjonowania organu stanowiącego. Jednak wybór na tej samej sesji nie zawsze będzie możliwy z różnych względów, najczęściej konieczności uzgodnienia kandydata. Dlatego warto jest w uchwale w sprawie odwołania przewodniczącego i jego zastępców określić datę, z którą przestają oni pełnić swoje funkcje. Powinna być ona tak wyznaczona, aby zmiana w składzie prezydium nastąpiła możliwie jak najszybciej i jednocześnie taka, aby przed jej upływem możliwe było zwołanie kolejnej sesji, na której nastąpiłby wybór nowego przewodniczącego i jego zastępców. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że w sytuacji złożenia rezygnacji czy to przez poszczególnych członków prezydium rady, czy też przez jego cały skład rada gminy może na taką rezygnację nie wyrazić zgody. Taką interpretację usprawiedliwia [b]użyte w art. 19 ust. 5 gminnej ustawy ustrojowej sformułowanie „uchwała w sprawie przyjęcia rezygnacji”. Należy je rozumieć w ten sposób, że rada może rezygnację przyjąć lub też ją odrzucić.[/b] Co prawda przepisy milczą na temat skutków rezygnacji, ale racjonalnie rzecz traktując, należy uznać, że odmowa przyjęcia rezygnacji nie zwalnia przewodniczącego (wiceprzewodniczącego) rady z jego funkcji i obliguje go do dalszego pełnienia wynikających z niej obowiązków. W przeciwnym razie podejmowanie uchwały w tej sprawie nie miałoby sensu. [ramka][b]Nowela rozwiąże problem[/b] Ustawa o samorządzie gminnym zawiera lukę w przepisach. Nie unormowano w niej bowiem sytuacji, w której skład prezydium rady został odwołany, sesja rady zakończona, a jednocześnie nie powołano nowego przewodniczącego, co skutkuje brakiem możliwości działania przez ten organ. Ustawodawca postanowił tę sytuację zmienić. Zgodnie z poselskim projektem nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym (druk nr 189 i 189-A) w takiej sytuacji w celu wyboru nowych władz ,sesję rady ma zwoływać właściwy wojewoda. Analogiczne rozwiązanie ma zostać wprowadzone do ustaw o samorządzie powiatowym i samorządzie województwa[/ramka]
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL