Historia

Wydarzenia epoki, rok 1932

Janusz Kusociński w biegu po złoty medal olimpijski w Los Angeles
AP
[srodtytul]Polityka[/srodtytul]
1932: 3 stycznia – Mahatma Gandhi internowany przez Brytyjczyków.
2 lutego – początek konwencji rozbrojeniowej w Genewie. 25 lutego – Adolf Hitler otrzymał niemieckie obywatelstwo. 10 kwietnia – Paul von Hindenburg ponownie prezydentem Niemiec. 15 maja – w ZSRR Stalin ogłosił, że Bóg to przeżytek, instrument ucisku mas pracowniczych. 14 czerwca – oddziały szturmowe NSDAP SA i SS znów legalne w Niemczech. 25 lipca – Polska i ZSRR podpisały układ o nieagresji. 31 lipca – Janusz Kusociński zdobył w Los Angeles olimpijskie złoto (bieg na 10 km: 30 min i 11,4 s). 28 sierpnia – Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura wygrali Challenge; 11 września – zginęli w wypadku lotniczym. 30 sierpnia – Hermann Göring na czele Reichstagu. 20 września – Gandhi rozpoczął strajk głodowy. 19 listopada – drugą żonę Stalina odnaleziono martwą. 21 listopada – prezydent Hindenburg rozmawia z Hitlerem o utworzeniu nowego rządu. 31 grudnia – polscy kryptolodzy złamali szyfr niemieckiej Enigmy. Oddano do użytku schronisko na Polanie Chochołowskiej. Bezrobocie w USA osiągnęło 14 mln (33 proc.). [srodtytul]Nauka i technika[/srodtytul] 1932: 19 marca – został otwarty most w Sydney nad zatoką Port Jackson – Sydney Harbour Bridge (1149 m długości; 134 m w najwyższym punkcie). 20 marca – sterowiec „Graf Zeppelin” rozpoczął regularne rejsy do Ameryki Południowej. 29 maja – w Warszawie powstał Instytut Radowy im. Marii Skłodowskiej-Curie (dziś Centrum Onkologii). 14 kwietnia – John Cockcroft i Ernest Walton dokonali reakcji jądrowej przyspieszonymi cząstkami – protonami. 28 kwietnia – Max Theiler odkrył szczepionkę przeciw żółtej febrze. 18 sierpnia – August Piccard osiągnął balonem rekordową wysokość 16 197 m podczas dokonywania pomiarów atmosfery i promieniowania kosmicznego. Wyprodukowano pierwszą zapalniczkę typu Zippo. Sir James Chadwick odkrył neutron. Genetyk John Haldane w pracy „Przyczyny ewolucji” zunifikował prawa Mendla z naukową teorią ewolucji. Gerhard Domagk odkrył prontosil – pierwszy doustny antybiotyk. Nagrody Nobla otrzymali: z fizyki – Werner Karl Heisenberg, z chemii – Irving Langmuir, z medycyny – Edgar Douglas Adrian, sir Charles Sherrington. [srodtytul]Kultura[/srodtytul] 1932: 7 marca – start II Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina; zwyciężył Aleksandr Juninski (ZSRR). 25 marca – premiera pierwszego filmu o Tarzanie z olimpijskim medalistą Johnnym Weissmüllerem w roli głównej. 30 lipca – premiera pierwszego kolorowego (Technicolor) filmu animowanego „Kwiaty i drzewa” Walta Disneya. 6 sierpnia – start Festiwalu Filmowego w Wenecji (de facto na wyspie Lido). 1 listopada – otwarcie opery w San Francisco. 16 listopada – przełom w kulturze masowej w USA: nowojorski Palace Theatre przerobiony na kino. 27 grudnia – na Manhattanie w Nowym Jorku otwarto Radio City Music Hall. Oscary: film „Ludzie w hotelu”; aktorzy: Wallace Beery, Fredric March, Helen Hayes; reżyser Frank Borzage („Zła dziewczyna”). Nobel literacki – John Galsworthy. Nowe książki: Dołęga-Mostowicz „Kariera Nikodema Dyzmy”, Kruczkowski „Kordian i cham”, Makuszyński „Panna z mokrą głową”, Broch „Lunatycy”, Céline „Podróż do kresu nocy”, Huxley „Nowy, wspaniały świat”, Nabokov „Splendor”. Poezje: Staff „Wysokie drzewa”, Broniewski „Troska i pieśń”.
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL