Opinie

Ascetyczny dyktator

Jan Kalwin, 1509 – 1564
Wikipedia
Dokładnie 500 lat temu, 10 lipca 1509 roku, we francuskim mieście Noyon urodził się Jan Kalwin – najbardziej znacząca, po Marcinie Lutrze, postać reformacji XVI wieku.
Twórca wyznania, nazwanego od jego nazwiska kalwinizmem.
Swe poglądy religijne Kalwin opisał m.in. w dziele „O instytucjach religijnych” oraz w trzech traktatach: „O Eucharystii”, „O relikwiach” i „O skandalach”. Podstawą kalwinizmu jest wiara w predestynację, czyli przeznaczenie każdego człowieka do zbawienia lub utraty szans na życie wieczne. Kalwin, młodszy o 25 lat od Lutra, był od niego o wiele bardziej radykalny. Do Genewy trafił w 1536 roku. Szybko zdobył tam rząd dusz, a potem także realną władzę o charakterze teokratycznym.
Do legendy przeszedł jego rygorystyczny styl życia. Kalwin jadł jeden posiłek dziennie i sypiał parę godzin na dobę. To on wyznaczył wzorce utożsamiane potem z wyznawcami kalwinizmu: schludność, pracowitość, powściągliwość obyczajową i oszczędność. Rządy genewskiego kaznodziei były ascetyczną quasi-dyktaturą – jako przewodniczący Konsystorza kontrolował wszystkie aspekty życia mieszkańców. Zabraniał im wielu rozrywek: tańca, pieśni rozrywkowych czy powieści romansowych. Kalwini (podobnie jak protestanci) odrzucali ozdoby w swoich zborach, nie akceptowali nawet krucyfiksów. Kalwin przesadził jednak z rygoryzmem i w 1538 roku rada miejska wypędziła go z Genewy. Schronienie znalazł w Strasburgu. Ale wkrótce mieszkańcy Genewy wezwali go z powrotem. Kalwin triumfalnie wrócił i na nowo podjął surową rozprawę z przeciwnikami religijnymi. W mieście od 1542 do 1546 roku stracono 58 osób, a 78 skazano na wygnanie. Kalwin zmarł w 1564 roku, ale Genewa do dziś jest stolicą kalwinizmu. Wbrew nadziejom jego twórcy kalwinizm nie zdobył Europy. Mimo chwilowej popularności nie zakorzenił się w Polsce. Przyjął się natomiast w Holandii, Szkocji oraz wśród pruskich elit i francuskich hugenotów. Paradoksalnie Kościół ewangelicko-reformowany, wyrosły na surowych zasadach kalwinizmu, w XX wieku stał się jednym z najbardziej liberalnych chrześcijańskich związków wyznaniowych.
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL