Historia

Wydarzenia epoki, lata 1924 – 1925

Okładka książki „Mein Kampf”
AFP
[srodtytul]Polityka[/srodtytul]
1924: 21 stycznia – zmarł Włodzimierz Lenin; Józef Stalin prze do dyktatury. 1 kwietnia – Adolf Hitler skazany na pięć lat za próbę zamachu stanu; odsiedzi dziewięć miesięcy.
6 kwietnia – we Włoszech faszyści wygrali wybory. 28 kwietnia – start reformy walutowej Władysława Grabskiego; złoty zamiast marki. 1925: 3 stycznia – Benito Mussolini ogłosił się dyktatorem Włoch. 5 stycznia – otwarcie Polskiej Poczty w Gdańsku. 26 kwietnia – prezydentem Niemiec został w wyniku wyborów Paul von Hindenburg. 21 czerwca – Halina Konopacka jako pierwszy polski sportowiec ustanowiła rekord świata (rzut dyskiem: 33,405 m). 18 lipca – w Niemczech ukazała się „Mein Kampf” Hitlera. 16 października – traktat w Locarno; otworzył Niemcom drogę do rewizji wschodnich granic. 3 listopada – niemiecki minister spraw zagranicznych Gustav Stresemann zakwestionował przebieg granicy z Polską. 7 grudnia – Liga Narodów przyznała Polsce prawo do straży wojskowej na Westerplatte. 28 grudnia – reforma rolna; parcelacja powyżej 180 ha (300 ha na Kresach). [srodtytul]Nauka i technika[/srodtytul] 1924: 5 lutego – pierwsza radiowa transmisja sygnału czasu uniwersalnego (GMT) z Greenwich. 14 lutego – powstał koncern maszyn liczących IBM. 7 kwietnia – Fablok przekazał PKP pierwszy polski parowóz, Tr21. 11 maja – powstał koncern Mercedes-Benz. 5 czerwca – Ernst Alexanderson wysłał pierwszy telefaks (USA – Szwecja). 30 grudnia – Edwin Hubble ogłasza istnienie innych galaktyk. W Niemczech wynaleziono silny środek odurzający – hydromorfon. Nagrody Nobla: Karl Siegbahn (fizyka) i Willem Einthoven (medycyna). 1925: 1 lutego – pierwsza audycja radiowa w Polsce. Luty – otwarcie połączenia lotniczego Warszawa – Bukareszt. 6 czerwca – ruszył koncern motoryzacyjny Chrysler Corporation. 13 czerwca – Charles Francis Jenkins transmitował zsynchronizowany obraz i dźwięk, demonstrując „radiowizję”. 30 października – John Logie Baird skonstruował pierwszy nadajnik telewizyjny. Vladimir Zworykin opatentował wynalazek telewizji kolorowej. W Londynie – pierwsze autobusy piętrowe. Wynaleziono taśmę klejącą. Nagrody Nobla: James Franck, Gustav Ludwig Hertz (fizyka), Richard Adolf Zsigmondy (chemia). [srodtytul]Kultura[/srodtytul] 1924: 6 stycznia – w Warszawie ukazał się pierwszy numer „Wiadomości Literackich”. 10 stycznia – powstaje wytwórnia filmowa Columbia Pictures. 12 lutego – w Nowym Jorku prawykonanie „Błękitnej Rapsodii” George’a Gershwina. 17 maja – powstało studio Metro-Goldwyn-Mayer. Wydarzenia literackie: sprowadzenie prochów Henryka Sienkiewicza ze Szwajcarii do katedry św. Jana w Warszawie; pierwszy numer „Almanachu Nowej Sztuki”; André Breton ogłasza „Manifest surrealizmu”. Nowe książki: „Przedwiośnie” Żeromskiego, „Biała gwardia” i „Diaboliada” Bułhakowa, „Droga do Indii” Forstera, „Czarodziejska Góra” Thomasa Manna, „Billy Budd” Melville’a. Nagroda Nobla – Władysław Stanisław Reymont. ?1925: po raz pierwszy ukazały się: 21 lutego – tygodnik „The New Yorker”; 6 marca – w ZSRR „Pionierska Prawda”, jedno z pierwszych w Europie pism dziecięcych. Filmowe premiery: „Gorączka złota” Chaplina, „Pancernik Potiomkin” Eisensteina. Książki: „Wielki Gatsby” Fitzgeralda. „Proces” Kafki, „Manhattan Transfer” Dos Passosa, „Pani Dalloway” Virginii Woolf. Nobel dla George’a Bernarda Shawa.
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL