fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Postępowanie podatkowe

Elementy decyzji podatkowej

www.sxc.hu
Niezależnie od tego, czy przedsiębiorca chce współpracować z organem podatkowym, czy uzna go za wroga, powinien wiedzieć, że fiskus działa według ściśle określonych reguł. Warto je znać, aby umieć skorzystać ze swoich uprawnień.

Podatki dotyczą niemal każdego z nas. Mimo to niewielu podatników zna podstawy funkcjonowania systemu podatkowego, który wiąże się nie tylko z obowiązkami, ale również z licznymi uprawnieniami, dzięki którym podatnicy faktycznie są (obok organów podatkowych) podmiotami prawa podatkowego. Podatki słusznie kojarzone są z przymusem, ale w demokratycznym państwie prawnym jest on ściśle uregulowany. Przepisy pozwalają podatnikowi nie tylko na kontrolę prawidłowości opodatkowania, ale również na czynny udział w kształtowaniu zobowiązań podatkowych.

Przede wszystkim zrozumieć

Dla orientowania się w zagadnieniach związanych z opodatkowywaniem najistotniejsze jest rozumienie decyzji podatkowych, które w indywidualny sposób rozstrzygają o obowiązkach (najczęściej jest to obowiązek zapłaty podatku).

Większość podatków w Polsce wiąże się z składaniem deklaracji (np. PIT, CIT, VAT). Podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem, który jesteśmy zobowiązani uiścić. Co oznacza, że nasza rola w obliczaniu podatku jest najistotniejsza. Zadaniem organu podatkowego jest natomiast weryfikacja tych ustaleń. Jeżeli dochodzi do rozbieżności dotyczących obliczonego podatku, to organ nie może ot tak zwiększyć wysokości zobowiązania. W tym celu musi wydać decyzję, w której określi prawidłową kwotę daniny. Taki tryb rozstrzygania ma na celu ochronę interesów podatników, bo wydając decyzję, organy podatkowe muszą się trzymać określonych reguł, które gwarantują przestrzeganie prawa.

Decyzja zostaje wydana po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, którego celem jest ustalenie wszelkich okoliczności, które mają wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W celu ustalenia okoliczności

Ważne jest, by rozumieć, że postępowanie jest prowadzone nie przeciwko komuś, ale w celu przeprowadzenia niezbędnych ustaleń. W tym rozumieniu organ podatkowy nie jest przeciwnikiem, a jego zadaniem jest zebranie dowodów możliwie najlepiej odzwierciedlających stan faktyczny, mimo iż wśród wielu podatników panuje przekonanie, że z urzędnikami lepiej nie zadzierać. Patologie na pewno istnieją, ale nie odzwierciedlają codziennej praktyki organów podatkowych.

Zdecydowana większość podatników jest uczciwa. A to oznacza, że przeprowadzenie prawidłowych ustaleń leży w interesie nie tylko organów podatkowych, ale również większości osób, w stosunku do których przeprowadzane są postępowania.

Nieodebrane, ale doręczone

W ramach postępowania podatnikowi przysługuje prawo wglądu do akt sprawy. Oprócz przeglądania materiału dowodowego może on składać wyjaśnienia, a także – co bardzo ważne – przedstawiać wnioski dowodowe. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ podatkowy zobowiązany jest rzetelnie zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, ale wielu ustaleń nie sposób zrobić bez pomocy podatnika. O znaczeniu czynnego udziału strony w postępowaniu świadczy specjalna procedura, która nakazuje organom wyznaczenie terminu na zapoznanie się z materiałem dowodowym. Postanowienie w tej sprawie wysyłane jest po zebraniu wszystkich dowodów, a organ podatkowy nie może wydać decyzji przed końcem tego terminu.

Decyzja podatkowa nie tylko jest podstawą do wymagania od podatnika zapłaty, ale pełni również istotne funkcje informacyjne. Dzięki niej można się dowiedzieć, czym kierował się organ, wydając rozstrzygnięcie, a także czy zrobił to zgodnie z prawem. Dlatego bardzo ważne jest, aby decyzje odbierać. Chowanie głowy w piasek nic nie daje. Nieodebrane pisma i tak będą uznane za doręczone, a podatnik zostanie związany decyzją, której treści nawet nie zna.

Co to wszystko znaczy

Zrozumienie decyzji podatkowej nie jest tak skomplikowane, jakby się mogło wydawać. Przepisy regulują, jakie elementy powinny się znaleźć w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. Typowa decyzja zawiera:

1. Oznaczenie organu podatkowego

Organy podatkowe muszą przestrzegać swojej właściwości. Oznacza to, że mogą załatwiać tylko te sprawy, do których zostały powołane (właściwość rzeczowa), wobec osób zamieszkałych na terenie ich działania (właściwość miejscowa). Oznaczenie organu znajduje się w lewym górnym rogu, najczęściej w postaci pieczątki z nazwą i adresem.

2. Oznaczenie strony postępowania

Decyzja nie może budzić wątpliwości, do kogo jest kierowana, w związku z tym powinna zawierać wszelkie dane niezbędne do dokładnego określenia adresata. Oznaczenie strony znajduje się w prawym górnym rogu pisma.

3. Oznaczenia decyzji

Organy nie są zobowiązane do numerowania decyzji, ale z praktycznych powodów nadają numer każdemu pismu. Wymagane jest za to wskazanie daty wydania decyzji. Te elementy wprowadza się nad właściwym tekstem rozstrzygnięcia, często wytłuszczonym drukiem. Powołując się na decyzję, należy wskazywać te elementy pisma.

4. Podstawa prawna decyzji

Wszystko, co robi organ podatkowy, musi mieć uzasadnienie w przepisach prawa. Dlatego w decyzji musi być wskazane, na podstawie jakich przepisów organ podatkowy wydał swoje rozstrzygnięcie. Podstawę prawną umieszcza się pod numerem sprawy.

5. Rozstrzygnięcie

Jest to zwięzłe stwierdzenie tego, co dokonuje się decyzją. Przykładowo, jest to określenie zobowiązania podatkowego za rok 2010.

6. Uzasadnienie faktyczne i prawne

Organy podatkowe zobowiązane są do wyjaśnienia swojego toku rozumowania w taki sposób, aby podatnik się zorientował, dlaczego sprawę załatwiono w ten, a nie inny sposób. Dzięki temu nie trzeba być ekspertem, żeby zweryfikować działanie organu.

Z uzasadnienia faktycznego wynika, w jaki sposób zbadano okoliczności sprawy. W szczególności – jakie są dowody na poparcie rozstrzygnięcia, jakim dowodom dano wiarę, a jakim odmówiono wiarygodności.

Uzasadnienie prawne to wyjaśnienie wskazanej wcześniej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Zestawienie tych dwóch elementów uzasadnienia pozwala przede wszystkim:

- zweryfikować, czy organ podatkowy właściwie zbadał sprawę i czy prawidłowo ukazał sytuację podatnika;

- sprawdzić, czy okolicznościom sprawy właściwie przypisano przepisy w celu nałożenia zobowiązania.

Obowiązek dokładnego uzasadniania decyzji podatkowej został wprowadzony w interesie podatnika. W ten sposób, nawet nie orientując się w trudnych zagadnieniach podatkowych, strona może samodzielnie przeprowadzić wstępną analizę prawidłowości rozstrzygnięcia. Dzięki temu łatwiej może podjąć decyzję czy konieczne będzie zaangażowanie profesjonalisty, np. doradcy podatkowego (w przypadku braku akceptacji wyniku sprawy).

7. Pouczenie

Podatnik ma prawo uznać rozstrzygnięcie za niewłaściwe i wnioskować o zbadanie sprawy przez organ wyższego stopnia. W takiej sytuacji bardziej wyspecjalizowana grupa urzędników zbada sprawę po raz kolejny według tych samych zasad. Dlatego decyzja podatkowa musi zawierać pouczenie dotyczące trybu wnoszenia odwołania.

Podsumowanie

Decyzje podatkowe wiążą się najczęściej z obowiązkiem zapłacenia pewnej kwoty, nierzadko znacznej. Adresatem takiego rozstrzygnięcia może się stać każdy z nas, wówczas nikt nie zadba lepiej o nasze interesy niż my sami. Organ podatkowy można traktować po partnersku i współpracować z nim. Można również uznać go za wroga, tym bardziej więc należy wiedzieć, w jaki sposób go skontrolować. Najważniejsze to mieć świadomość, że wszystkie organy podatkowe działają według ściśle określonych reguł, które warto znać. Warto również zapamiętać, że przepisy prawa podatkowego przewidują dla podatników liczne uprawnienia, a decyzję podatkową należy kojarzyć nie tylko z obowiązkami, ale również z możliwością czynnego udziału w podejmowaniu rozstrzygnięć.

Autor jest inspektorem w wydziale podatków i opłat lokalnych Urzędu Miasta Szczecin

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA