Zdrowie

Stawki za leki: Spadek ceny uderzy w pacjentów

Fotorzepa, Sławomir Mielnik
Przez konieczność obniżania stawki za lek o 25 proc. firmy mogą wycofywać go z Polski – ostrzegają prawnicy.

W styczniu na listę refundacyjną trafił eculizumab, uznawany za jeden z najdroższych leków świata. Miesięczna terapia środkiem, refundowanym w przypadku chorych na atypowy zespół hemolityczno-mocznicowy (rzadką chorobę nerek i układu krwiotwórczego) oraz nocną napadową hemoglobinurię, kosztuje nawet 150 tys. zł. Lek pomoże kilkudziesięciu chorym – na atypowy zespół hemolityczno-mocznicowy w Polsce choruje około 40 osób (w tym 25 dzieci).

Nieżyciowe przepisy

To świetna wiadomość dla pacjentów, jednak przy obecnym stanie prawnym za kilka lat mogą znów pozostać bez możliwości leczenia; po wygaśnięciu wyłączności cenowej ta garstka pacjentów może paść ofiarą art. 13 ust. 2 ustawy refundacyjnej.

Przewiduje on, że po wygaśnięciu okresu wyłączności cenowej – dziesięć lat od wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu leku oryginalnego jego cena musi zostać obniżona o minimum 25 proc. To czas, po którym można wprowadzić do obrotu generyczny odpowiednik leku. Przepis miał gwarantować pacjentom łatwiejszy dostęp do coraz tańszych leków. Kłopot jednak w tym, że obowiązek obniżki nie jest uzależniony od istnienia generyku – producent ma zejść z ceny nawet wówczas, gdy substancja jest jedyną na rynku. Choć początkowo projekt ustawy o refundacji zakładał powiązanie obowiązkowej obniżki z wygaśnięciem ochrony patentowej lub wyłączności rynkowej, w zależności od tego, która trwa dłużej, w trakcie prac w parlamencie odniesienie do ochrony patentowej wykreślono.

– To jeden z tych automatyzmów zawartych w ustawie refundacyjnej, nad którymi należy się zastanowić, bo mogą się okazać niekorzystne dla pacjentów – zauważa Wojciech Wiśniewski, rzecznik Fundacji Onkologicznej Alivia. – Jednym z takich automatyzmów jest np. podstawa grup limitowych, która sprawia, że jeżeli na listę refundacyjną trafi tańszy lek generyczny, dopłata pacjenta do leku oryginalnego może się gwałtownie zwiększyć, tak jak stało się to w przypadku leków immunosupresyjnych dla pacjentów po przeszczepach – mówi Wojciech Wiśniewski. Być może powinien być on przedmiotem kolejnej nowelizacji ustawy refundacyjnej. Pacjenci liczyli na to, że przepisy dotyczące finansowania drogich terapii zostaną zmienione przy okazji tzw. dużej nowelizacji ustawy refundacyjnej (DNUR).

Zatrzymać w kraju

Jak dowiadujemy się od osób związanych z resortem zdrowia, gdy lek, któremu kończy się wyłączność rynkowa, nie ma na rynku odpowiednika, stosuje się różne zabiegi, by zatrzymać go w kraju. Istnieje możliwość wydania decyzji podwyższającej cenę i tuż przed wygaśnięciem wyłączności rynkowej można ją podwyższyć tak, by producent leku nie był stratny. BdTXT - W - 8.15 J: Dr Magdalena Władysiuk, prezes stowarzyszenia CEESTAHC (Central and Eastern European Society of Technology Assessment in Health Care) i wiceprezes HTA Consulting, firmy zajmującej się oceną technologii medycznej, uspokaja jednak, że dotychczas nie kojarzy sytuacji, gdy producent wycofał się z Polski tylko dlatego, że po okresie wyłączności rynkowej musiał obniżyć cenę o 25 proc. – Wszyscy płatnicy w Europie starają się utrzymać dyscyplinę budżetową – po pierwsze, ze względu na kryzys wielkości wydatków na ochronę zdrowia, a po drugie dlatego, że do refundacji wchodzą coraz nowsze i coraz droższe substancje. Trzecim powodem jest promowanie stosowania leków generycznych, w czym Polska jest jednym z europejskich liderów. Odbywa się ono przy użyciu różnych mechanizmów refundacyjnych, co przekłada się m.in. na korzyści dla pacjenta, płatnika, ale także szeroko pojętego przemysłu generycznego – mówi Magdalena Władysiuk.

Juliusz Krzyżanowski - adwokat, Baker McKenzie

Wadliwe przepisy ustawy refundacyjnej mogą doprowadzić do zniknięcia z Polski niektórych leków, w tym tych niemających swoich odpowiedników. Mechanizm ustalania ceny leku oryginalnego powinien zależeć od negocjacji pomiędzy stronami, a nie wynikać z przymusu ustawowego. Warto by się zastanowić nad usunięciem przepisu nakazującego obowiązkowe obniżenie ceny przy okazji planowanej przez Ministerstwo Zdrowia nowelizacji ustawy refundacyjnej. Na pewno warto zrobić to, zanim pojawi się problem. Trzeba pamiętać, że Polska jest dużym i ważnym krajem, jednakże ze względu na referencyjność cen w Unii Europejskiej każda firma farmaceutyczna decyzję o kontynuowaniu refundacji leku, którego cena musi zostać obniżona, podejmować będzie w oparciu o strategię biznesową i swój interes w skali całej Europy.

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL