W kominkach można palić, ale nie wszędzie i nie we wszystkich

Bezwzględny zakaz używania kominków obowiązuje tylko w Krakowie. Poza stolicą Małopolski, każdy, kto kupił kominek po 1 stycznia 2022 r. i jest on dla niego dodatkowym źródłem ciepła może go użytkować, w zasadzie bez ograniczeń. W zasadzie, bo musi pamiętać o tym, by palić w nim suchym drewnem, a za takie uznaje się surowiec, który ma mniejszą niż 20 proc. wilgotność. Drugim ograniczeniem może być wprowadzony w gminie zakaz używania kominka przy złej jakości powietrza. Tak jest np. we Wrocławiu i Poznaniu. Taki zakaz, w przypadku ogłoszenia alarmu smogowego, może też obowiązywać w województwie śląskim.

Przyjęcie granicznej daty 1 stycznia 2022 r. wynika z faktu, że od tego dnia producenci mogą sprzedawać tylko urządzenia spełniające tzw. standard ekoprojektu. Jeśli kominek spełnia te wymagania, nie ma ograniczeń w jego użytkowaniu.

– Jeśli chodzi o użytkowanie kominków w Polsce, to mam wrażenie, że temat ten obrósł mitami. Wedle mojej wiedzy, nie ma drugiego miasta, poza Krakowem, które by zabraniało korzystania z nich. My również nie jesteśmy przeciwnikami kominków. Chodzi nam jedynie o to, by palić w nich dobrze wysuszonym drewnem, a także by spełniały one standard ekoprojektu, wprowadzony dyrektywą UE (2009/125/WE) oraz rozporządzeniami dla poszczególnych grup urządzeń. Chodzi o efektywność energetyczną i wymogi emisji zanieczyszczeń – mówi Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego.

Czytaj więcej

Ekologia

Darmowa komunikacja i zakazy dla kominków. Jak samorządy walczą ze smogiem

W wielu regionach kraju obserwowany jest zły stan powietrza. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wydaj...

O paleniu w kominkach decydują sejmikowe uchwały antysmogowe

Szczegółowe rozwiązania, co do tego, gdzie i jakich kominków można używać, określają tzw. uchwały antysmogowe sejmików samorządowych. Na 16 województw, dwa (Podlaskie i Warmińsko-Mazurskie) uchwał nie przyjęły.

– To znaczy, że ich mieszkańcy nie mają narzuconych żadnych ograniczeń w korzystaniu z kominków. Drugą grupę stanowią województwa, w których uchwały antysmogowe wprowadziły już ograniczenia w użytkowaniu kominków. W Małopolsce od 1 maja 2024 r. można eksploatować tylko kominki ekoprojektowe lub o sprawności większej od 80 proc. Inne należy wymienić lub doposażyć w instalacje odpylające. Dodatkowo 7 gmin (np. Rabka-Zdrój, Nowy Targ, Krzeszowice, Czarny Dunajec) wymaga jeszcze montażu sterownika, który kosztuje ok. 2000 zł – mówi Wojciech Perek, sekretarz Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kominki i Piece.

– Takie same ograniczenia, jak w Małopolsce, tylko od 1 stycznia 2023 r., obowiązują na Śląsku, Podkarpaciu i w województwie mazowieckim. Czyli kominki zamontowane od tej daty muszą mieć tam potwierdzony standard ekoprojektu, a w starszych, chcąc je użytkować, trzeba obniżyć emisję pyłów, montując specjalne urządzenia – dodaje Wojciech Perek.

Czytaj więcej

Ekologia

Smog pod stałą kontrolą, ale wciąż truje. „Potrzeba kompleksowych działań”

Sezon grzewczy w pełni, a wraz z nim ruszyły kontrole tego, czym palą mieszkańcy. Są przeprowadza...

Co zmieni się dla użytkujących kominki w tym roku?

Jest też grupa województw, w których zmiany w użytkowaniu kominków weszły lub wejdą w życie w tym roku. Od 1 stycznia 2026 r. można w Wielkopolsce użytkować kominki ze standardem ekoprojektu albo takie, które osiągają sprawność cieplną na poziomie co najmniej 80 proc. lub zostaną wyposażone w urządzenie zapewniające redukcję emisji pyłu.

– Sprawność 80 proc. można potwierdzić sprawdzając dokumenty urządzenia, takie jak instrukcję obsługi lub tabliczkę znamionową. Sprawność można też podnieść za pomocą np. modyfikacji paleniska – tłumaczy Wojciech Perek.

Podobne zasady, co w Wielkopolsce, obowiązują od 1 stycznia 2026 r. także. W Świętokrzyskim zaczną obowiązywać 1 lipca 2026 r. Dodatkowo w tym województwie od tej daty zakazano korzystania z kominków, które nie spełniają standardu ekoprojektu, jeśli istnieje możliwość przyłączenia budynku do sieci gazowej lub ciepłowniczej. W tym wypadku nie pomoże montaż urządzeń redukujących emisję pyłu czy poprawiających sprawność.

Są też województwa, w których obowiązują uchwały antysmogowe, ale można w nich używać starych kominków bez ograniczeń. Jak informuje „Rzeczpospolitą” urząd marszałkowski w Lublinie, zgodnie z zapisami lubelskiej „uchwały antysmogowej” bez ograniczeń mogą działać tak kominki spełniające standard ekoprojektu, jak i urządzenia sprzed jego wprowadzenia.

I takie, które nie dopuszczają żadnej alternatywy dla standardu ekoprojektu.

– W województwie pomorskim od 2024 r. mogą być użytkowane tylko kominki spełniające standard ekoprojektu – mówi Michał Piotrowski, rzecznik Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego.

Taka sama zasada obowiązuje w województwie kujawsko-pomorskim.

– Od 1 stycznia 2024 r. w województwie kujawsko-pomorskim nie można użytkować kominków, które nie spełniają standardu ekoprojektu. Ponadto od 1 stycznia 2022 r., na terenie: Bydgoszczy, Torunia, Włocławka, Grudziądza, Nakła nad Notecią, Inowrocławia, Ciechocinka oraz uzdrowiska Wieniec-Zdrój, w sytuacji, kiedy istnieje możliwość podłączenia nowego budynku bądź lokalu do sieci ciepłowniczej lub gazowej, istnieje zakaz użytkowania kominków, które stanowią podstawowe źródło ciepła i które nie spełniają norm emisyjnych ekoprojektu – wyjaśnia Maria Wiśniewska, dyrektor Departamentu Środowiska w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Natomiast w województwie dolnośląskim wszystkie nowomontowane kominki muszą spełniać standard ekoprojektu już od 2018 r. Co do starszych urządzeń, to jak informuje nas Michał Nowakowski, rzecznik prasowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego, kominki niespełniające wymagań co najmniej 3. klasy według normy PN-EN 303-5:2012 mogły być użytkowane do 30 czerwca 2024 r. Natomiast urządzenia spełniające wymagania 3. lub 4. klasy ww. normy dopuszczone są do eksploatacji do 30 czerwca 2028 r.

Czytaj więcej

Ekologia

Lepsze powietrze w Krakowie, wokół miasta – niekoniecznie

Poprawa jakości powietrza w Krakowie jest odczuwalna. W 2024 r. po raz pierwszy żadna ze stacji m...

Trzy województwa dają więcej czasu posiadaczom kominków

Ostatnią grupę stanowią województwa, w których ograniczenia w użytkowaniu kominków dopiero wejdą w życie. Lubuskie zdecydowało, że od 1 stycznia 2027 r. można będzie używać wyłącznie kominków w standardzie ekoprojektu albo urządzeń klasy V.

Dla Gorzowa Wielkopolskiego i Zielonej Góry takie ograniczenia obowiązują już od 1 stycznia 2024 r.

Natomiast w zachodniopomorskim kominki, które nie spełniają standardu ekoprojektu, będą mogły być użytkowane po 1 stycznia 2028 r., o ile spełnią wymagania emisyjne, poprzez np. montaż instalacji odpylającej.

W Opolskim standard ekoprojektu będzie wymagany od 1 stycznia 2036 r., jednak starsze instalacje będą mogły być dalej eksploatowane, jeżeli będą osiągać sprawność cieplną na poziomie co najmniej 80 proc. lub zostaną wyposażone w urządzenie zapewniające redukcję emisji pyłu.

Niektóre sejmiki poza uchwałami antysmogowymi dla województw przyjęły dodatkowo uchwały dedykowane konkretnym miastom. Tak jest np. w przypadku Sopotu. Tutaj od 1 stycznia 2024 r. można użytkować tylko kominki spełniające standard ekoprojektu. Nie mogą one też być jedynym źródłem ciepła. Podobnie jest w przypadku stolicy województwa dolnośląskiego we Wrocławiu, gdzie zakaz używania kominków niespełniających norm ekoprojektu obowiązuje od 1 stycznia tego roku. Nie można też palić kominkiem, który nie jest jedynym źródłem ciepła, gdy zostają ogłoszone alerty ostrzegające przed złą jakością powietrza. Z kolei od 1 lipca 2028 r. na terenie Wrocławia używanie kominków opalanych drewnem będzie możliwe tylko pod warunkiem, że nie będą one podstawowym źródłem ciepła w lokalu i emisja pyłu z nich nie przekroczy 50 mg/m3.

Co grozi za łamanie uchwał antysmogowych?

Za złamanie wymogów uchwał antysmogowych można być pouczonym lub upomnianym albo ukaranym mandatem od 20 do 500 zł. Gdy sprawa trafi do sądu kara może wynieść 5000 zł. Jednak z raportu Polskiego Alarmu Smogowego wynika, że karanie to rzadkość.