fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Nagroda 'Rzeczpospolitej' im. Jerzego Giedroycia

Bogumiła Berdychowska i Myrosław Marynowycz, laureaci Nagrody im. Jerzego Giedroycia

Fotorzepa
Bogumiła Berdychowska, publicystka i działaczka oraz Myrosław Marynowycz, prorektor Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego we Lwowie - otrzymali tegoroczną Nagrodę im. Jerzego Giedroycia ustanowioną przez redakcję „Rzeczpospolitej”. Uroczystość w Pałacu Rzeczypospolitej odbyła się pod patronatem prezydenta RP Andrzeja Dudy.

- Mimo upływu lat ta nagroda jakoś nie chce stracić na aktualności - powiedział Bogusław Chrabota, redaktor naczelny „Rzeczpospolitej” i przewodniczący Kapituły Nagrody. - Sytuacja na Ukrainie i skomplikowane relacje między naszymi narodami, wyjątkowi dziś wymagają, by nagrodzić ludzi zabiegających o przyjaźń i zrozumienie między Polakami i Ukraińcami.

Uzasadnienie przyznania nagrody przedstawiła Hanna Wawrowska, sekretarz Kapituły: - Tegoroczni laureaci zostali nagrodzeni "za trudną i konsekwentną działalność na rzecz współpracy polsko-ukraińskiej. Za wysiłek, dobrą wolę i cierpliwość w budowaniu przyjaznego klimatu dla solidarności narodów Europy Środkowo Wschodniej".

Laureaci:

Bogumiła Berdychowska - działaczka i publicystka specjalizująca się w relacjach polsko-ukraińskich. Członek Komisji ds. Mniejszości Narodowych Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie (1989). Pierwszy dyrektor Biura ds. Mniejszości Narodowych w Ministerstwie Kultury (1989–1994). Koordynator programu stypendialnego „GAUDE POLONIA” dla artystów z Europy Środkowo-Wschodniej. Współautorka „Buntu pokolenia: rozmowy z intelektualistami ukraińskimi” (2000). Opracowała tom „Jerzy Giedroyc. Emigracja ukraińska. Listy 1950–1982” (2004). Wydała tom szkiców „Ukraina: ludzie i książki” (2006) i „Zamiłowanie do spraw beznadziejnych. Ukraina w „Kulturze” 1947-2000” (2016).


Myrosław Marynowycz – ukraiński dziennikarz, pedagog, tłumacz. W 1972 r. usunięty ze studiów na Politechnice Lwowskiej za krytykę ZSSR. W 1976 r. współtworzył ukraińską Grupę Helsińską, za co został skazany na 7 lat łagru i 5 lat zesłania. Założyciel ukraińskiego Amnesty International (1991). Pracował w Instytucie Studiów Wschodnioeuropejskich w Kijowie (1990-93). Od 2008 r. prorektor Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego we Lwowie. Od 2010 r prezes ukraińskiego PEN Clubu. Działa na rzecz porozumienia polskiego-ukraińskiego.

Podczas uroczystości w Pałacu Rzeczpospolitej laureaci otrzymali medal z wizerunkiem patrona i grawerowanym napisem „W imię polskiej racji stanu" oraz pamiątkowy dyplom.

- Spotykamy się dokładnie 25 lat po tym jak Ukraińcy powiedzieli Związkowi Sowieckiemu „nie” – podkreślił w laudacji Paweł Kowal, członek Kapituły Nagrody. - O Giedroyciu nie mówimy „minister”, „prezydent”, ale jego doktrynę przyjęło niepodległe Państwo Polskie. Nastąpiło to dokładnie ćwierć wieku temu, gdy Polska pierwsza na świecie uznała Ukrainę. Kontekst był dla współczesnych jasny: nie oglądamy się na imperium, suwerennie decydujemy. Intelektualiście zza biurka udało się wpłynąć na to, że polska polityka zagraniczna odzyskiwała moc.

Paweł Kowal podkreślił, że Berdychowska i Marynowycz to ludzi misji.

- Łączy ich bezinteresowne działanie na polu publicznym - w dobrym i złym czasie oraz wielka odwaga cywilna – mówił. - A także sprawa polsko-ukraińska. Dla Polaków sprawa polityki wschodniej to kwestia zasadnicza, polskiej niepodległości. Dla Ukraińców sprawa relacji z Polakami to kwestia dobrej drogi na Zachód, potwierdzenia wyboru, który Ukraina potwierdzała w ostatnich dekadach kilkakrotnie.

Nagrodę im. Jerzego Giedroycia redakcja „Rzeczpospolitej” ustanowiła w 2001 roku,  w   pierwszą rocznicę śmierci wielkiego patrioty, znakomitego redaktora i dalekowzrocznego polityka, twórcy „Kultury” i Instytutu Literackiego w Paryżu. Przyznawana jest osobom lub instytucjom za działalność w „kierunku zgodnym z polską racją stanu, którą jest porozumienie z narodami Europy Środkowo-Wschodniej".

W tym roku kapituła nominowała do nagrody również litewskiego pisarza Pranasa Morkusa, byłego premiera Ukrainy Arsenija Jaceniuka, białoruskiego filozofa i pisarza Ihara Babkou, twórcę i szefa Kolegium Europy Wschodniej Jana Andrzeja Dąbrowskiego, dr Wierę Meniok i kierowaną przez nią Fundację „Muzeum i Festiwal Brunona Schulza" z Drohobycza, a także Andreja Sannikau - białoruskiego działacza politycznego i społecznego, oraz rosyjskie stowarzyszenie Memoriał.

W kapitule przyznającej nagrodę zasiadają: Zygmunt Berdychowski, Czesław Bielecki, Ks. Adam Boniecki, Zbigniew Brzeziński, Bogusław Chrabota – przewodniczący Kapituły, Krzysztof Czyżewski, Grzegorz Gauden, Zbigniew Gluza, Rustis Kamuntavičius, Paweł Kowal, Irena Lasota, Jan Malicki, Andrzej Nowak, Adam Eberhardt, Tomasz Pietrasiewicz, Krzysztof Piesiewicz, Agnieszka Romaszewska-Guzy, Wojciech Sikora, Radosław Sikorski, Timothy Snyder, Tomas Venclova i Hanna Wawrowska - sekretarz Kapituły.

Dotychczasowymi Laureatami  Nagrody są: Jerzy Kłoczowski (2001), Zbigniew Gluza i Ośrodek Karta (2002), Andrzej Przewoźnik (2003), Marek Karp i Ośrodek Studiów Wschodnich (2004), Natalia Gorbaniewska (2005), Jerzy Pomianowski (2006), Bohdan Osadczuk (2007), Krzysztof Czyżewski (2008), Zygmunt Berdychowski (2009), Agnieszka Romaszewska-Guzy (2010), Tomasz Pietrasiewicz (2011), Andrzej Nowak oraz Timothy Snyder  (2012), Jan Malicki (2013), Paweł Kowal (2014) oraz Tomas Venclova i Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego (2015).

Partnerami tegorocznej edycji Nagrody są Biblioteka Narodowa, Fundacja Nasza Kultura, Instytut Książki,  Instytut Literacki, Instytut Pamięci Narodowej, Narodowe Centrum Kultury.

Patronatem medialnym Nagrodę objęły Polskie Radio, TVP Kultura, Interia, serwis internetowy www.rp.pl oraz miesięcznik „Uważam Rze” Historia.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA

WIDEO KOMENTARZ

REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA