To jedno z pytań, które trafiają do Biura RPO po wprowadzeniu wymogu przysłaniania nosa i ust od 16 kwietnia.

Zgodnie § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 kwietnia 2020 r. obowiązku zakrycia nosa i ust nie stosuje się do osoby, która nie może zakrywać ust lub nosa z powodu stanu zdrowia, całościowych zaburzeń rozwoju, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym albo głębokim lub niesamodzielności; okazanie orzeczenia lub zaświadczenia w tym zakresie nie jest wymagane.

- Należy jednak mieć na uwadze, że w pewnych sytuacjach policja może mieć wątpliwości co do obowiązku zakrycia ust i nosa, a okazany dokument może w szybki sposób wyjaśnić sprawę - radzą eksperci RPO. - Pamiętajmy, że policja może egzekwować od nas obowiązek zakrywania ust i nosa, jak również jest uprawniona do ustalenia, czy dana osoba jest wyłączona z tego obowiązku. W związku z powyższym ma prawo egzekwować od nas obowiązek udzielenia jej stosownych wyjaśnień.

Obowiązku zakrywania nosa i ust nie stosuje się także:

- w pojeździe samochodowym, w którym przebywa lub porusza się 1 osoba albo 1 osoba z dzieckiem do ukończenia 4. roku życia;

- w przypadku dziecka do ukończenia 4. roku życia;

- w przypadku osoby wykonującej czynności zawodowe, służbowe lub zarobkowe w budynkach, zakładach, obiektach, placówkach i targowiskach (straganach), z wyjątkiem osoby wykonującej bezpośrednią obsługę interesantów lub klientów;

- w przypadku kierowcy środka publicznego transportu zbiorowego  lub pojazdu samochodowego wykonującego zarobkowy przewóz osób, jeżeli operator publicznego transportu zbiorowego albo organizator tego transportu  albo przedsiębiorca wykonujący działalność w zakresie zarobkowego przewozu osób, zapewnia oddzielenie kierującego od przewożonych osób w sposób uniemożliwiający styczność;

- w przypadku duchownego sprawującego kult religijny, w tym czynności lub obrzędy religijne, podczas jego sprawowania;

- żołnierza Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i wojsk sojuszniczych, a także funkcjonariusza Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, wykonujących zadania służbowe, stosujących środki ochrony osobistej odpowiednie do rodzaju wykonywanych czynności.

Osoba wykonująca czynności zawodowe w obiektach handlowych lub usługowych lub w placówkach handlowych lub usługowych może w czasie wykonywania tych czynności zawodowych realizować obowiązek przesłonienia ust i nosa przy pomocy przyłbicy, jeżeli wszystkie stanowiska kasowe lub miejsca prowadzenia sprzedaży lub świadczenia usług w danym obiekcie lub placówce są oddzielone od klientów dodatkową przesłoną ochronną.

Odkrycie ust i nosa jest obowiązkowe na żądanie:

1) organów uprawnionych w przypadku legitymowania tej osoby w celu ustalenia jej tożsamości;

2) innej osoby w związku ze świadczeniem przez nią usług lub wykonywaniem czynności zawodowych lub służbowych, w tym w przypadku konieczności identyfikacji lub weryfikacji tożsamości danej osoby.