[b]Pełnomocnicy rodzin ofiar katastrofy smoleńskiej narzekają, że w aktach śledztwa, które im udostępniono, nie ma żadnych dokumentów służb. Dlaczego?[/b]

[b]Jacek Cichocki, minister w Kancelarii Premiera, sekretarz Kolegium ds. Służb Specjalnych:[/b] Nie znam materiałów śledztwa, nie wiem, co tam się znajduje i w jaki sposób prokuratura je udostępnia. Mogę się tylko domyślać, że są niejawne, i to może być przyczyną nieudostępnienia ich rodzinom ofiar.

[b]Więc nie wie pan nawet, jakiego rodzaju materiały służb znajdują się w śledztwie dotyczącym wypadku?[/b]

Mimo że mam szerokie uprawnienia od premiera, to zgodnie z prawem nie mam dostępu do wszystkich materiałów służb, także tych dotyczących katastrofy pod Smoleńskiem. Gdybym taki dostęp miał, wówczas byłby to dla pana powód do zaniepokojenia.

[b]Jest pan zadowolony ze współpracy polskich i rosyjskich służb przy wyjaśnianiu katastrofy?[/b]

Współpraca układa się dobrze. Przy smutnej sprawie dotyczącej kradzieży kart kredytowych śp. Andrzeja Przewoźnika strona rosyjska wykazała się dużą rzetelnością. Zaraz po otrzymaniu od nas sygnału dotyczącego tej sprawy szybko ujęto sprawców.

[b]Czy polskie służby patrzą Rosjanom na ręce, jak prowadzą śledztwo?[/b]

Są prowadzone dwa niezależne śledztwa. Jedno przez stronę polską, drugie przez rosyjską. Polskie służby specjalne w ramach swoich ustawowych kompetencji wspierają organy państwowe zaangażowane w wyjaśnianie okoliczności tragedii smoleńskiej.

[b]W lipcu wszedł w życie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który za niekonstytucyjne uznał niektóre przepisy ustawy o CBA. Czy działalność biura jest sparaliżowana?[/b]

Biuro działa normalnie. Niech nikt nie liczy, że będzie miało przerwę w ściganiu korupcji. Trybunał zakwestionował trzy punkty ustawy o CBA. Dwa z nich – definicja korupcji i kwestia oględzin – nie mają większego znaczenia.

[b] Diabeł tkwi w trzecim przepisie. Według TK zbieranie przez biuro danych wrażliwych – dotyczących wyznania, przekonań czy orientacji seksualnej – jest dziś bezprawne.[/b]

Uchylenie w części artykułu 22 pozwalającego CBA na zbieranie tych danych rzeczywiście utrudniło pracę. Jednak biuro nadal posiada możliwość przetwarzania danych wrażliwych w celach procesowych, czyli w sprawach prowadzonych pod nadzorem prokuratury. W pozostałych przypadkach takich informacji zbierać i przetwarzać nie może.

Dlatego szef Biura wydał już specjalne instrukcje zakazujące intencjonalnego zbierania danych wrażliwych. Służba w trakcie prac operacyjnych lub analitycznych zdobywa bowiem różnego rodzaju informacje, w tym także te wrażliwe. Nawet w przypadku jeśli większość z nich jest niepotrzebna, to należy na najwcześniejszym etapie dokonywać ich selekcji. Absorbuje to czas funkcjonariuszy Biura, który mógłby być przeznaczony na inne działania. Mam nadzieję, że przygotowana w Kancelarii Premiera nowelizacja ustawy o CBA, która miała już swoje pierwsze czytanie w Sejmie, zostanie jak najszybciej uchwalona i biuro będzie funkcjonowało normalnie.

[b]Kiedy nowelizacja ustawy o CBA mogłaby wejść w życie?[/b]

Chciałbym, aby udało się to do września.

[b] Projekt był krytykowany m.in. przez organizacje pozarządowe za zbyt duże rozszerzenie kompetencji CBA.[/b]

Wiele złego wyrządziła publikacja w jednym z dzienników demonizująca przygotowane przez nas zmiany. Opisano rzeczy, których w nowelizacji nie ma. Kompetencje CBA nie zostaną zwiększone. Będzie za to większa kontrola nad danymi wrażliwymi zdobywanymi przez biuro, bo powstanie stanowisko pełnomocnika, który będzie przeglądał materiały CBA i oceniał, które dane wrażliwe są nieistotne dla prowadzonych działań i należy je niezwłocznie zniszczyć. Jeśli zostaną w tym zakresie stwierdzone uchybienia, zostaną o tym poinformowani szef CBA i premier. W takim wypadku wobec osoby, która zawiniła, będą wyciągane konsekwencje.

[b]Minęło pół roku, od kiedy CBA kieruje Paweł Wojtunik. Jak pan ocenia funkcjonowanie biura pod jego rządami?[/b]

Minister Wojtunik mądrze i spokojnie przeprowadza restrukturyzację biura. Nie było żadnych wstrząsów kadrowych. W większości funkcjonariusze odchodzili na własne życzenie. Tylko kilku zostało zwolnionych [w sumie pod rządami Wojtunika odeszło 47 osób, zatrudniono 33 – red.]. Potrafił ustabilizować sytuację w biurze po trudnym dla niego okresie związanym z dymisją Mariusza Kamińskiego i kryzysie przeciekowym, bo chyba z żadnej służby w ostatnich latach nie wyciekło tyle istotnych dla bezpieczeństwa państwa materiałów operacyjnych, ile z CBA.

[b]Aż tak źle ocenia pan czasy, gdy szefem był Mariusz Kamiński?[/b]

Trzeba przyznać, że Mariusz Kamiński wykonał dużą pracę. Nie tylko stworzył służbę od podstaw, ale też za jego kadencji mogła się ona pochwalić realnymi sukcesami, nie tylko tymi medialnymi. Jednak za Kamińskiego CBA cały czas było w okresie romantycznego rozwoju, gdzie dobre chęci górowały nad profesjonalizmem. Także niektóre metody stosowane przez jego ludzi były niedopuszczalne w demokratycznym państwie, co potwierdziły zarzuty prokuratury postawione byłemu kierownictwu.

[b]CBA zatrudnia obecnie ponad 800 funkcjonariuszy. To wystarczająca liczba do skutecznej walki z korupcją?[/b]

Zarówno były, jak i obecny szef CBA wielokrotnie wskazywali, że stan osobowy powinien być zwiększony. W pracy służb to nie ilość decyduje o jakości, ale profesjonalne działanie. Uważam więc, że ponad 800 funkcjonariuszy przy dobrym zarządzaniu służbą i wykorzystaniu nowych technologii, może wystarczyć do realizacji jej ustawowych zadań.

[b]Cały czas nie udało się zlikwidować jednej z największych bolączek Biura - kiepskiej sytuacji lokalowej. Czy jest planowana zmiana siedziby? [/b]

Rzeczywiście baza lokalowa CBA jest w bardzo złym stanie. Zarówno jeśli chodzi o centralę, jak i poszczególne delegatury. Obecny budynek przy Alejach Ujazdowskich, w którym mieści się siedziba Biura, nie spełnia swojej roli. Nie tylko jest za mały, ale pod wieloma innymi względami, także bezpieczeństwa, nie nadaje się na siedzibę służb specjalnych. Mam nadzieję, że niedługo się to zmieni. Po rozmowach z ministrem Pawłem Wojtunikiem myślimy o nowych lokalizacjach.

[b]Niektórzy ludzie służb twierdzą, że Paweł Wojtunik chciałby kierować większą i bardziej prestiżową służbą: Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego. [/b]

W rozmowach z nim nie wyczułem nawet cienia takich ambicji. Szefem ABW jest Krzysztof Bondaryk, o którego dymisji nic nie słyszałem.

[b]Jest rywalizacja między ABW i CBA?[/b]

Nie zaobserwowałem.

[b]Kto ma lepszy dostęp do ucha premiera: Wojtunik czy Bondaryk?[/b]

Trudno powiedzieć. Szefowie służb szanują czas premiera i nie pamiętam, by którykolwiek z nich chciał zaprzątać mu głowę sprawami nieistotnymi.

[b]Będą zmiany w CBA. W innych służbach ich nie trzeba?[/b]