Reklama

CPK. Spółka zaczyna coraz więcej wydawać, a nawet nie wbito łopaty

Trzeba poznać prawdziwy stan wydatków CPK. Spółka informowała o odkupionych gruntach, ale wartość transakcji trzyma w tajemnicy, choć wydaje pieniądze publiczne.

Aktualizacja: 23.10.2023 06:12 Publikacja: 23.10.2023 03:00

Część lotniskowa projektu CPK może zostać okrojona. W zamian nowy rząd mógłby się zdecydować na rozb

Część lotniskowa projektu CPK może zostać okrojona. W zamian nowy rząd mógłby się zdecydować na rozbudowę Okęcia i Modlina, a także lepszego wykorzystania nowego lotniska w Radomiu

Foto: mat. pras.

Spółka CPK wciąż „nie wbiła pierwszej łopaty”, ale zaczyna coraz więcej wydawać. W 2022 r. mocno podskoczyły nakłady bezpośrednio na realizację inwestycji lotniskowych i kolejowych – do 463 mln zł, w porównaniu z ok. 69 mln zł w 2021 r. Wraz ze wzrostem zatrudnienia zwiększyły się wynagrodzenia: jeśli w 2021 r. było to 45 mln zł przy 493 zatrudnionych, to w ub. roku 638 osobom wypłacono 66 mln zł. Średnia na pracownika zwiększyła się więc o blisko 12 tys. zł – z 91,3 tys. zł rocznie do 103,4 tys. zł.

– Wzrost wynagrodzeń r./r. uzasadniony jest skalą programu CPK, do którego niezbędne jest pozyskanie pracowników o ponadprzeciętnym poziomie umiejętności, posiadających ekspercką wiedzę i nierzadko trudno dostępnych na rynku – tłumaczy Konrad Majszyk, rzecznik CPK.

Czytaj więcej

Sebastian Mikosz: CPK, czyli jak przykryć katastrofę

Kosztowne projekty

Na razie główny koszt inwestycji to umowy projektowe zawierane z międzynarodowymi firmami. Przykładowo, w listopadzie ub. roku spółka CPK podpisała kontrakt z master architektem, czyli konsorcjum Foster + Partners i Buro Happold, które ma zaprojektować terminal pasażerski, dworzec kolejowy, węzeł przesiadkowy i system obsługi bagażu. Jest wart 696 mln zł netto. Projekt koncepcyjny jest gotowy, a budowlany – w przygotowaniu.

Kolejna duża umowa (327 mln zł netto) to projekt inżynierii lądowej podpisany z libańską firmą Dar Al-Handasah Consultants. Przygotowuje dokumentację projektową m.in. dróg startowych, płyt postojowych, tuneli kolejowych, systemów lotniskowych oraz sieci i przyłączy wraz z obiektami inżynieryjnymi.

Reklama
Reklama

Zawarto także dwie umowy ramowe na projektowanie tzw. obiektów wspierających: m.in. wieży kontroli lotów, centrum operacyjnego portu lotniczego czy budynków służb ratowniczo-gaśniczych. Maksymalna wartość obu umów w ciągu najbliższych lat wynosi 500 mln zł netto.

Na terenie przyszłego lotniska trwają już prace przygotowawcze: w kilkuset miejscach prowadzone są odwierty geologiczne i rozbiórki nieruchomości nabytych w ramach uruchomionego ponad dwa lata temu programu dobrowolnych nabyć (PDN). W jego ramach wykupiono pod inwestycje prawie 1,1 tys. hektarów. Jednocześnie przygotowywane są akty notarialne i toczą się rozmowy dotyczące kolejnych nieruchomości. – Przypominam, że łącznie do PDN zgłosiło się dotychczas ponad 1,3 tys. właścicieli posiadających prawie 3,6 tys. hektarów – mówi Majszyk. Spółka ma decyzję środowiskową z rygorem natychmiastowej wykonalności. Trwa procedura pozyskania decyzji lokalizacyjnej.

A gdyby nowy rząd zdecydował się okroić projekt CPK? – Kary umowne i koszty odstąpienia od podpisanych umów mogą się okazać od nich niższe – stwierdza osoba związana ze spółką.

Tymczasem z raportu firmy doradczej EY wynika, że koszt budowy samego portu lotniczego (w wysokości ok. 9,3 mld zł z budżetu państwa) miałby się zwrócić po 12 latach dzięki wpływom do budżetu z większego strumienia towarów wprowadzanych poprzez CPK na teren unii celnej. – Twórcy raportu obliczyli, że od połowy lat 30. dzięki CPK dodatkowe roczne dochody budżetu państwa z cła i VAT będą przekraczały miliard złotych. W ciągu pierwszych 32 lat działalności inwestycja CPK wygeneruje blisko 200 mld zł – stwierdził tuż przed wyborami wiceminister funduszy i polityki regionalnej, pełnomocnik rządu ds. CPK Marcin Horała.

Według spółki zapewni ona skokowy wzrost obsługiwanego w Polsce cargo. – Wykorzystanie dzięki CPK potencjału lotniczego cargo oznacza zwiększenie importu i eksportu towarów oraz nowe możliwości rozwoju dla polskich przedsiębiorców – powiedział Mikołaj Wild, prezes CPK.

O ocenę perspektyw dla CPK w świetle utraty władzy przez PiS poprosiliśmy trzy pozostałe firmy doradcze z tzw. wielkiej czwórki: PwC, KPMG i Deloitte. Wszystkie odmówiły komentarza.

Reklama
Reklama

Czas na audyt

Teraz konieczny jest pilny audyt CPK. – Musimy poznać prawdziwy stan wydatków. Spółka przekazywała informacje o liczbie odkupionych pod budowę hektarów gruntu, ale przeznaczoną na to kwotę traktowała jako tajemnicę handlową, a mówimy o pieniądzach publicznych – podkreśla Adrian Furgalski, prezes Zespołu Doradców Gospodarczych TOR.

Wątpi, aby kontynuowano prace nad częścią lotniczą. – W strategii lotniczej państwa należną pozycję odzyskają lotniska regionalne, bo to na nich realizowane jest grubo ponad 60 proc. ruchu – zaznacza Furgalski.

Zdaniem Mateusza Mierzejewskiego, analityka Polskiego Instytutu Ekonomicznego, tworzenie nowych portów jest konieczne, bo obecne, jak Lotnisko Chopina, sięgają rekordów przepustowości i dlatego powstał projekt CPK. – Port miał obsłużyć 40 mln pasażerów rocznie, z możliwością rozbudowy. Niezależnie od decyzji dotyczącej jego przyszłości konieczne będzie rozdysponowanie tak dużego popytu – mówi Mierzejewski.

Na pewno kontynuowane będą prace przygotowawcze budowy kolei dużych prędkości, ale tam, gdzie istnieją realne potoki pasażerów. – CPK powinien zostać przekształcony w spółkę realizującą właśnie budowę szybkiej kolei. Porozrzucane po kilku resortach kompetencje w tych sprawach muszą wrócić do ministra infrastruktury, a nowy CPK powinien współpracować z PKP Polskimi Liniami Kolejowymi – uważa Piotr Malepszak, ekspert ds. infrastruktury i były prezes CPK.

Jak twierdzi Michał Beim, ekspert Instytutu Sobieskiego, trzeba definitywnie rozstrzygnąć, które z inwestycji realizować, a które jeszcze przez dekady powinny pozostawać domeną planowania przestrzennego. – Szybka kolej Warszawa–Łódź–Wrocław jest potrzebna „na wczoraj”, a linia dużych prędkości Nakło nad Notecią–Okonek nawet po sfinalizowaniu całego programu będzie wątpliwa – uważa Beim.

Transport
Droższe bilety i mniej lotów. Eksperci ostrzegają przed zmianami w branży
Transport
UE szykuje nokaut dla floty cieni Putina. Nadchodzi pełna blokada morskich szlaków
Transport
Szeremietiewo wchłonie Domodiedowo. Transakcja za pół ceny
Transport
PKP Intercity podsumowało 2025 rok. Padły rekordy, historyczna umowa
Transport
Rosjanie pozazdrościli Embraerowi. Też mają umowę z Indiami
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama