„Każdy z nas mógł być na ulicy”. Kard. Ryś o zamachu w Krakowie

W rozmowie z Onetem metropolita krakowski kard. Grzegorz Ryś pytany był m.in. o to, gdzie był w chwili tragicznego zamachu, który miał miejsce w ostatnią sobotę w Krakowie.

– Nie było mnie wtedy w domu. Akurat miałem mszę świętą w Centrum Jana Pawła II, więc dość daleko. Skończyliśmy o godzinie 16 z minutami – powiedział duchowny. – Już były wiadomości o tym, co się stało, więc wracaliśmy dość szybko do domu, żeby dowiedzieć się czegoś więcej – dodał.

Zamach w Krakowie. Kard. Grzegorz Ryś: Każdy z nas mógł być na ulicy

– Tu jest stary Kraków, tu są tysiące ludzi. Każdy z nas mógł być na ulicy. Ja często chodzę po Rynku. To jest moje miasto – stwierdził kard. Ryś.

W momencie zamachu na ulicy Grodzkiej, jak powiedział metropolita, była siostra zakonna.

– Uratowano jej życie, bo ktoś ją wepchnął do sklepu – powiedział kard. Ryś. Jego zdaniem wiele osób rozmawia teraz o tragedii właśnie w ten sposób, mówiąc, że byli tam chwilę wcześniej lub właśnie szli w tamtym kierunku.

– Stało się coś strasznego w miejscu, gdzie nic takiego dotąd się nie stało. Kraków jest miastem przyjaznym, pokojowym i otwartym – stwierdził duchowny. 

Zamach określił mianem „jednorazowego ciosu, trudnego do zracjonalizowania”.

– Nie znamy motywów tego młodego człowieka. Nikt z nas sobie nie wyobraża, że człowiek, który jest w kontroli nad swoimi wszystkimi władzami, potrafi takie rzeczy robić – zastrzelić swoją rodzinę, a potem strzelać na oślep w mieście pełnym ludzi – przyznał kard. Ryś. Podkreślił, że jest jak najdalszy od jakiegokolwiek osądu i nie usprawiedliwia sprawcy chorobą psychiczną, a jedynie nie wie, „co się z tym człowiekiem podziało”.

Karol Nawrocki i Donald Tusk w Marszu Ciszy. Kard. Ryś: jedność nie jest czymś oczywistym

Metropolita był pytany o Marsz Ciszy, który przeszedł ulicami krakowskiego Starego Miasta dla uczczenia pamięci osób zamordowanych w zamachu, a także o obecność na nim dwóch polityków: prezydenta Nawrockiego i premiera Tuska.

– Myślę, że byli razem także dlatego, że doszliśmy do punktu, w którym nawet w takich sytuacjach jedność nie jest czymś oczywistym – stwierdził kard. Ryś. – Myślę, że obaj nasi przywódcy byli tu po to, żeby pokazać, że dialog i pojednanie są potrzebne i że są możliwe. I że to nie jest tak, że my zawsze się jednoczymy tylko w sytuacjach dramatycznych – dodał.

Jak przyznał, Polacy mogą być już w takim punkcie, w którym nawet tragedie niekoniecznie są w stanie nas zjednoczyć. Niezbędne wówczas stają się pozytywne znaki, także ze strony polityków.

– Odczytuję obecność prezydenta i premiera nie jako naturalny odruch, tylko jako bardzo świadomy gest ludzi, którzy czują się odpowiedzialni za nasz kraj i nasze społeczeństwo oraz chcieli pokazać, że jedność jest możliwa – powiedział kard. Ryś. Jak stwierdził, obaj politycy rozmawiali przyjaźnie i rozstali się w takiej atmosferze.

Trybunał Konstytucyjny. Kard. Grzegorz Ryś: Kościół, w sensie urzędowym, nie ma poglądów politycznych

Jak przyznał metropolita, po obu stronach politycznego sporu o Trybunał Konstytucyjny znajdują się ludzie wierzący i o określonych przekonaniach. 

– Właśnie dlatego Kościół w sensie urzędowym, Kościół nauczający w Polsce nie ma poglądów politycznych. Nie ma i nie będzie ich miał – podkreślił kard. Ryś. – My nie jesteśmy stroną w sporze politycznym. Jesteśmy od tego, żeby każdy taki spór możliwie łagodzić i stwarzać przestrzeń do rozmowy – powiedział. 

Sztuczna inteligencja. Kard. Ryś o AI w kontekście zamachu w Krakowie

Duchowny pytany był także o sztuczną inteligencję i wynikające z jej dostępności zagrożenia, także w związku z szumem informacyjnym i dezinformacyjnym po sobotnim zamachu w stolicy Małopolski.

– Bardzo ważne jest to, żeby nie oskarżać sztucznej inteligencji. Największy problem ze sztuczną inteligencją to jest ucieczka od odpowiedzialności – powiedział kardynał, powołując się na tekst encykliki papieża Leona XIV „Magnifica humanitas”.

Podkreślił, że za dezinformacją i teoriami spiskowymi rozdmuchiwanymi przy użyciu AI kryją się ludzie. Przyznał jednak, że zaskoczyło go pytanie o wykorzystywanie kościoła jako miejsca do ostrzegania wiernych przed dezinformacją.

– Mamy naprawdę dorosłych ludzi, którzy wiedzą, co się dzieje. Czasami mówię, że jak ktoś papieża nie słucha (w kontekście AI – przyp. JS), to czemu miałby Rysia słuchać? – powiedział metropolita.

Kard. Ryś po zamachu w Krakowie: Jezus szybszy niż kule

Po zamachu metropolita modlił się przede wszystkim za tych, którzy ucierpieli. Mówił o Jezusie, który „był szybszy niż kule”.

– To jest to, co nam podpowiada wiara chrześcijańska. Starałem się o tym mówić u świętej Anny na Mszy świętej. Dla chrześcijan śmierć jest snem i tak ją pojmujemy – powiedział kardynał. – Wierzę w życie wieczne. Myślę, że bardzo wielu ludzi w nie wierzy, więc śmierć jest snem. To jest to, co mówi Jezus. To jest to, o czym mówi Nowy Testament. My to mamy wkodowane w kulturę – dodał.

– To, że jesteśmy smutni, że płaczemy, że jesteśmy zrozpaczeni, jest oczywiste. Natomiast to nie znosi naszej nadziei, która sięga dalej niż śmierć każdego – dodał duchowny.

Przekazał, że jeszcze nie miał okazji spotkać się z dwoma bohaterskimi policjantami, którzy zatrzymali i obezwładnili zamachowca. 

– Będzie taki moment, że na pewno się spotkamy. Natomiast to są pewnie ludzie dzisiaj też najmocniej pilnowani w naszych szpitalach. I dobrze. Najważniejsze jest, żeby byli otoczeni właściwą opieką i wracali do zdrowia – stwierdził. Przypomniał o bohaterstwie lekarzy (m.in. dwóch chirurgów), którzy byli na miejscu i ratowali rannych, a także świadków.