Sprawa rozpatrywana przez SN dotyczyła podziału majątku wspólnego i działu spadku po zmarłym, który zostawił żonę i trójkę dzieci oraz konkubinę, z którą od wielu lat prowadził wspólne życie w innym mieście. Spór sądowy skupił się na pieniądzach, jakie pozostały na wspólnych kontach zmarłego i jego konkubiny. Ten ostatni nie zostawił testamentu, więc spadkobiercami zostali jego żona i dzieci.
Sąd rejonowy przyznał konkubinie prawo do 1/2 pieniędzy zgromadzonych na wspólnych kontach, ale Sąd Okręgowy w Szczecinie był innego zdania i pozbawił ją udziału w tych oszczędnościach w całości, uwzględniając zarzuty spadkobierców.
Czytaj więcej
Nie objęło swym władaniem związków niemałżeńskich, nie nadąża za potrzebami.
Konto konkubentów w spadku. Kto dziedziczy pozostawione oszczędności?
W skardze kasacyjnej konkubina zarzuciła naruszenie art. 891 [1] kodeksu postępowania cywilnego, który ustanawia domniemanie równych udziałów na rachunku wspólnym, ale na użytek postępowania egzekucyjnego, które może być obalone przez wykazanie istnienia odmiennego zapisu w umowie z bankiem. Zwróciła się do SN, by art. 891 [1] k.p.c. miał zastosowanie również do rozliczenia konkubinatu w zakresie wspólnych rachunków bankowych i równolegle istniejącego związku małżeńskiego. Chodziło o uznanie, że małżonek i konkubent bez względu na okoliczności, z jakiego źródła pochodziły środki pieniężne zasilające wspólny rachunek, mieli prawo do 1/2 zgromadzonych tam środków (każdy z nich).
Dziedziczenie oszczędności na rachunku bankowym. Kiedy pieniądze dzieli się po równo?
Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska, wskazując, że art. 891 [1] k.p.c., umiejscowiony w obrębie przepisów o egzekucji z rachunku bankowego, upoważnia do zajęcia wspólnego konta w postępowaniu egzekucyjnym, a zawarte w nim domniemanie ma zastosowanie wtedy, gdy dłużnik nie przedłoży umowy rachunku bankowego, na podstawie której można by wnioskować, w jakiej części środki wpływające na konto mają mu przypadać albo gdy umowa nie zawiera tego rodzaju postanowień.
– Stosowanie tego domniemania ma ułatwiać prowadzenie egzekucji, ale ta w tej sprawie nie toczyła się, co jednak nie wyłącza możliwości wykazywania, z jakiego źródła wywodzą się środki wpływające na wspólny rachunek. Przypisanie współposiadaczowi rachunku tytułu do środków na nim zgromadzonych w całości lub w większym udziale, niż wynika z tego, w jakim zakresie rachunek został zasilony środkami jemu przypadającymi, wymaga jednak ustalenia, że między współposiadaczami rachunku miała miejsce skuteczna czynność prawna, na mocy której współposiadacz rachunku uzyskał – kosztem majątku innego współposiadacza rachunku – tytuł do środków, którymi ten zasilił rachunek – wskazała w konkluzji uzasadnienie sędzia Marta Romańska.
Czytaj więcej
Brak możliwości wspólnego zadecydowania o majątku jest szczególnie niezrozumiały w przypadku małżeństw pozostających w majątkowym ustroju wspólnośc...
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
– Mieliśmy ułatwione zadanie w tej sprawie, gdyż sporne pieniądze stanowiły, wynagrodzenie zmarłego i z mocy prawa należały do wspólnego małżeńskiego majątku, a wykazywanie, że jest inaczej, obciążało konkubinę – wskazuje pełnomocnik części spadkobierców adwokat Mikołaj Pomin. – Ta sprawa pokazuje jednak, jak trudne mogą być rozliczenia majątkowe w takich sytuacjach, widać pewną lukę prawną w tym zakresie, która wymagałaby wypełnienia – dodaje adwokat.
Sygnatura akt: I CSK 1003/24
