Takie rozwiązanie wprowadza uchwalona 31 sierpnia 2011 r. nowelizacja kodeksu wyborczego. Jej przepisy wchodzą dziś w życie, jednak znajdą zastosowanie dopiero od przyszłej kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, czyli po wyborach przewidzianych na 2014 r.
Komisarz wyborczy będzie stwierdzał wygaśnięcie mandatu radnego gminy (powiatu i województwa). Uczyni to w razie śmierci radnego, utraty przez niego prawa wybieralności lub nieposiadania tego prawa w dniu wyborów, a także gdy ten zrzeknie się mandatu na piśmie oraz gdy zostanie wybrany na wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W pozostałych przypadkach – tak jak dotychczas – do stwierdzenia, że mandat radnego wygasł, konieczne będzie podjęcie przez radę (sejmik) uchwały.
Stwierdzając, że mandat radnego (wójta) wygasł, komisarz wyborczy wyda postanowienie, które należy niezwłocznie doręczyć przewodniczącemu rady oraz wojewodzie. Musi być ono również opublikowane
we właściwym wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz Biuletynie Informacji Publicznej. Postanowienie to, tak jak i uchwałę rady w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, radny (wójt) będzie mógł zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie siedmiu dni od dnia, w którym zostało mu ono doręczone.
Nowelizacja zmieniła również zasady stwierdzania, że wygasł mandat wójta (burmistrza, prezydenta miasta) Tak jak w odniesieniu do radnych kompetencje podzielono między radę i komisarza wyborczego, zachowując te same kryteria podziału ze względu na przyczyny wygaśnięcia, z uwzględnieniem wynikających z przepisów art. 383 i 492 kodeksu wyborczego różnic.
