–W 2012 r. gmin wiejskich oraz wiejsko-miejskich zobowiązanych do wpłat na janosikowe jest zaledwie 90. Pomoc otrzymują natomiast 1474 gminy.

Sejm rozpoczął już prace nad projektami ustaw wprowadzających zmiany w systemie wyrównawczym. Jednocześnie rząd deklaruje, że budżet państwa nie będzie mógł zrekompensować ewentualnych ubytków w dochodach jednostek, które z janosika korzystają.

Gminy protestują

Wobec takiej sytuacji Zarząd Związek Gmin Wiejskich RP jest zdecydowanie przeciwny dokonywaniu zmian w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, które spowodowałyby obniżenie wysokości części równoważącej subwencji ogólnej zasilającej budżety 1474 gmin korzystających z janosikowego.

Problem dostrzegają również posłowie.

– Może nie jest to do końca sprawiedliwe, jeżeli samorząd musi 90 proc. dochodów własnych zapłacić na rzecz tych uboższych – mówi poseł Marcin Witko.

– Trzeba jednak zrozumieć sytuację tych samorządów, którym środki z subwencji wyrównawczej pozwalają funkcjonować.

Przykładowo Tomaszów Mazowiecki otrzymuje z janosikowego 2 mln zł. To duże pieniądze dla niespełna 75-tysięcznego miasta borykającego się z takimi problemami, jak bezrobocie sięgające 20 proc. – dodaje.

Obywatelski projekt zakłada nie tylko zmniejszenie wpłat dokonywanych przez bogate gminy na rzecz biednych, ale również zmianę systemu podziału tych środków. Gmina, która będzie chciała otrzymać wsparcie z janosikowego, ma być zobowiązana do złożenia wniosku. Propozycja ta ma zarówno zwolenników, jak i przeciwników.

Wątpliwy pomysł

– Obecny system nie doprowadził do wyrównania poziomu życia w gminach – mówi Ewa Malinowska-Grupińska, przewodnicząca Rady m. st. Warszawy. – Może zatem należałoby wprowadzić takie mechanizmy podziału środków jak obowiązujące przy podziale środków z funduszy unijnych – dodaje.

Przeciwnikiem takiego rozwiązania jest Ryszard Grobelny, prezydent Poznania. – Janosikowe ma wyrównywać dochody gmin. Nieporozumieniem jest, aby gminy miały się o te pieniądze ubiegać, startując w konkursach -wyjaśnia.

-Zamiana automatycznej subwencji na dotacje i na konkursy jest niezasadna - mówi poseł Halina Rozpondek. - Samorządy chcą jak najmniej uznaniowości, a dotacje będą taką właśnie uznaniowością -wyjaśnia.

Celem janosikowych wpłat jest wyrównanie różnic w dochodach. Dlatego właśnie silniejsze finansowo jednostki muszą przekazywać część dochodów na rzecz słabszych.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora m.cyrankiewicz@rp.pl

Opinia dla „Rz"

Mariusz Poznański przewodniczący Związku Gmin Wiejskich RP

W Sejmie trwa dyskusja nad projektami ustaw ograniczających wpłaty na janosikowe od 20 proc. do 30 proc. Stracą na tym przede wszystkim gminy wiejskie, którym budżet państwa nie zrekompensuje ubytków w dochodach. Nadszedł czas, aby skutecznie zaprotestować przeciwko próbom ograniczenia  janosikowego. Apeluję o pilne wysyłanie do posłów poparcia stanowiska ZGW RP przyjętego 10 lutego 2012 r. w Poznaniu, wyrażającego sprzeciw dla proponowanych zmian zasad wpłaty i redystrybucji tych środków. Adres mejlowy wybranego posła jest prosty: imię.nazwisko@sejm.pl. Tylko wspólnie mamy szansę zablokować te niekorzystne dla gmin projekty.