Dokumenty te tworzy się na poziomie krajowym, wojewódzkim, powiatowym i gminnym. Na poziomie krajowym taki plan opracowywany jest przez rząd i przyjmowany uchwałą Rady Ministrów. Na poziomie wojewódzkim, powiatowym i gminnym plany opracowywane są przez organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego poszczególnych szczebli.

[srodtytul]Założenia ogólne[/srodtytul]

Treść planu określa art. 14 ust. 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=185040]ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. DzU z 2007 r. nr 39, poz. 251 ze zm.).[/link]

Zgodnie z treścią tego przepisu w dokumentach tych określić należy przede wszystkim opis aktualnego stanu gospodarki odpadami. Powinien on w szczególności zawierać informacje dotyczące:

- rodzaju, ilości i źródła pochodzenia odpadów, które mają być poddane procesom odzysku lub unieszkodliwienia;

- wyszczególnienia posiadaczy odpadów prowadzących działalność w zakresie zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów;

- rozmieszczenia istniejących instalacji do zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów;

- identyfikacji problemów w zakresie gospodarowania odpadami.

W planie gospodarki odpadami opisać należy ponadto, jakie cele w zakresie ich gospodarowania gmina, powiat czy województwo planuje osiągnąć. Pamiętać należy, że powinny się znaleźć również terminy, w których ma to nastąpić.

Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby np. w gminnym planie znalazł się w tej pozycji zapis mówiący o tym, w jakich terminach ma następować stopniowe ograniczanie ilości odpadów biodegradowalnych dostarczanych i składowanych na wysypiskach.

[srodtytul]Szczegółowe postanowienia[/srodtytul]

Plany te powinny ponadto opisywać prognozowane zmiany w zakresie wytwarzania i gospodarowania odpadami, zadania, których realizacja zapewni poprawę sytuacji w zakresie gospodarki odpadami, czyli jednym słowem zmierzających do wykonania wynikających m.in. z traktatu akcesyjnego zobowiązań.

[b]Każdy plan powinien także zawierać opis przedsięwzięć i harmonogram ich realizacji oraz instrumenty finansowe służące realizacji celów w zakresie gospodarki odpadami.[/b] Ostatnim elementem planu jest opisanie w nim systemu monitoringu i sposób oceny realizacji celów w zakresie gospodarki odpadami.

Szczegółową treść planów gminnych, powiatowych i wojewódzkich określają przepisy [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=169185]rozporządzenia z 9 kwietnia 2003 r. w sprawie sporządzania planów gospodarki odpadami (DzU nr 66, poz. 620 ze zm.)[/link].

Zgodnie z treścią § 4 plan gminny, obejmujący wszystkie rodzaje odpadów komunalnych (odpady biodegradowalne, opakowaniowe i niebezpieczne), powinien po pierwsze opisywać aktualny w danej jednostce samorządu terytorialnego stan gospodarki odpadami.

Co w tej części znaleźć się powinno?

Przede wszystkim zdefiniowanie głównych źródeł powstawania odpadów (np. gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa) ze wskazaniem na ich rodzaje i ilości. Następnie wskazać, w jakim stopniu śmieci są poddawane procesom recyklingu i unieszkodliwiania.

Należy także opisać istniejące systemy zbierania odpadów, rodzaj i moc przerobową instalacji służących do ich odzysku i unieszkodliwiania. Część ta powinna również zawierać wykaz podmiotów prowadzących działalność w zakresie zbierania, odbierania, transportu i unieszkodliwiania odpadów.

Ważne jest również to, aby właściwie zdefiniować istniejące problemy w zakresie gospodarki odpadami. To bowiem pozwoli na określenie celów, jakie gmina w tym zakresie zamierza osiągnąć oraz działań i terminów ich realizacji, aby uzyskać pożądane wskaźniki recyklingu i unieszkodliwiania odpadów.

[srodtytul]Informacja to podstawa[/srodtytul]

Z powyższego widać, że sporządzenie gminnego planu gospodarki odpadami nie jest zadaniem prostym. Jest to proces wieloetapowy i co ważne, nie jednorazowy, a cykliczny. Dokumenty te powinny być bowiem aktualizowane przynajmniej raz na cztery lata. Nie można ich również tworzyć w próżni.

Plany gminne, tak samo jak powiatowe, wojewódzkie i krajowy, są częścią jednej całości, dlatego też przy ich pisaniu potrzebne są konsultacje. O konieczności ich przeprowadzania mówi wprost art 14 ust. 7 ustawy o gospodarce odpadami.

Od czego zatem zacząć prace nad planem? Przede wszystkim należy dokonać wyboru kompetentnego zespołu, złożonego z osób posiadających odpowiednie doświadczenie nie tylko w zakresie gospodarki odpadami, ale również planowania strategicznego oraz rozwiązań technicznych dotyczących możliwych sposobów utylizacji (odzysku) śmieci.

Następnie należy zadbać o zgromadzenie podstawowych informacji charakteryzujących obszar, dla którego dokument ma być opracowany, [b]panującej na nim sytuacji gospodarczej i demograficznej (liczba i gęstość zaludnienia, typ zagospodarowania przestrzennego: zabudowa jedno-, wielorodzinna, zagrodowa itp.). [/b]

Niezbędne jest również zgromadzenie danych dotyczących działalności przemysłowej (liczba przedsiębiorców, rodzaj prowadzonej działalności).

[ramka][b]Uwaga [/b]

Miejsca odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych wynikają z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami i burmistrz nie ma kompetencji do narzucania przedsiębiorcom konkretnych miejsc, do których odpady te mają być wywożone.[/ramka]