Setka samorządów bez budżetu na 2014 rok

Regionalne izby obrachunkowe alarmują: 103 jednostki mogą nie uchwalić budżetu na 2014 r.

Publikacja: 27.07.2012 09:11

Konieczność dokonywania nieproporcjonalnie wysokich wpłat w porównaniu z realizowanym programem inwestycyjnym oburza wiele miast

Foto: Fotorzepa, MW Michał Walczak

Michał Cyrankiewicz

W 93 gminach, dziewięciu powiatach i jednym mieście na prawach powiatu może być problem z budżetem. – Pokazuje to analiza sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w 2011 r. – informuje Ryszard Krawczyk, przewodniczący Krajowej Rady?RIO.

– W jednostkach tych dochody ze sprzedaży majątku nie pokrywały różnicy między dochodami a wydatkami bieżącymi – wyjaśnia przewodniczący. Ponadto do uchwalanych na 2014 r. budżetów zastosowanie znajdzie nowa formuła obliczania indywidualnego wskaźnika zadłużenia JST. Upraszczając nieco, jeżeli jest on ujemny, samorząd nie może spłacać zaciągniętych już zobowiązań, a tym samym uchwalić budżetu. Gdyby wskaźnik obowiązywał wcześniej, budżetu na 2012 r. nie uchwaliłoby 108 samorządów.

Jeśli gmina budżetu uchwalić nie może, to zastępczo plan finansowy jednostki ustala RIO. To jednak problemu nie rozwiązuje.

– Nie zastępuje on w pełni uchwały budżetowej – wyjaśnia prof. Cezary Kosikowski, autor komentarza do ustawy o finansach publicznych. – Ustalenia te dotyczą jedynie wydatków jednostki na obowiązkowe zadania własne oraz zadania zlecone – dodaje.

Dlatego konieczna jest zmiana prawa.

Reklama

– Przedstawiliśmy propozycję nowelizacji ustawy o finansach publicznych – informuje szef KR RIO. – Chodzi o to, aby RIO mogło ustalić budżet uwzględniający wszystkie rozchody, np. spłatę kredytów, wykup obligacji i wydatki wynikające z zawartych przez JST umów – wyjaśnia.

Z analizy Krajowej Rady?RIO wynika również, że w 2011 r. wzrosła liczba samorządów, które przekroczyły 60-proc. próg relacji zadłużenia do dochodu. Taka sytuacja wystąpiła w 31 gminach i jednym powiecie. Duży wpływ na to miało rozporządzenie ministra finansów z 23 grudnia 2010 r. rozszerzające definicję kredytów i pożyczek zaliczanych do długu.

Powiaty przejmują też długi likwidowanych szpitali. W Pabianicach spowodowało to, że wydatki bieżące przestały się bilansować z dochodami. W efekcie miasto musiało wdrożyć program naprawczy i wystąpić o państwową pożyczkę.

Kontrole RIO ujawniły rekordową (3560) liczbę nieprawidłowości w osiąganiu dochodów. Na przykład miasto Łęknica na stosowaniu niższych niż obowiązujące stawek czynszu za dzierżawę targowisk straciło 4,2 mln zł.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora, m.cyrankiewicz@rp.pl

Nowy limit mniej korzystny

Regulacje ograniczające limit zadłużenia, zawarte w art. 243 ustawy o finansach publicznych, będą miały zastosowanie dopiero do uchwał budżetowych podejmowanych na 2014 r. Dziś oblicza się je dla celów informacyjnych. Zebrane przez Krajową Radę?RIO dane pokazują jednak, że z roku na rok spada liczba samorządów, dla których ten nowy limit jest korzystniejszy od obecnego limitu spłaty zadłużenia w stosunku do dochodu (wynosi on 15 proc.). O ile w 2010 r. na regulacji z art. 243 skorzystałoby 721 jednostek (mogłyby przy jego zastosowaniu spłacać więcej zadłużenia niż obecnie), o tyle w 2011 r. takich jednostek było już tylko 437. Indywidualne limity zadłużenia obliczone na 2012 r. wskazują, że reguła z art. 243 ustawy jest korzystna zaledwie dla 227 JST.