Zasady zatrudniania najważniejszych pracowników (pośredników, doradców zawodowych, specjalistów ds. rozwoju zawodowego, liderów klubu pracy) określają standardy zawarte w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej w sprawie standardów i warunków prowadzenia usług rynku pracy (DzU z 2010 r. nr 177, poz. 1193 ze zm.).

Przepisy utrudniają

– Za nieprzestrzeganie tych standardów wojewoda może na dyrektora PUP nałożyć karę finansową nawet 10 tys. zł – mówi Jerzy Kędziora, przewodniczący Forum Dyrektorów PUP.

Jeszcze większe kłopoty z wypełnieniem tych standardów może sprawić zmiana zasad finansowania zatrudnienia w powiatowych urzędach pracy.

– Obecnie część tych kosztów jest finansowana z Funduszu Pracy – wyjaśnia Grzegorz Kubalski, prawnik Związku Powiatów Polskich. – A już od 2014 r. wszystkie koszty związane z zatrudnieniem pracowników PUP mają przejąć starostowie.

Powiaty będą musiały wybierać, czy z własnych budżetów finansować zadania obligatoryjne, czy też fakultatywne. – I chyba nie ma wątpliwości, co wybiorą – przewiduje Kubalski. – Zadania obligatoryjne będą realizowane kosztem fakultatywnych, np. remontów dróg. Żadne przepisy nie określają bowiem standardów prowadzenia takich inwestycji, nie określają, że w danym roku wyremontować trzeba tyle i tyle kilometrów dróg powiatowych.

Pracownicy publicznych służb zatrudnienia narzekają również na przytłaczającą ich biurokrację. – Przepisy powodują, że 80 proc. czasu pracy poświęcamy na sprawy administracyjne, a jedynie 20 proc. możemy poświęcić na aktywizację bezrobotnych, na pracę z człowiekiem – zwraca uwagę Jerzy Kędziora.

Zbędna biurokracja

Konieczność udzielania niezliczonych odpowiedzi na pytania kierowane do PUP przez policję, prokuraturę, ZUS, ośrodki pomocy społecznej to tylko niektóre z dodatkowych obowiązków ich pracowników.

Problemem jest również brak koordynacji realizacji zadań przez PUP i OPS.

– Ustalenie, że pomoc społeczna kieruje do urzędu pracy tylko osoby gotowe i zmotywowane do pracy oraz niemające zdrowotnych przeciwwskazań, ułatwiłoby nam realizację naszych zadań – wskazuje Kędziora.

Zmiany wymagają ponadto przepisy uzależniające uzyskanie pomocy społecznej od tego, czy osoba jest zarejestrowana jako bezrobotny.

– Powielanie przez OPS zadań, które w zakresie aktywizacji zawodowej wykonują PUP, to nieporozumienie – podkreśla Grzegorz Kubalski.

Nie tylko zmiany systemowe

Zgromadzenie Ogólne Związku Powiatów Polskich rekomenduje następujące zmiany w przepisach regulujących funkcjonowanie powiatowych urzędów pracy:

- zwolnienie powiatowych urzędów pracy z obowiązku przekazywania do NFZ składek na ubezpieczenie bezrobotnych (środki te powinien bezpośrednio do NFZ przekazywać minister finansów);

- utrzymanie współfinansowania ze środków Funduszu Pracy zatrudnienia w powiatowych urzędach pracy;

- wydłużenie (do dwóch – trzech lat) okresu, w którym środki z Funduszu Pracy mogą być wydawane na realizowane przez powiatowe urzędy pracy zadania związane z aktywizacją bezrobotnych;

- podniesienie rangi szkolnictwa zawodowego oraz wprowadzenie do gimnazjów zajęć z doradcą zawodowym mających na celu kształtowanie przyszłości zawodowej uczniów.