Ocena urzędnika: Odwołanie rozpatruje sąd rejonowy

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego dotyczyło pracownicy urzędu skarbowego w Poznaniu, która poczuła się urażona niską oceną okresową.

Gdy odwołała się do sądu okręgowego, ten przekazał sprawę do rejonu. Pracownica złożyła zażalenie w tej sprawie. Stwierdziła bowiem, że zgodnie z art. 17 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego jej sprawą powinien się zajmować sąd okręgowy, bo ma ona wymiar niemajątkowy. Nierzetelna ocena jej pracy przez pracodawcę naruszyła jej dobra osobiste i ma to dla niej wymiar prestiżowy.

Sąd, rozpatrując to zażalenie, stwierdził, że dotychczasowe orzecznictwo w tym zakresie było niejednolite. Sądy przyjmowały bowiem, że właściwy do rozpatrzenia takiej sprawy może być zarówno sąd rejonowy, jak i okręgowy. Zgodnie zaś z art. 379 pkt 6 k.p.c. rozpatrzenie przez sąd rejonowy sprawy należącej do właściwości sądu okręgowego oznacza nieważność takiego orzeczenia z mocy prawa.

Sąd Okręgowy w Poznaniu skierował więc pytanie prawne w tej sprawie do Sądu Najwyższego.

Kłopot z interpretacją przepisów wziął się z niejasnego sformułowania zawartego w art. 83 ust. 5 ustawy o służbie cywilnej. Mówi on, że odwołania od ocen okresowych kieruje się do sądu pracy. Tymczasem jest to już określenie archaiczne, które po 28 marca 2012 r. zniknęło z ustawy o ustroju sądów powszechnych.

Obecnie zamiast sądów pracy, działają wydziały pracy w sądach rejonowych i okręgowych.

Wyroki sądów okręgowych pozostają ważne, choć zapadły wbrew procedurze

Kolejny problem dotyczył interpretacji charakteru odwołania się od oceny okresowej, czyli kwalifikowania takiej sprawy do właściwości sądów rejonowych bądź okręgowych.

Zgodnie bowiem z art. 16 i 17 k.p.c., do właściwości sądów rejonowych należą sprawy o charakterze majątkowym, a w sądach okręgowych rozpatrywane są roszczenia niemajątkowe. Choćby takie, jakie zgłaszała skarżąca w tej sprawie – o ochronę dóbr osobistych naruszonych dyskredytującą ją oceną przełożonych.

Sąd Najwyższy w uchwale z 18 listopada 2014 r. stwierdził, że do rozpoznania odwołania członka korpusu służby cywilnej wniesionego od oceny okresowej właściwy jest sąd rejonowy.

– Ocena okresowa ma charakter majątkowy, bo ma przełożenie na awans dobrze ocenianego pracownika lub utratę pracy przez urzędnika służby cywilnej po drugiej negatywnej ocenie – powiedział Maciej Pacuda, sędzia SN. – Nie można też wykluczyć, że takie odwołanie może mieć charakter niematerialny. Wykładania systemowa i funkcjonalna przemawia jednak za tym, by takie sprawy traktować analogicznie do spraw dotyczących kar porządkowych, świadectw pracy. Wówczas zgodnie z art. 461 § 11 k.p.c. do ich rozpatrzenia właściwy będzie sąd rejonowy bez względu na wartość przedmiotu sporu.