I prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński odniósł się w rozmowie z RMF FM do sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego oraz postępowania dotyczącego immunitetów prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Jego zdaniem decyzje w tej sprawie najprawdopodobniej zostały już podjęte, choć oficjalny komunikat ma zostać opublikowany dopiero w środę.
We wtorek Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego przez kilka godzin rozpatrywało wniosek Prokuratora Generalnego o uchylenie immunitetów obu sędziów. Po trzech godzinach obrad w siedzibie TK uczestnicy zgromadzenia przenieśli się do Sądu Okręgowego w Warszawie. To właśnie tam wezwano Święczkowskiego i Sochańskiego. Żaden z nich nie stawił się osobiście, a podczas posiedzenia obecni byli jedynie ich pełnomocnicy.
Prowadzący rozmowę zapytał Kapińskiego, czy jego zdaniem decyzje dotyczące immunitetów już zapadły. – Moim zdaniem tak. To jest dziwne i te wszystkie działania są bezprawne – odpowiedział I prezes SN.
Dopytywany o to, czy immunitet Bogdana Święczkowskiego został uchylony i z czego wynika opóźnienie w ogłoszeniu decyzji, Kapiński przyznał, że nie zna przyczyn zwłoki. – Trudno mi powiedzieć, pewnie jest jakiś zamysł. Nie chcę tutaj dywagować – zaznaczył.
Czytaj więcej
Spór nie zakończy się, gdy jedni zastąpią drugich w gmachu TK. Zakończy się, gdy najważniejsze siły polityczne zaakceptują zasady obsadzania Trybun...
Zbigniew Kapiński krytykuje obrady sędziów TK. „Na każdym kroku jest łamane prawo”
I prezes Sądu Najwyższego zdecydowanie skrytykował sposób przeprowadzenia obrad Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK. Szczególne zastrzeżenia wzbudziło u niego przeniesienie posiedzenia z siedziby Trybunału do Sądu Okręgowego w Warszawie. – Na pewno jest to wszystko nie takie, jak powinno wyglądać, gdyby respektowano przepisy prawa. Nie powinno być sytuacji, że normalni, rzetelni, niezawiśli sędziowie dają się wozić sukami policyjnymi po Warszawie, przenoszą swoje obrady z budynku TK do sądu okręgowego – stwierdził Kapiński.
Jego zdaniem okoliczności przeprowadzenia posiedzenia budzą poważne wątpliwości dotyczące przestrzegania przepisów oraz prawa do obrony. – Ja się dziwię – kogo się boją ci państwo? Prezesa Święczkowskiego? Prezesa Sochańskiego? Ich obrońców? Tu na każdym kroku jest łamane prawo i to w sposób jednoznaczny. Nie spotkałem się nigdy z sytuacją, żeby w tak drastyczny sposób ograniczono prawo do obrony – powiedział.
Kapiński wyraził również obawy dotyczące dalszych działań wobec prezesa i wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego. Zapytany, czy spodziewa się zatrzymania Bogdana Święczkowskiego, nie wykluczył takiego scenariusza. – Spodziewam się wszystkich możliwych najgorszych rzeczy ze strony tych państwa, bo uważam, że zostali celowo tak wybrani, że są w stanie podjąć każdą decyzję, bez względu na to, czy ona jest całkowicie niezgodna z prawem. Ale ona będzie zgodna z oczekiwaniami władzy wykonawczej – ocenił.
Czytaj więcej
Należy dążyć do jak najszybszego uspokojenia sytuacji wokół Trybunału, w tym zwłaszcza wycofać policję. Wydarzenia ostatnich tygodni budzą mój głęb...
Czy Święczkowski i Sochański mogą zostać aresztowani? I prezes SN wyjaśnia procedurę
W dalszej części rozmowy poruszono możliwość zatrzymania obu sędziów oraz ewentualnego zastosowania wobec nich tymczasowego aresztowania. Kapiński podkreślił, że rozważania te mają charakter hipotetyczny, ponieważ nie wiadomo, czy do zatrzymań rzeczywiście dojdzie. Jak wyjaśnił, w przypadku zatrzymania Święczkowskiego i Sochańskiego możliwe byłoby skierowanie do sądu wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Sąd musiałby wówczas rozstrzygnąć szereg kwestii prawnych, przede wszystkim ustalić, czy immunitety zostały skutecznie uchylone. – Po pierwsze, czy został uchylony immunitet, bo to najważniejsze – żeby przystąpić do badania podstaw dotyczących zastosowania tego najsurowszego środka zapobiegawczego – wskazał I prezes SN.
Kapiński zaznaczył, że zastosowanie tymczasowego aresztowania wymaga spełnienia dwóch ustawowych warunków. Pierwszym jest istnienie dowodów wskazujących na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanego czynu. Drugim jest wystąpienie co najmniej jednej ze szczególnych przesłanek określonych w art. 258 Kodeksu postępowania karnego. Podkreślił przy tym, że ewentualne zatrzymanie sędziów TK wiązałoby się z koniecznością rozstrzygnięcia „poważnych zagadnień prawnych".
Czytaj więcej
Pierwszy prezes SN Zbigniew Kapiński wyraził stanowczy sprzeciw wobec działań podjętych w piątek w TK. Zarzucił ich uczestnikom naruszanie zasad pa...
Prezydent a ślubowanie sędziów TK. Kapiński: Nie złamał prawa
Podczas rozmowy w RMF FM poruszono również kwestię przyjmowania przez prezydenta ślubowania od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm.
Kapiński ocenił, że choć głowa państwa ma obowiązek odebrać ślubowanie, to nie doszło do naruszenia prawa. Jak argumentował, prezydent nie zadeklarował jednoznacznie, że odmówi przyjęcia ślubowania. – Pan prezydent ma obowiązek przyjąć ślubowanie, ale nie złamał prawa, bo nie oświadczył w sposób jednoznaczny, że nie przyjmie – powiedział.
I prezes SN zwrócił również uwagę, że ani konstytucja, ani ustawa nie określają wprost, że odebranie ślubowania musi nastąpić niezwłocznie. W jego ocenie należy ponadto rozważyć, czy prezydent ma prawo badać spełnienie wymogów formalnych przez osoby wybrane na sędziów TK. W tym kontekście przywołał przypadek Berka.
Czytaj więcej
Komunikat w sprawie wniosków Prokuratora Generalnego o uchylenie immunitetów Bogdanowi Święczkowskiemu i Bartłomiejowi Sochańskiemu, którymi zajmow...
Jak rozwiązać kryzys w Trybunale Konstytucyjnym? I prezes SN proponuje reset
Zbigniew Kapiński przedstawił również propozycję rozwiązania trwającego konfliktu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Jego zdaniem konieczny może okazać się całkowity reset instytucji, obejmujący wybór nowego składu sędziowskiego. Zastrzegł jednak, że przeprowadzenie takich zmian wymaga woli politycznej oraz przywrócenia porządku prawnego.
– Oczywiście jest to rozwiązaniem, ale musi być wola polityczna. A po drugie trzeba przywrócić porządek prawny – powiedział, odnosząc się do możliwości przeprowadzenia resetu.
Kapiński ocenił, że dalsze pogłębianie konfliktu przez polityków prowadzi do osłabienia państwa. Jego zdaniem obecna sytuacja uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego. – Nie mamy już Trybunału Konstytucyjnego, bo legalni sędziowie nie są wpuszczani nawet do jego budynku – stwierdził.
I prezes SN odniósł się również do wcześniejszych sporów dotyczących dopuszczania sędziów do orzekania. Wskazał, że część osób nie dopełniła wymaganych formalności, natomiast trzech sędziów, którzy je spełnili, otrzymało przydział spraw. Jak zaznaczył, od ich własnej decyzji zależało wówczas, czy podejmą się orzekania. Kapiński podkreślił, że tamtej sytuacji nie należy utożsamiać z obecną, w której – jak stwierdził – sędziom blokuje się dostęp do budynku Trybunału przy udziale policji.
W jego ocenie konflikt zaszedł już tak daleko, że jedynym racjonalnym rozwiązaniem może być gruntowna przebudowa TK.
Czytaj więcej
Bogdan Święczkowski przekazał, że „jest spakowany na wszelki wypadek, gdyby go chcieli zatrzymywać i tymczasowo aresztować”. W Trybunale Konstytucy...
12-letnie kadencje i większość kwalifikowana. Nowy pomysł na TK
Według przedstawionej przez Kapińskiego koncepcji reset Trybunału Konstytucyjnego powinien polegać na całkowitym odnowieniu jego składu. Nowi sędziowie mieliby być wybierani w odmiennych warunkach, przy zastosowaniu większości kwalifikowanej.
I prezes Sądu Najwyższego zaproponował, aby do wyboru sędziów wymagana była większość trzech piątych lub dwóch trzecich głosów. Takie rozwiązanie miałoby zmienić dotychczasowy sposób obsadzania stanowisk w Trybunale.
Kapiński opowiedział się również za wydłużeniem kadencji sędziów TK do 12 lat. Jednocześnie zaznaczył, że konieczne byłoby wprowadzenie mechanizmu zapobiegającego wymianie całego składu Trybunału po upływie tego okresu. W tym celu zaproponował zróżnicowanie początkowych kadencji, które mogłyby wynosić trzy, sześć, dziewięć i dwanaście lat. Dzięki temu w kolejnych latach następowałaby stopniowa wymiana sędziów, zamiast jednorazowego wyboru całego składu.
I prezes SN wskazał ponadto na potrzebę stworzenia mechanizmu pozwalającego uniknąć sytuacji, w której brak wymaganej większości parlamentarnej prowadziłby do trwałego zablokowania wyboru sędziów. Jego zdaniem w takim przypadku uprawnienie do ich powoływania mogłoby przechodzić na inny organ państwowy. Wśród możliwych rozwiązań wymienił przekazanie tej kompetencji Senatowi lub prezydentowi.
Przedstawił także alternatywną propozycję, zgodnie, z którą w wyborze sędziów Trybunału Konstytucyjnego mogłyby uczestniczyć połączone kolegia Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Kapiński podkreślił, że zmiany powinny przede wszystkim przywrócić prawidłowe funkcjonowanie Trybunału oraz zapobiec dalszemu osłabianiu państwa w wyniku konfliktów politycznych.