W początkach czerwca Senat rozpoczął procedurę wyboru 30 ławników do Sądu Najwyższego na kolejną kadencję, która trwa 4 lata. Najnowsza rozpocznie się 1 stycznia 2027 r. i zakończy 31 grudnia 2030 r. 

Jak wybiera się ławników Sądu Najwyższego

Kandydatów na ławników SN trzeciej kadencji mogły zgłaszać marszałkowi Senatu sowarzyszenia oraz organizacje społeczne i zawodowe, z wyłączeniem partii politycznych, albo co najmniej 100 obywateli mających czynne prawo wyborcze. Termin zgłoszeń upłynął 30 czerwca.  Zgłoszono łącznie 56 kandydatów - poinformowała w piątek Izabela Morawska z Kancelarii Senatu.

Czytaj więcej

Rozpoczęto procedurę wyboru ławników Sądu Najwyższego na nową kadencję

Jak wynika z przekazanej informacji, spośród zgłoszonych kandydatów – 28 zgłosił Komitet Obrony Demokracji. Z kolei 9 kandydatur zgłosiło Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, którego prezesem jest były wiceminister sprawiedliwości z czasów rządów PiS Łukasz Piebiak. Kolejnych 7 kandydatur na ławników zostało zgłoszonych przez grupy obywateli - przekazała senacka kancelaria.

Po jednej kandydaturze zgłosiły Fundacja „Wratislavia Nostra” z Wrocławia; NSZZ Pracowników Spółdzielni Mleczarskiej „Mlekovita” Oddział w Sanoku; Ogólnopolskie Stowarzyszenie Antymobbingowe OSA z Gdańska; Fundacja „Humanitas” z Sosnowca; Fundacja im. Stanisława Pomian-Srzednickiego z Łodzi; Stowarzyszenie "Od juniora do seniora"  z Łowicza; Stowarzyszenie „Lokalna grupa działania BUD-UJ RAZEM” z Czarnocina k. Łodzi; Stowarzyszenie Rodzin Katolickich w Archidiecezji Krakowskiej; Stowarzyszenie Katolicki Ruch Dobroczynny "Betel" z Wielunia; Ochotnicza Straż Pożarna w Radziejowicach; Stowarzyszenie „Mieszkańcy razem” z siedzibą w podwarszawskim Izabelinie.

Po zebraniu zgłoszeń marszałek Senatu kieruje je wraz z dołączonymi dokumentami do senackiej komisji praw człowieka i praworządności. Komisja następnie wskazuje marszałkowi Senatu kandydatów, których zgłoszenia zostały wniesione w terminie i spełniają wymogi formalne, a także przedstawia Senatowi projekt uchwały stwierdzającej pozostawienie bez dalszego biegu zgłoszeń wniesionych po upływie terminu lub niespełniających wymogów formalnych.

„Badanie formalnoprawnej poprawności zgłoszeń kandydatów na ławników SN zaplanowano na 21 lipca od godz. 11” - poinformowała Kancelaria Senatu.

W przypadku kandydatów, którzy zostali zgłoszeni prawidłowo, marszałek Senatu zasięga od komendanta głównego Policji informacji o kandydatach, a następnie przekazuje je ponownie senackiej komisji. Po posiedzeniu komisja przedstawia Senatowi listę kandydatów oraz opinie o nich sformułowane w oparciu o posiadane dokumenty, a – w razie potrzeby – także o przesłuchania kandydatów. „Termin na wybór przez Senat ławników Sądu Najwyższego upływa 31 października 2026 r.” - informował Senat.

Ławnicy, których zgłaszał KOD nie chcą orzekać z tzw. neosędziami

Przed czterema laty – jesienią 2022 r. - Senat wybrał na czteroletnią kadencję 30 ławników, z których 26 było zgłoszonych przez Komitet Obrony Demokracji. Tych ponad 20 ławników odmawia orzekania w składach z udziałem sędziów powołanych po 2017 r. w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa po zmianach wprowadzonych za rządów PiS. 

Czytaj więcej

Rada Ławnicza SN o Manowskiej i Kapińskim: uzurpatorzy

Poprzednia I prezes SN Małgorzata Manowska składała w minionych latach wnioski do Senatu o odwołanie większości z tych ławników, które uzasadniała niewykonywaniem przez nich obowiązków - Senat nie uwzględniał tych wniosków.

W końcu maja prezydent Karol Nawrocki powołał sędziego Zbigniewa Kapińskiego na nowego I prezesa SN. Wkrótce potem Rada Ławnicza SN reprezentująca większość ławników mijającej kadencji oceniła w uchwale, że Kapiński „nie był i nie jest legalnym sędzią Sądu Najwyższego”, wobec czego nie można uznać, by „został obrany legalnie I prezesem SN”.

Z kolei prezes Kapiński apelował na początku lipca br. do marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, aby „zbliżająca się procedura wyboru ławników Sądu Najwyższego została przeprowadzona z należytą powagą i świadomością jej konsekwencji dla obywateli i SN, tak aby odbudowywać zaufanie do państwa”.

Jak przypominał I prezes SN „doświadczenia lat 2023–2025 nakazują przypomnieć, że znaczna większość ławników obecnej kadencji odmawia albo odmawiała wykonywania obowiązków orzeczniczych”. „Problem ten nie ma charakteru incydentalnego” - zaznaczał.

„W celu odbudowy zaufania do wymiaru sprawiedliwości niezbędne jest, aby kandydaci na ławników nie byli kojarzeni z żadną stroną sceny politycznej ani organizacjami, którym przypisuje się jednoznaczne konotacje polityczne” - podkreślał prezes Kapiński.

Ławnicy w Sądzie Najwyższym pojawili się w 2018 r. po wejściu w życie uchwalonej w czasach PiS ustawy o SN. Ławnicy uczestniczą w SN w rozpoznawaniu skarg nadzwyczajnych oraz spraw dyscyplinarnych m.in. sędziów. Ławników wybiera Senat w głosowaniu jawnym.

Pełna lista kandydatów na ławników

1. Adamski Stanisław Komitet Obrony Demokracji

2. Bielska Magdalena Komitet Obrony Demokracji

3. Bogusz Sylwia Aniela Komitet Obrony Demokracji

4. Bors Jerzy Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Tarnowskie Góry

5. Burek Robert Łukasz Komitet Obrony Demokracji

6. Chwałek Seweryn Jacek Fundacja „Wratislavia Nostra”, Wrocław

7. Czarniecka Anita Monika Komitet Obrony Demokracji

8. Dulas Aleksandra Katarzyna Komitet Obrony Demokracji

9. Ellmann Krzysztof Komitet Obrony Demokracji

10. Gołębiowski Grzegorz Komitet Obrony Demokracji

11. Gorzelak Karina Weronika Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Tarnowskie Góry

12. Hubczuk Marcin Cezary Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Tarnowskie Góry

13. Hyrczyk Robert Tomasz NSZZ Pracowników Spółdzielni Mleczarskiej „Mlekovita”, Oddział w Sanoku

14. Jaślar Katarzyna Komitet Obrony Demokracji

15. Jeż Radosław Tomasz grupa obywateli

16. Juraszek Tomasz Ogólnopolskie Stowarzyszenie Antymobbingowe OSA, Gdańsk

17. Kaczmarczyk Michał Marek "FUNDACJA HUMANITAS", Sosnowiec

18. Kaczmarek Agnieszka Ewa grupa obywateli

19. Karasiński-Smulski Piotr Mariusz grupa obywateli

20. Kolek Grzegorz Arkadiusz Komitet Obrony Demokracji

21. Kompa Andrzej Krzysztof Komitet Obrony Demokracji

22. Kotynia Łukasz Jan Fundacja im. Stanisława Pomian-Srzednickiego, Łódź

23. Kowalczyk-Derlęga Anna Danuta Komitet Obrony Demokracji

24. Kraczkowska Anna Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Tarnowskie Góry

25. Krysińska-Kałużna Magdalena Teresa Komitet Obrony Demokracji

26. Kujawiński Piotr Zbigniew Komitet Obrony Demokracji

27. Kuras Katarzyna Stanisława Stowarzyszenie "Od juniora do seniora", Łowicz

28. Lasko Joanna Marta Komitet Obrony Demokracji

29. Legieziński Andrzej Józef Stowarzyszenie „Lokalna grupa działania BUD-UJ RAZEM”, Czarnocin k. Łodzi

30. Manik Joanna Elżbieta grupa obywateli

31. Molczyk Marek Sławomir Stowarzyszenie Rodzin Katolickich w Archidiecezji Krakowskiej, Kraków

32. Nikodemski Tomasz Marek Stowarzyszenie Katolicki Ruch Dobroczynny "Betel", Wieluń

33. Nyczaj Paweł Grzegorz Komitet Obrony Demokracji

34. Osiński Artur Arkadiusz Komitet Obrony Demokracji

35. Pastusiak Dorota Renata Komitet Obrony Demokracji

36. Piotrowski Roman Komitet Obrony Demokracji

37. Prokopiuk Izabela Maria Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Tarnowskie Góry

38. Przybylski Maciej Michał Komitet Obrony Demokracji

39. Raczkowska Joanna Justyna Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Tarnowskie Góry

40. Rychel Agnieszka Barbara Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Tarnowskie Góry

41. Rydzewski Łukasz Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Tarnowskie Góry

42. Sałata Jacek Ryszard Komitet Obrony Demokracji

43. Sopata Arkadiusz Janusz grupa obywateli

44. Starostka Robert Ochotnicza Straż Pożarna w Radziejowicach

45. Sum Ewa Aneta Komitet Obrony Demokracji

46. Swaczyna Grzegorz grupa obywateli

47. Szaferska Katarzyna Barbara grupa obywateli

48. Szafraniec Monika Anna Komitet Obrony Demokracji

49. Szczepka Wojciech grupa obywateli

50. Szrek-Adamska Urszula Irena Komitet Obrony Demokracji

51. Szymanek Agnieszka Weronika Komitet Obrony Demokracji

52. Trzosek Przemysław Piotr Stowarzyszenie „Mieszkańcy razem” z siedzibą w Izabelinie

53. Weryszko Marek Przemysław Komitet Obrony Demokracji

54. Wiślicka Lidia Stanisława Komitet Obrony Demokracji

55. Zawadzka Agnieszka Grażyna Komitet Obrony Demokracji

56. Żurek Anna Stowarzyszenie „Prawnicy dla Polski”, Tarnowskie Góry