Opublikowana na stronie Sejmu opinia do projektu o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który 4 maja wpłynął do laski marszałkowskiej, nie pozostawia wątpliwości: w ocenie NRA projekt zawiera regulacje sprzeczne z Konstytucją RP i jako taki jest niedopuszczalny.
Przypomnijmy, że główną propozycją projektu jest zmniejszenie pełnego składu TK z 11 do 9 sędziów. W pełnym składzie rozpatrywane są sprawy o szczególnym znaczeniu dla państwa, dotyczące m.in. sporów kompetencyjnych pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi organami państwa oraz zgodności ustawy z Konstytucją przed jej podpisaniem przez prezydenta. Taką sprawą jest wniosek prezydenta Andrzeja Dudy w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, którą Sejm uchwalił 13 stycznia 2023 r. Zakłada ona badanie w teście niezawisłości spełnienia przez sędziego wymogu „ustanowienia na podstawie ustawy”. Jej wejście w życie ma w ocenie PiS odblokować fundusze unijne z Krajowego Planu Odbudowy.
Czytaj więcej
Grupa posłów PiS złożyła projekt, który przywraca dziewięcioosobowy minimalny pełny skład TK, co ma pozwolić orzekać bez szóstki buntowników.
Ale prezydent uważa, że ustawa ingeruje w jego prerogatywy i zamiast podpisać, skierował ustawę do TK. A TK nie jest w stanie rozpoznać wniosku prezydenta w pełnym składzie 11 z 15 sędziów TK, gdyż pięciu sędziów odmawia orzekania z powodu nieuznawania Julii Przyłębskiej za prezes TK.
Projekt PiS zmniejszający pełny skład ma być sposobem na uniknięcie takich sytuacji, o czym projektodawcy sami wspominają w uzasadnieniu do projektu.
"Biorąc pod uwagę sytuację i nastroje panujące w Trybunale - co jest faktem powszechnie znanym - projektowana ustawa ma służyć uregulowaniu konkretnej sytuacji,
związanej z kryzysem konstytucyjności prawa, który w ostatnim czasie,
za sprawą kwestionowania przez część sędziów TK prezesury Julii
Przyłębskiej pogłębił się, pogarszając standardy funkcjonowania sądu
konstytucyjnego" - napisał autor opinii adwokat Mariusz Godlewski. - "W
ocenie NRA podejmowanie działań legislacyjnych w przedmiotowej sprawie
ma charakter ewidentnie epizodyczny i służyć ma do uregulowania indywidualnej,
konkretnejsytuacji prawnej i postępowania, co jest sprzeczne z konstytucyjnym rozumieniem ustawy. Intencją projektodawcy jest swoiste "odblokowanie" Trybunału Konstytucyjnego przez wyznaczoną na 31 maja 2023 r. rozprawą w sprawie ustawy o Sądzie Najwyższym (...)" - głosi opinia.
Zdaniem NRA najdobitniej świadczy o tym art. 3 projektowanej ustawy, że do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów, stosuje się już znowelizowane przepisy.
"Przyzwolenie na podejmowanie takich inicjatyw jest szkodliwe z punktu widzenia pewności obrotu prawnego i funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego" - uważa NRA. Dlaczego? Bo otwiera drzwi do dalszych epizodycznych modyfikacji przepisów o TK w zależności od chwilowego zapotrzebowania na doraźne zorganizowanie pracy TK i np. do manipulowania składami.
Czytaj więcej
Krajowa Rada Sądownictwa podjęła w piątek uchwałę o przystąpieniu do wniosku Prezydenta RP do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Kons...
