Reklama

Szybkie wyroki nie uzdrowią wymiaru sprawiedliwości

W szybkich trybach ma się kończyć 80 proc. spraw wpływających do sądów. Wielu praktyków uważa, że nie ma na to szans.

Aktualizacja: 08.06.2015 09:24 Publikacja: 06.06.2015 13:57

Szybkie wyroki nie uzdrowią wymiaru sprawiedliwości

Foto: Fotorzepa, Roman Bosiacki

Od 1 lipca 2015 r. wraz z wejściem w życie kontradyktoryjnego procesu karnego tryby tzw. konsensualne (ugoda z prokuratorem i dobrowolne poddanie się karze) mają zyskać na popularności. Dziś obejmują niewiele ponad 50 proc. spraw wpływających do polskich sądów, a mają 80 proc. Wśród prokuratorów panuje sceptycyzm. Uważają, że to raczej niemożliwe.

– Nie wiadomo czy strony zechcą z nich korzystać – uważa prokurator Roman Kępka. Przypomina, że ostatnie lata to zastój w korzystaniu z instytucji dobrowolnego poddania się karze i tzw. ugody z prokuratorem. I nie wiadomo czy za niespełna miesiąc możliwość szerszego ich stosowania sprawi, że tak zainteresowanych szybkim skazaniem będzie przybywało.

Nie zawsze się opłaca

W 2014 r do prokuratur w całym kraju wpłynęło 1,2 mln spraw. Mniej niż połowa z nich trafiła potem do sądu z aktem oskarżenia. Ponad połowę z nich kończono korzystając z trybów szybkich.

– Zawsze namawiam swoich klientów do skorzystania z dobrowolnego poddania się karze. To jedyna szansa by oskarżony mógł mieć jakkolwiek wpływ na wymiar kary – mówi adwokat Janusz Kosiński. Przyznaje jednak, że nie liczyłby na nagły wzrost zainteresowania tym trybem. – Osiągnięto pewien poziom, wcale nie niski i trzeba się liczyć z tym, że pozostałe będą toczyć się w trybie zwykłym. Skrócenia czasu postępowania nie można upatrywać tylko w szybkich trybach. Trzeba szukać innych możliwości a z tym u nas bywa różnie – tłumaczy.

Adwokat Łukasz Chojniak przyznaje, że jest zwolennikiem trybów konsensualnych ale ma zastrzeżenia do sposobu korzystania z nich przez sądy i prokuratury.

Reklama
Reklama

– Skoro na korzystaniu z takich trybów korzysta wymiar sprawiedliwości oszczędzając na prowadzeniu latami procesów, wydawaniu pieniędzy na biegłych i świadków to korzyść powinna też dotyczyć drugiej strony, a więc oskarżonego. Bonus dla niego powinien być bardziej widoczny. – Mam odczucie, że te bonusy są dziś zbyt małe. Dlaczego? Jest obawa po stronie prokuratury i sądu przed zbyt niskimi karami i trzeba przełamać pewną barierę. Nie chodzi o to by tzw. ugoda z prokuratorem oznaczała bezkarność, ale by się po prostu opłacała. Dużo zależy od praktyki – uważa

Na większą skalę

Od 1 lipca więcej podejrzanych dostanie szansę na ugodę z prokuratorem i wystąpienie do sądu o wymierzenie kary bez przeprowadzania rozprawy. Z takiego przywileju skorzysta podejrzany o każdy występek, a nie tylko o taki, za który grozi do dziesięciu lat więzienia. Po nowelizacji na dobrowolne poddanie się karze będzie mógł się zdecydować przed sądem każdy oskarżony. Także ten, któremu zarzucono popełnienie zabójstwa. Takie dobrodziejstwo w przypadku najpoważniejszych zbrodni nie wszystkim się podoba. Nie tylko w Polsce. Nawet w Stanach Zjednoczonych, ojczyźnie dobrowolnego poddania się karze, procedura ta jest krytykowana za to, że stosuje się ją zbyt szeroko – ok. 95 proc. spraw kończy się w tej formie. W Polsce ten odsetek jest niższy, ale budzi podobne obawy

Są i za

– Obawy o brak zwiększenia liczby konkluzji konsensualnych wydają się bezpodstawne – uważa prof. Michał Królikowski, współautor reformy. Dodaje, że nowelizacja rozszerza zakres przedmiotowy spraw, w których możliwe będzie dobrowolne poddanie się karze. – Nowela wprowadza nowy, uproszczony tryb dobrowolnego poddania się karze. Jeżeli sprawca przyzna się do winy i złoży wyjaśnienia, a w ich świetle wina i okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, prokurator może zaprzestać dalszych czynności dowodowych i złożyć wniosek o skazanie bez rozprawy (bez sporządzania nawet aktu oskarżenia) – podkreśla. Przypomina też, że przedmiotem konsensusu można uczynić nie tylko samą odpowiedzialność karną, ale również elementy towarzyszące, takie jak sprawy kosztów procesu.

Nieruchomości
Sąsiad chce zwrotu pieniędzy za płot? Ważne są dwie kwestie
Prawo drogowe
Sąd: odstawienie prawej nogi to błąd eliminujący kierowcę
Praca, Emerytury i renty
Tyle wyniosą świadczenia po waloryzacji. ZUS podał kwoty
Praca, Emerytury i renty
13. emerytura nie dla każdego. Ci seniorzy nie otrzymają świadczenia
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama