Żeby poprzeć obywatelską inicjatywę ustawodawczą, konieczne jest złożenie własnoręcznego podpisu pod projektem – jak wskazuje Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek, może to stanowić niepotrzebne utrudnienie dla części obywateli. Zaznacza przy tym, że prawo umożliwia obywatelom kontaktowanie się z urzędami drogą elektroniczną, a zastrzeżenie wyłącznie formy własnoręcznego podpisu dla wsparcia ludowych inicjatyw stanowi niepotrzebny anachronizm.
Czytaj więcej:
Złożenie kwalifikowanego podpisu elektronicznego spełnia wymóg zachowania elektronicznej formy czynności prawnej, równej formie pisemnej. W ten spo...
Pro
– Ustawodawca w coraz większym stopniu wychodzi naprzeciw oczekiwaniom współczesnych wyborców, ułatwiając im szeroko rozumiane uczestnictwo w procesie wyborczym. Wciąż jednak w Kodeksie wyborczym utrzymują się rozwiązania nieodpowiadające współczesnym realiom społecznym – stwierdza RPO.
Rzecznik wnioskuje w tej sprawie do ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego.
Elektroniczne wsparcie dla obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej oraz zbierania podpisów pod listami wyborczymi
Podobny problem Rzecznik dostrzega w konieczności zbierania własnoręcznych podpisów pod listami kandydatów oraz kandydaturami w wyborach powszechnych. Jak wskazuje, Kodeks wyborczy przewiduje rozwiązania elektroniczne w innych obszarach procedury wyborczej – nie ma więc przeszkód do wprowadzenia ich także w tym zakresie.
Jak podkreśla Marcin Wiącek, odpowiednie zabezpieczenia informatyczne mogą skutecznie przeciwdziałać ewentualnym zagrożeniom, wynikającym z przejścia na drogę elektroniczną, takim jak ataki hakerskie.
To nie pierwszy raz, gdy RPO podnosi ten temat. W 2016 roku występował z podobnym wnioskiem do premier Beaty Szydło. Podkreślał wtedy, że „wykorzystywanie nowoczesnych technologii mogłoby przysłużyć się zwiększeniu udziału obywateli w życiu publicznym, a każda forma ułatwienia obywatelom udziału w bezpośrednim uczestnictwie kształtowania państwa jest warta analizy”. Z kolei w wystąpieniu do Ministerstwa Cyfryzacji w 2018 roku Rzecznik ponowił postulat, a w 2021 – pisał do premiera Mateusza Morawieckiego.
Czytaj więcej
TSUE orzekł, że sąd może zwrócić pismo podpisane elektronicznie, jeśli nie dysponuje odpowiednim systemem.
„Teraz Marcin Wiącek zwraca się do ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego w sprawie rozważenie możliwości zainicjowania proponowanych zmian w ustawie o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli. Rzecznik prosi też o stanowisko co do zasadności nowelizacji Kodeksu wyborczego w kształcie zaproponowanym w procedowanym obecnie projekcie” - czytamy w komunikacie RPO z 10 marca 2025 roku.
