To odpowiedź na inicjatywę Rzecznika Praw Obywatelskich podjętą po doniesieniach na temat osób zatrzymanych w ramach śledztwa dotyczącego nieprawidłowości w Funduszy Sprawiedliwości. Ks. Michał O. i dwie byłe urzędniczki MS Karolina K. i Urszula D. skarżyły się na brutalne traktowanie służb, m.in. wielogodzinne przetrzymywanie bez jedzenia wody, odebranie bielizny i innych części garderoby, uniemożliwienie kontaktu z dzieckiem, nadzór nawet podczas korzystania z toalety.
Czytaj więcej
Ministerstwo Sprawiedliwości odniosło się do komunikatów rzecznika praw obywatelskich w sprawie traktowania trzech osób zatrzymanych i aresztowanyc...
Brakuje przepisów gwarantujących godne traktowanie zatrzymanych
- Pierwsze godziny pozbawienia wolności są kluczowym czasem dla osoby zatrzymanej, która – bez odpowiednich gwarancji – jest narażona na poważne ryzyko złego traktowania. Analizując regulacje prawne w tym zakresie oraz czynności organów procesowych, RPO wielokrotnie dochodził do wniosku, że obowiązujące przepisy dotyczące tego etapu postępowania przygotowawczego są niewystarczające. Chodzi zwłaszcza o gwarancje procesowe oraz inne prawa i wolności chronione przez Konstytucję RP i prawo międzynarodowe - twierdzi rzecznik praw obywatelskich Marcin Wiącek.
Jak wskazał, w przepisach brakuje gwarancji otrzymania wyżywienia i napoju przez osobę zatrzymaną, gdy uczestniczy ona w czynnościach procesowych, a jeszcze nie została przyjęta do tzw. pomieszczeń dla osób zatrzymanych w jednostkach policji (PdOZ) , oraz gdy przebywa poza pomieszczeniami policji w związku z uczestnictwem w tych czynnościach. Jedynie osoba przebywająca w takim pomieszczeniu otrzymuje posiłek trzy razy dziennie.
Będą gwarancje za zatrzymanych
Po interwencji RPO, zastępca Komendanta Głównego Policji zobowiązał komendantów wojewódzkich oraz komendanta stołecznego policji do wdrożenia jednolitego standardu w zakresie wydawania wyżywienia osobom zatrzymanym w oparciu o podmioty świadczące usługi cateringowe zapewniające porcjowane i gotowe do spożycia posiłki. Mają oni zadbać także o to, by zgodnie z przepisami, czynności tzw. sprawdzenia prewencyjnego wobec umieszczonych w policyjnych miejscach prawnej izolacji, dokonywał policjant tej samej płci co osoba sprawdzana.
RPO uważa jednak, że konieczne są zmiany legislacyjne. MSWiA oraz Ministerstwo Sprawiedliwości zgodziły się z nim i wspólnie ze Służbą Więzienną podejmą współpracę w celu wypracowania odpowiednich przepisów. Resort Adama Bodnara wskazał, że mogłyby wzorować się na rozwiązaniach przyjętych w więziennictwie.
Gwarantują one osobom osadzonym dziennie trzy posiłki o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej jeden posiłek gorący, z uwzględnieniem rodzaju wykonywanej pracy, wieku i stanu zdrowia osadzonego, a w miarę możliwości także wymogów religijnych i kulturowych. Do każdego wydanego posiłku wydaje się napój, w szczególności w postaci wody zdatnej do picia, herbaty lub kawy zbożowej.
Osadzeni przebywający poza zakładem karnym lub aresztem śledczym, biorący udział np. w w czynnościach procesowych, otrzymują wyżywienie w postaci suchego prowiantu o odpowiedniej wartości odżywczej i napój, z uwzględnieniem wieku i stanu zdrowia skazanego, a w miarę możliwości także wymogów religijnych i kulturowych.
