Taką możliwość stwarza art. 730 § 1 [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=70930]kodeksu postępowania cywilnego[/link]. W myśl tego przepisu, [b]w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Żądać tego może każda ze stron procesu lub uczestnik postępowania (toczącego się w trybie nieprocesowym), jeżeli uprawdopodobni swe roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.[/b] Nie trzeba wykazywać, że żądanie jest w pełni uzasadnione, bo to ma ustalić sąd po zbadaniu sprawy. Jeśli jednak już na pierwszy rzut oka widoczna jest bezpodstawność żądań wnoszącego sprawę, sąd odmówi zabezpieczenia.
[srodtytul]Ważny interes i rodzaj ochrony [/srodtytul]
Trzeba też wykazać interes w uzyskaniu zabezpieczenia. Art. 730[sup]1[/sup] § 2 k.p.c. wyjaśnia, że interes taki istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi albo poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania, czyli celu, do jakiego zmierzamy, wnosząc sprawę.
Rodzaj zabezpieczenia zależy od rodzaju, istoty żądania. Takim zabezpieczeniem w sprawie o zapłatę może być: zajęcie przez komornika konta bankowego, z tym że sąd może określić, jakie kwoty wolno z niego domniemanemu dłużnikowi pobierać, ustanowienie hipoteki przymusowej obciążającej jego nieruchomość, zajęcie jego samochodu, zajęcie wynagrodzenia za pracę, zakaz zbywania (sprzedaży, darowizny) prawa do lokalu spółdzielczego. Natomiast np. w sprawie o uchylenie uchwały wspólników spółki z o.o. wniesionej przez jednego ze wspólników zabezpieczenie powództwa polegać będzie na wstrzymaniu wykonania takiej uchwały do czasu rozstrzygnięcia sprawy.
[srodtytul]Co wpisać we wniosku[/srodtytul]
Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom formalnym przepisanym dla pisma procesowego, a więc np. dla pozwu, apelacji. Musi też zawierać po pierwsze – wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia, po drugie zaś – uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających tenże wniosek. Wniosek nieodpowiadający tym wymogom zostanie zwrócony bez wzywania wnioskodawcy do jego uzupełnienia. Dlatego [b]jego złożenie najlepiej zlecić fachowemu pełnomocnikowi – adwokatowi lub radcy prawnemu, zwłaszcza gdy dotyczy sprawy gospodarczej, tj. sporu między przedsiębiorcami. [/b]
Z wnioskiem o zabezpieczenie można wystąpić także przed wniesieniem pozwu, w samym pozwie, a ponadto w każdym stadium sprawy zasadniczo do jej zakończenia. Wniosek taki sąd musi rozpoznać bezzwłocznie, ale nie późnej niż w ciągu tygodnia od jego wpłynięcia do sądu. W razie złożenia go przed wniesieniem pozwu czy wniosku w sprawie, która ma być rozpoznana w trybie nieprocesowym, sąd wyznaczy termin do wniesienia pisma wszczynającego sprawę. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.
[srodtytul]Czasem z kaucją [/srodtytul]
Ponieważ wniosek jest składany przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, a więc gdy jej wynik nie jest jeszcze przesądzony, sąd może w interesie domniemanego dłużnika uzależnić uwzględnienie wniosku od złożenia kaucji przez wnioskodawcę. Ta kaucja jest swoistym zabezpieczeniem dla domniemanego dłużnika na wypadek, gdyby roszczenie okazało się bezzasadne, a wskutek zabezpieczenia poniósł szkodę.
Postanowienie sądu uwzględniające wniosek o zabezpieczenie jest dla komornika podstawą do uruchomienia procedury analogicznej jak poprzedzająca przymusowe egzekwowanie prawomocnego wyroku czy postanowienia sądu.
[ramka][b]Uwaga [/b]
Sąd, rozpatrując wniosek o zabezpieczenie, musi, gdy chodzi o sposób zabezpieczenia, uwzględniać interesy obu stron. Chodzi o to, aby żądającemu zabezpieczenia zapewnić właściwą ochronę jego interesów, a zobowiązanego nie obciążać ponad potrzebę[/ramka]
