Senatorowie przygotowali projekt zmian w procedurze karnej. Jego sprawozdawcą będzie senator PiS Robert Mamątow. Podstawą zmian jest petycja.

Nowela ma ograniczyć uprawnienie prokuratora generalnego do wnoszenia kasacji opartej wyłącznie na zarzucie niewspółmierności kary. Chodzi o zmiany w art. 523 kodeksu postępowania karnego.

Senatorowie proponują, by kasacja nadzwyczajna oparta na zarzucie niewspółmierności kary mogła być wniesiona przez prokuratora generalnego wyłącznie w trzech przypadkach.

Po pierwsze – gdy orzeczenie sądowe stało się prawomocne bez prowadzenia postępowania odwoławczego.

Po drugie – gdy zarzut rażącej niewspółmierności kary nie został podniesiony w apelacji żadnej ze stron.

I po trzecie – gdy zarzut rażącej niewspółmierności kary nie został rozpoznany przez sąd odwoławczy.

Uprawnienie prokuratora generalnego do wniesienia kasacji nadzwyczajnej opartej jedynie na zarzucie niewspółmierności kary stanowi zasadniczo wyłom w zasadzie stabilności orzeczeń sądowych, wywodzonej z prawa do rzetelnego procesu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 konstytucji – piszą autorzy w uzasadnieniu projektu.

Czytaj więcej

Rzecznik Praw Obywatelskich nie chce nowego uprawnienia

O co chodzi?

Sąd Najwyższy, rozpatrując taką kasację, staje się sądem faktu (a nie sądem prawa), czyli jakby sądem trzeciej instancji. Niewspółmierność kary wiąże się z kwestionowaniem oceny okoliczności stanowiących podstawę jej wymiaru.

– Potrzeba przyjęcia zmian zawartych w projekcie ustawy jest uzasadniona koniecznością ograniczenia uprawnień prokuratora generalnego do wnoszenia kasacji opartej wyłącznie na zarzucie niewspółmierności kary ze względu na to, że kontrola kasacyjna Sądu Najwyższego w niektórych wypadkach powiela jedynie wcześniejszą kontrolę odwoławczą dokonaną na podstawie kryterium „kwalifikowanej rażącej niesprawiedliwości kary” – argumentują zmianę autorzy.

Sąd Najwyższy pozbawiony jest możliwości czynienia własnych ustaleń faktycznych w rozpatrywanej sprawie. Takimi możliwościami dysponują sądy odwoławcze.

Nowelizacja ma wejść w życie miesiąc po publikacji w Dzienniku Ustaw.

Etap legislacyjny: przed pierwszym czytaniem w Sejmie