Propozycję w tej sprawie przygotowało MON w nowelizacji ustawy o obronie Ojczyzny, która trafiła właśnie do uzgodnień międzyresortowych. Podstawowym celem zmiany przepisów jest wprowadzenie dobrowolnych szkoleń na potrzeby rezerw osobowych.

„Szkolenie rezerw osobowych jest fundamentem odporności Polski. Z założenia szkolenia te mają więc na celu zbudowanie bazy nowoczesnych profesjonalistów: żołnierzy – obywateli, którzy będą łączyć unikalne kompetencje cywilne z umiejętnościami wojskowymi” – czytamy w ocenie skutków regulacji, w której podkreślono też, że szkolenia dają takie umiejętności jak np. survival, medycyna pola walki czy strzelanie, a także zwiększają odporność osób odbywających ćwiczenia i dają im szansę na przeżycie w sytuacjach kryzysowych.

Czytaj więcej

Kto nas obroni? Wojsko co roku szkoli 50 tys. ochotników. To za mało

Świadczenie dla rezerwistów

Projekt MON przewiduje świadczenie dla żołnierzy pasywnej rezerwy, którzy mają przydział mobilizacyjny lub są przewidziani do jego otrzymania. W jednym roku kalendarzowym trzeba łącznie odbyć co najmniej osiem dni dobrowolnych szkoleń oraz obowiązkowe ćwiczenia wojskowe. Po spełnieniu tych warunków zainteresowany składa wniosek, a świadczenie wypłaca w ciągu 14 dni dowódca jednostki, w której dany rezerwista odbywał ćwiczenia.

„Świadczenie to będzie przysługiwać osobom, które spełnią ściśle określone warunki aktywności szkoleniowej w skali roku kalendarzowego. Wysokość proponowanego świadczenia ustalono na poziomie 50 proc. najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego obowiązującego w danym momencie. Przy obecnych stawkach jest to kwota 3250 zł” – głosi uzasadnienie zmiany przepisów.

Szacuje się, że koszt wprowadzenia tego świadczenia wyniesie ok. 13 mln zł w 2027 r., gdy planuje się objęcie nim ok. czterech tysięcy rezerwistów, i po ok. 26 mln zł każdego roku od 2028 r., gdy liczba przeszkolonych ma sięgnąć odpowiednio ok. ośmiu tysięcy w każdym roku.

Czytaj więcej

Żołnierz składa skargę do MON. Sygnalista bez ochrony?

Prywatne wyjazdy pracowników resortu obrony

Projekt MON wprowadza również obowiązek informacyjny dla cywilnych pracowników resortu obrony, którzy będą musieli pisemnie zgłaszać zamiar swoich prywatnych podróży poza strefę Schengen, w tym podawać zarówno miejsce pobytu, jak i jego termin.

Co ważne, pracownik składa jedynie informację, a nie wniosek o zgodę, ponieważ projektowany przepis nie daje pracodawcy np. prawa zakazania podróży ani nie ustanawia odrębnej kary za brak zgłoszenia. Z uzasadnienia projektu wynika natomiast, że możliwa pozostaje odpowiedzialność za naruszenie obowiązków pracowniczych, co oznacza, że jej zastosowanie i konsekwencje będą wymagały oceny konkretnego przypadku.

„Pracodawca nie otrzyma jednak tak szerokich kompetencji, jakie w stosunku do żołnierzy zawodowych i żołnierzy OT ma dowódca jednostki wojskowej tj. możliwości niewyrażenia zgody na wyjazd. (...). Projektowana zmiana nie będzie przewidywała sankcji za nieudzielenie przedmiotowej informacji, przy czym brak dopełnienia tego obowiązku będzie mógł być rozpatrywany w kategoriach naruszenia obowiązków pracowniczych” – czytamy.

Prawnik finansowany przez wojsko

Kolejną istotną zmianą jest to, że żołnierz, który zostanie pozwany w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, będzie mógł otrzymać prawnika, którego usługi sfinansuje wojsko. Taką pomoc, w szczególnie uzasadnionych przypadkach i kierując się dobrem służby, ma przyznawać szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (CWCR) w odniesieniu zarówno do żołnierzy zawodowych, jak i niezawodowych.

„Dotychczasowa pomoc, ograniczająca się do częściowej refundacji kosztów poniesionych na obrońcę (pełnomocnika) jest oceniana jako niewystarczająca, nieadekwatna do oczekiwań żołnierzy, którzy stają się stroną w procesie karnym lub cywilnym w związku z wykonywaniem zadań służbowych” – czytamy w ocenie skutków regulacji. Projekt przewiduje rozszerzenie pomocy prawnej także na sprawy o wykroczenia.

Czytaj więcej

Mobilizacja możliwa także przed wojną. Porządkujemy chaos informacyjny

Ponadto projekt reguluje m.in. zasady udzielania pracownikom urlopu na czas dobrowolnych szkoleń na potrzeby rezerw osobowych. Zgodnie z propozycją MON pracodawca będzie musiał go udzielić na wniosek zainteresowanego, na podstawie zaświadczenia o zakwalifikowaniu na szkolenie wydanego przez szefa wojskowego centrum rekrutacji. „W czasie urlopu bezpłatnego, o którym mowa w ust. 1, pracownik zachowuje uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia” – głosi projektowany przepis.

Poza zmianą ustawy o obronie Ojczyzny nowe regulacje mają dotyczyć Agencji Mienia Wojskowego i zwiększyć jej rolę we wspieraniu Sił Zbrojnych RP, ale także sprzymierzonych obcych wojsk, które są w Polsce. W dokumentach czytamy, że Agencja, dotychczas zajmująca się głównie sprzedażą zbędnych nieruchomości i wyposażenia, ma szerzej uczestniczyć w realizacji zadań obronnych, m.in. w związku ze zmianami geopolitycznymi.

Etap legislacyjny: uzgodnienia