Jak rozpoznać sygnały ostrzegawcze, zanim dojdzie do tragedii? Czy służby są w stanie dotrzeć do osób planujących ataki i gdzie przebiega granica między bezpieczeństwem a prywatnością? W podcaście „Rzecz w tym” Marzena Tabor-Olszewska rozmawia z Markiem Kozubalem, dziennikarzem „Rzeczpospolitej” zajmującym się tematyką służb i bezpieczeństwa.
Nowa fala przemocy. Kto dociera do młodych ludzi w zamkniętych internetowych światach?
Punktem wyjścia do rozmowy są ostatnie tragiczne wydarzenia: ataki w szkołach oraz zamach w centrum Krakowa. Marek Kozubal zwraca uwagę, że coraz trudniej wskazać jeden profil sprawcy i jedno ideologiczne podłoże jego działań. Jak tłumaczy, mamy do czynienia z przemocą, która nie musi służyć realizacji politycznych czy religijnych celów. – To są osoby, które posługują się czystą przemocą, bez żadnego podłoża ideologicznego, bez chęci osiągnięcia jakichś korzyści politycznych – mówi dziennikarz.
Czytaj więcej
Prokuratura Okręgowa w Krakowie wszczęła śledztwo w sprawie wypowiedzi na antenie Telewizji Republika po zamachu terrorystycznym na Rynku Głównym....
Eksperci, na których powołuje się gość podcastu, opisują to zjawisko jako piątą falę terroryzmu – zindywidualizowaną i opartą na przesłankach nihilistycznych. Niepokój budzi także przenoszenie się osób podatnych na radykalizację do zamkniętych grup i komunikatorów. Służby mają ograniczone możliwości obserwowania tego, co dzieje się w tych przestrzeniach. Jednocześnie, jak podkreśla Kozubal, internet sam nie tworzy niebezpiecznych treści – ktoś je przygotowuje, rozpowszechnia i może inspirować innych do przemocy.
Czytaj więcej
Jak radykalizuje się młodzież? - Nie ma jednego zdefiniowanego profilu osoby szczególnie podatnej na treści radykalizujące - mówi płk Małgorzata Żo...
W rozmowie pojawia się ważny dylemat: jak skutecznie przeciwdziałać radykalizacji, nie przekraczając granic prywatności i wolności w sieci? Gość „Rzecz w tym” opowiada również o policyjnych działaniach prewencyjnych po groźnych incydentach w szkołach i zastanawia się, czy skala zastosowanych środków była w każdym przypadku uzasadniona. Podkreśla, że odpowiedzialność za bezpieczeństwo młodych ludzi nie spoczywa wyłącznie na służbach. Ważną rolę mają do odegrania rodzice, szkoła i instytucje pomocy społecznej. – Kluczem jest rozmowa rodzica z dzieckiem – zaznacza.
Czy Polska jest bezpieczna? Wojsko, pobór i wyzwanie pokolenia Z
Marek Kozubal przekonuje, że mimo krakowskiej tragedii Polska pozostaje krajem relatywnie bezpiecznym. Zwraca uwagę na szybką i skuteczną interwencję policjantów oraz strażników miejskich, którzy powstrzymali napastnika. Podkreśla też znaczenie wojskowego doświadczenia jednego z funkcjonariuszy, które pomogło mu podjąć decyzję o użyciu broni w sytuacji bezpośredniego zagrożenia. – Ja ciągle uważam, że Polska, pomimo tego, co się zdarzyło, jest krajem relatywnie bezpiecznym – mówi.
Druga część rozmowy dotyczy kondycji Wojska Polskiego i planów zwiększenia liczebności armii do 500 tysięcy żołnierzy do 2039 roku. Dziennikarz wskazuje na poważne bariery demograficzne: starzenie się społeczeństwa, spadek liczby urodzeń i malejącą liczbę potencjalnych rekrutów. Jego zdaniem osiągnięcie zakładanej liczebności może wymagać przywrócenia obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej. – Wydaje mi się, że bez tego nie zwiększymy liczby żołnierzy – ocenia.
W podcaście pojawia się także pytanie o pokolenie Z. Z jednej strony młodzi ludzie deklarują gotowość do obrony kraju, z drugiej niewielu chce dobrowolnie wstąpić do wojska. Kozubal mówi o różnicach pokoleniowych, przyzwyczajeniu do pracy zdalnej i niechęci do hierarchicznych struktur. Zauważa jednak, że cechy młodego pokolenia mogą być atutem w innych obszarach bezpieczeństwa, na przykład w wywiadzie. – Szukajmy także szansy dla tych młodych ludzi – podsumowuje.
Zachęcamy do obejrzenia innych odcinków podcastu „Rzecz w tym”:
