Sposób postępowania emeryta zależy od tego, czy jego sprawa jest w I czy w II instancji, a jeśli postępowanie jest na etapie sądu apelacyjnego, ważne jest, kto złożył odwołanie od wyroku sądu I instancji.
– Gdy sprawa toczy się przed sądem I instancji (sądem okręgowym) z odwołania emeryta od odmownej decyzji ZUS, może on cofnąć odwołanie w każdym czasie kilka dni przed, a nawet w dniu rozprawy w sekretariacie sądu, przy czym do chwili jej rozpoczęcia zgoda organu rentowego nie jest wymagana – tłumaczy Jacek Dziekan z Centrali ZUS w Warszawie. – Po rozpoczęciu rozprawy wycofanie pozwu będzie możliwe tylko za zgodą organu rentowego. Zgoda ta zostanie udzielona podczas trwającego postępowania sądowego, w odpowiedzi na cofnięcie odwołania – deklaruje Dziekan.
ZUS da zgodę na wycofanie spraw z sądu, co ułatwi postępowanie o zwrot świadczeń
Podobnie będzie, gdy emeryt wniósł apelację do sądu II instancji (sądu apelacyjnego) od niekorzystnego dla niego wyroku sądu okręgowego. Może w sądzie cofnąć odwołanie i zgoda oddziału ZUS nie będzie mu do tego potrzebna. W obu przypadkach, czyli wycofania odwołania od decyzji ZUS przed pierwszą rozprawą w sądzie okręgowym i apelacji emeryta od niekorzystnego wyroku sądu I instancji, prawomocna stanie się decyzja ZUS odmawiająca emerytowi wypłaty świadczenia.
W takiej sytuacji emeryt będzie mógł szybko skorzystać z dobrodziejstwa ustawy z 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r.
Jest ona korzystniejsza dla emerytów, gdyż przewiduje wypłatę zaległych świadczeń razem z odsetkami. Po ostatnich orzeczeniach Sądu Najwyższego (uchwała z 10 stycznia, sygn. III UZP 3/13) emeryci nie mają zaś co liczyć, że wywalczą odsetki od zaległości przed sądem.
Po tym, jak samodzielnie czy za zgodą ZUS emeryt wycofa sprawę z sądu, powinien złożyć wniosek do ZUS o wypłatę zaległości z odsetkami. Aby przyspieszyć postępowanie w tej sprawie, może do wniosku dołączyć informacje o prawomocnym zakończeniu postępowania przed sądem i o wyniku tego procesu.
W trudniejszej sytuacji mogą się znaleźć osoby, które przed sądem okręgowym wygrały już prawo do zwrotu świadczenia, ale ZUS złożył apelację i sprawa trafiła do II instancji.
– Trudno powiedzieć, czy ZUS wycofa te apelacje. Dla urzędników bezpieczniejsze jest jednak poczekanie do rozstrzygnięcia sprawy przez sąd II instancji, choć i tak wiadomo, że powinno ono być niekorzystne dla Zakładu – zastanawia się Andrzej Radzisław, radca prawny, były pracownik centrali ZUS w Warszawie, który współpracuje z kancelarią LexConsulting.pl.
Jeśli ZUS nie zdecyduje się na wycofanie apelacji, emeryt nie będzie miał żadnego wpływu na postępowanie w II instancji. Może jedynie złożyć w sądzie nieformalny wniosek o przyspieszenie rozprawy i przy okazji wezwać oddział do wycofania pozwu. Gdyby ZUS wycofał apelację (a powinien to zrobić ze względów wizerunkowych), emeryt dostanie zwrot świadczenia na podstawie korzystnego dla niego wyroku i będzie mógł wystąpić o odsetki na podstawie ustawy.