Zaskakujący gest partii Nowackiej. Zrezygnowała z pół miliona złotych

– Nazywamy się Koalicja Obywatelska. Bo jako Koalicja Obywatelska wygrywaliśmy już wybory, a będziemy wygrywać następne. Niczego nie musimy wymyślać, żadnych sztuczek, tylko prawda, tylko siła, tylko dobro. Do zwycięstwa! – mówił 25 października ubiegłego roku premier Donald Tusk.

Tego dnia jego partia Platforma Obywatelska połączyła się z Nowoczesną, kierowaną przez rzecznika rządu Adama Szłapkę, oraz Inicjatywą Polską minister edukacji Barbary Nowackiej. Działacze tych dwóch ugrupowań dostali czas do 30 czerwca na wypełnienie deklaracji członkowskiej i akces do Platformy Obywatelskiej.

A raczej – do Koalicji Obywatelskiej. Przy okazji Platforma Obywatelska zmieniła bowiem nazwę. To ostatnie nie było zaskoczeniem, bo szyldem Koalicja Obywatelska partia posługiwała się od dłuższego czasu, taką nazwę nosi np. klub w Sejmie.

Zaskoczeniem może być co innego. Jak ustaliła „Rzeczpospolita”, partia Barbary Nowackiej Inicjatywa Polska, nie tylko dobrowolnie się rozwiązała, ale w dodatku zrezygnowała z otrzymywania subwencji budżetowej. A to w polskiej polityce jest rzeczą bez precedensu.

Inicjatywa Polska wywalczyła subwencję, startując do Sejmu w ramach Koalicji Obywatelskiej

Subwencja jej się należała, bo zawarła z Platformą Obywatelską formalną koalicję przed wyborami do Sejmu w 2023 r. Zgodnie z umową koalicyjną Inicjatywie Polskiej przysługiwało 1,25 proc. wywalczonej przez Koalicję Obywatelską subwencji, co – już po wyborach – przełożyło się na 313 tys. zł rocznie.

Inicjatywa Polska i PO nie były jedynymi podmiotami koalicji z 2023 r. W skład weszły też Zieloni i Nowoczesna. Ci pierwsi, zgodnie z umową, dostają nieco wyższą subwencję – 2,2 proc., czyli 551 tys. zł rocznie. Nowoczesna zaś zgodziła się w umowie na subwencję identycznej wysokości jak Inicjatywa Polska. I podejmując uchwałę o rozwiązaniu, podobnie jak partia Nowackiej z niej zrezygnowała.

Tutaj sytuacja jest jednak inna, bo Nowoczesna pozostawiła po sobie dług w wysokości 2 mln zł. Składał się na niego zaciągnięty w 2015 roku kredyt w PKO BP oraz 900 tys. zł, które Nowoczesna była winna Polsatowi za spoty w kampanii wyborczej. Likwidacja partii spowodowała, że długi pozostaną niespłacone.

– Przeprowadziliśmy taki sposób likwidacji partii, że po prostu te dwa podmioty, z żalem to mówię, będą musiały sobie zapisać resztę tych zobowiązań po stronie straty. Na jedną trzecią tych zobowiązań pieniądze mamy jeszcze zabezpieczone. Natomiast pozostała część to jest pewne ryzyko związane z prowadzeniem tego typu działalności, jakim jest kredytowanie partii politycznej – mówił Witold Zembaczyński z Nowoczesnej.

Czytaj więcej

Polityka

Petru o długu Nowoczesnej: Jak chcą, niech spłacają

Wszyscy zadłużyliśmy Nowoczesną, bo to była wspólna decyzja. Niech go spłacają ci, którzy zostali...

Można więc postawić tezę, że likwidacja Nowoczesnej była w jej interesie, nawet jeśli łączyła się z rezygnacją z subwencji. Inicjatywa Polska długów nie miała. Mimo to jej kongres krajowy, podobnie jak w przypadku Nowoczesnej, podjął uchwałę o rozwiązaniu partii i powołaniu likwidatorów „zobowiązanych do przeprowadzenia procesu likwidacji aż do wykreślenia partii Inicjatywa Polska z ewidencji partii politycznych”.

Inicjatywa Polska zrezygnowała z subwencji za nieco półtora roku

Z jakich pieniędzy zrezygnowała? Jak wynika z ustawy o partiach politycznych, „subwencja przysługująca partii politycznej nie jest wypłacana począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym partia polityczna rozwiązała się lub sąd zarządził jej likwidację”. Subwencja wypłacana jest w ratach kwartalnych, a w marcu Inicjatywa Polska powinna otrzymać jeszcze część subwencji za ostatni kwartał ubiegłego roku. A raczej za część tego kwartału, bo partia rozwiązała się w jego trakcie.

Jak wynika z naszych szacunków, partia prawdopodobnie zrezygnowała z subwencji za nieco ponad półtora roku, czyli z około pół miliona złotych. To kwota przybliżona, a jej dokładna wysokość zależeć będzie od tego, jaką interpretację przepisów przyjmie wypłacające subwencję Ministerstwo Finansów.

Czytaj więcej

Polityka

Barbara Nowacka: Otoczenie prezydenta go kompromituje. Na końcu to jego podpis się pojawia

- Nie mam wielkich oczekiwań względem prezydenta, ale zakładałam, że jego otoczenie nie będzie go...

Co więcej, kongres krajowy Inicjatywy Polskiej w uchwale o rozwiązaniu partii zdecydował, że cały majątek, który po zakończeniu otrzymywania subwencji będzie się wciąż znajdował na kontach ugrupowania, zostanie przekazany do Fundacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny FEDERA. Wpisuje się to w tradycję likwidowanego ugrupowania, bo od początku znane było ono z poparcia dla inicjatyw feministycznych, zwłaszcza dotyczących legalnej aborcji i dostępu do antykoncepcji. W listopadzie spośród 95 delegatów kongresu krajowego 91 poparło uchwałę o samorozwiązaniu, a czterech wstrzymało się od głosu.

Skąd taki gest Inicjatywy Polska? Dlaczego zrezygnowała z aż pół miliona? – Wierzymy, że politykę można prowadzić uczciwie, w pełni transparentny sposób. To po prostu fair wobec naszych wyborców. Zdecydowaliśmy się na połączenie z KO ze wszystkimi tego konsekwencjami – mówi były wiceprzewodniczący ugrupowania europoseł KO Dariusz Joński.

Dotąd nie zdarzyło się, by partia dobrowolnie zrezygnowała z subwencji 

I jest to pierwszy taki przypadek w historii polskiej polityki. W przeszłości wielokrotnie zdarzało się, że niewielkie partie dostawały subwencje budżetowe. Niektóre je traciły z powodu błędów w sprawozdaniach finansowych. Jednak nie zdarzyło się, by w trakcie otrzymywania pieniędzy z budżetu jakakolwiek podjęła decyzję o samorozwiązaniu i rezygnacji z subwencji.

Jeśli już, likwidacja partii następowała już po zakończeniu otrzymywania budżetowych pieniędzy. Np. po wyborach w 2001 r. subwencję wywalczyła Partia Ludowo-Demokratyczna, założona przez byłego wicepremiera Romana Jagielińskiego, startująca do Sejmu z list SLD-UP. Z powodu zmiany przepisów subwencja miała różną wysokość – od 201 do 423 tys. zł rocznie – a partia została wykreślona z rejestru w 2006 r., niedługo po zakończeniu otrzymywania wsparcia.

Czytaj więcej

Polityka

Koniec Palikota jako polityka. Sąd wyrejestrował założony przez niego Twój Ruch

Jeszcze zanim kontrowersyjny biznesmen trafił do aresztu z powodu rzekomych oszustw, symbolicznie...

Podobnie było z Twoim Ruchem, partią założoną przez Janusza Palikota. Partia ta, funkcjonując pod nazwą Ruch Palikota, w okresie swoich największych triumfów, w kadencji 2011–2015, otrzymywała 7,5 mln zł rocznie. W 2015 r. nie dostała się do Sejmu, startując w koalicji z SLD, ale mimo to wywalczyła subwencję 1,2 mln zł rocznie. Partia pobierała subwencję do samego końca i zdecydowała o swoim rozwiązaniu w 2023 r.