Do końca 2006 r. alimenty nie stanowiły przychodu, wobec czego nie były opodatkowane. Zaczęły podlegać podatkowi od dochodów osobistych dopiero od 1 stycznia 2007 r. Jednocześnie z inicjatywy poselskiej wprowadzono do ustawy o PIT zwolnienia podatkowe w wypadku alimentów na rzecz:

- na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia, oraz dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek pielęgnacyjny,

- innych osób, zasądzone przez sąd, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 700 zł; opodatkowaniu podlega wtedy tylko nadwyżka przekraczająca tę kwotę.

Nic natomiast nie wspomniano o zwolnieniach alimentów ustalonych w ugodzie sądowej.

Stosowanie kwestionowanego przepisu (art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) prowadzi zatem do sytuacji, w której podatnicy wpadają w pułapkę zastawioną na nich przez ustawodawcę. Najpierw zachęca się ich do zawierania ugody, a następnie każe płacić podatek od uzyskanych alimentów, co zmniejsza ich wysokość o 19 proc., których nie płaci się w razie zasądzenia alimentów wyrokiem. Zawierający ugodę w sprawie o alimenty może zaś nie wiedzieć o podatkowych skutkach takiej decyzji i podczas uzgadniania wysokości alimentów nie uwzględnić faktu ich opodatkowania.

– Stosując zwolnienie od podatku tylko wobec alimentów zasądzonych wyrokami sądowymi, wyłączył tę ulgę wobec alimentów ustalonych w umowach i ugodach sądowych. Takie zróżnicowanie narusza zasady konstytucyjne – pisze rzecznik we wniosku do TK. - Z jednej strony nadaje się istotne znaczenie ugodowemu załatwianiu spraw cywilnych, w tym o alimenty. Z drugiej zaś – osoby, które zaakceptowały załatwienie sporu sądowego ugodą, są pozbawione możliwości korzystania ze zwolnienia, które miałyby, gdyby sprawa zakończyła się wyrokiem sądowym.

Ponieważ sytuacja prawna podatników, których alimenty zostały ustalone w ugodzie sądowej, i tych, którzy mają je zasądzone w wyroku, jest taka sama, a alimenty są egzekwowane według identycznych zasad, jedni i drudzy powinni być traktowani jednakowo.

W odpowiedzi na wystąpienie rzecznika minister finansów poinformował, że ta sprawa będzie rozpatrywana w trakcie kolejnych rządowych prac legislacyjnych nad zmianą ustawy. I rzeczywiście, opublikowany na stronie internetowej Ministerstwa Finansów projekt nowelizacji ustawy o PIT z 30 czerwca 2008 r. przewiduje, że wolne od podatku będą również alimenty ustalone w ugodzie sądowej na rzecz osób innych niż dzieci, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 700 zł.

Ale jeżeli taka zmiana zostanie przyjęta, zwolnienie będzie stosowane dopiero do przychodów osiągniętych od 1 stycznia 2009 r.

Nie będzie natomiast obowiązywać przy obliczeniu podatku za lata 2007 – 2008.