Komornik wejdzie za zgodą wierzycieli

Taka powinność ciąży na sądzie z mocy art. 788 [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=70930]kodeksu postępowania cywilnego[/link].

W niedawnej [b]uchwale (sygn. III CZP 5/09) Sąd Najwyższy[/b] wyjaśnił wątpliwości powstałe na tle stosowania tego przepisu w związku z cesją wierzytelności w toku postępowania upadłościowego.

W art. 788 k.p.c. zapisano, że jeśli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed jego wydaniem przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane w dokumencie urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Uzyskanie klauzuli wykonalności jest warunkiem przymusowego ściągnięcia nabytej należności przez komornika sądowego.

Jeśli jednak zbywana należność wchodzi w skład masy upadłości, na jej zbycie syndyk musi uzyskać zezwolenie rady wierzycieli. Taki warunek przewiduje art. 131 § 1 pkt 5 [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=70999]prawa upadłościowego z 1934 r.[/link], które ze względu na datę ogłoszenia upadłości miało zastosowanie w tej sprawie, oraz art. 206 ust. 1 pkt 4 obowiązującego dziś [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=169085]prawa upadłościowego i naprawczego[/link].

Jeśli jednak rada wierzycieli nie została ustanowiona (a tak było w tej sprawie), to z mocy art. 140 starego prawa upadłościowego oraz art. 213 obecnego prawa upadłościowego i naprawczego jej czynności, a więc i wyrażenie zgody na zbycie wierzytelności, należą do sędziego komisarza.

Nadania klauzuli wykonalności w tej sprawie domagała się na swoją rzecz spółka z o.o. Lexus. Jej wniosek dotyczył zasądzonej na rzecz upadłego przedsiębiorcy należności wobec jego dłużnika Dariusza S. Syndyk zbył ją spółce z wolnej ręki.

[srodtytul]Gdy nie ma rady[/srodtytul]

Sąd I instancji odmówił nadania klauzuli, gdyż spółka nie przedstawiła zezwolenia sędziego komisarza na zbycie wierzytelności, a rada wierzycieli nie była ustanowiona. Do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności spółka dołączyła tylko dokument w postaci umowy cesji wierzytelności z podpisami notarialne poświadczonymi. Sąd uznał, że czynność zbycia wierzytelności – jako że dokonano jej bez zezwolenia przewidzianego w art. 131 § 1 pkt 5 lub też art. 140 prawa upadłościowego – jest nieważna.

W zażaleniu spółka argumentowała, że art. 788 k.p.c. nie nakłada na sąd w sprawie o nadanie klauzuli wykonalności obowiązku badania ważności lub skuteczności takiej transakcji. Ocena zgodności z prawem działań podejmowanych przez syndyka należy do sędziego komisarza, który nadzoruje te działania. Trudno więc sobie wyobrazić, by wierzytelność została sprzedana bez jego wiedzy.

[srodtytul]Niezbędne zezwolenie[/srodtytul]

Wskutek zażalenia spółki sprawa trafiła do sądu II instancji, który o rozstrzygnięcie występującego w niej zagadnienia prawnego zwrócił się do SN. Sprowadza się ono do pytania, [b]czy następstwo prawne nabywcy wierzytelności w postępowaniu upadłościowym wynika z samej umowy sprzedaży wierzytelności, czy też dla jego stwierdzenia konieczne jest również przedstawienie zezwolenia[/b] wydanego na podstawie art. 131 § 1 pkt 5 lub art. 140 prawa upadłościowego.