Rejestracja warunkiem odliczenia

Tak wynika z [b]uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2009 r.(sygn. I FPS 7/08)[/b].

Sprawa dotyczyła § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=80032]rozporządzenia ministra finansów z 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 109, poz. 1245 z późn. zm.)[/link]. Sąd badał jego zgodność z konstytucją i starą ustawą o VAT. Nie zastanawiał się, czy jest on zgodny z prawem UE, bo wtedy Polska nie musiała go jeszcze stosować.

Analizowany przepis stanowi, że gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, to nie stanowią one podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

[srodtytul]Różne wyroki[/srodtytul]

Jeden ze składów orzekających NSA zapytał jego rozszerzony skład, czy w świetle tego przepisu faktura wystawiona przez podmiot niezarejestrowany na potrzeby VAT nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego. Wskazał, że w orzecznictwie pojawiły się rozbieżności. W wyroku z 6 maja 2008 r. [b](sygn. akt I FSK 723/07)[/b] NSA uznał, że faktury wystawione przez podmiot niezarejestrowany nie dają nabywcy takiego uprawnienia. Odmienny pogląd zawarty został w[b] orzeczeniu NSA z 13 marca 2008 r. (sygn. akt I FSK 417/07)[/b]. Zgodnie z nim pojęcie „podatnik VAT” jest kategorią obiektywną, nie jest więc uzależnione od dokonania zgłoszenia rejestracyjnego.

Sąd występujący z pytaniem podkreślił, że rozbieżność występuje także w orzecznictwie dotyczącym takiej samej regulacji zawartej w § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia ministra finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ([link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=164345]DzU nr 27, poz. 268 z późn. zm.[/link]).

[srodtytul]Konieczna rejestracja[/srodtytul]

W uchwale NSA uznał, że tylko faktura od zarejestrowanego podatnika VAT uprawnia do odliczenia podatku w niej zawartego. Ze starej ustawy o VAT wynikało bowiem, że tylko oni byli uprawnieni do wystawiania faktur. Nakładała ona również obowiązek rejestracji na wszystkich podatników.

NSA zauważył jednak, że gdy niezarejestrowany kontrahent rozliczył VAT z urzędem skarbowym, to nabywca ma prawo do odliczenia na podstawie ogólnej zasady zawartej w art. 19 starej ustawy o VAT.

[ramka][b]Komentuje Tomasz Bełdyga - radca prawny w firmie KPMG[/b]

Uchwała NSA dotyczy przepisów obowiązujących przed wejściem Polski do Unii Europejskiej. Sąd nie badał więc, czy zakaz odliczania VAT z faktury wystawionej przez firmę, która nie dokonała rejestracji jako podatnik VAT, jest zgodny z dyrektywą. Gdyby rozstrzygnięcie dotyczyło obecnych przepisów, to jest bardzo prawdopodobne, że byłoby inne. Polskie sądy już w kilku orzeczeniach podkreślały, że nabywca może odliczyć VAT z każdej faktury dokumentującej zakup, nawet gdy kontrahent nie zarejestrował się jako podatnik. Wynika to z zasady neutralności VAT. Ponadto sama rejestracja to jedynie czynność techniczna i to nie ona decyduje o tym, czy dany przedsiębiorca jest podatnikiem VAT.[/ramka]