Czego nas uczy święto 3 Maja, które właśnie obchodziliśmy? Przecież już z lat szkolnych wiemy, że Sejm nazwany potem „Wielkim” uchwalił konstytucję zrywającą z dotychczasowym bezwładem i zepsuciem państwa, a tylko wroga jak zawsze Rosja zbrojnie ją obaliła, oddając władzę zdradzieckiej Targowicy. Pod takimi mniej więcej sloganami obchodzimy nasze święto narodowe i to wtłaczamy do głów przyszłych obywateli Rzeczypospolitej.
Niewygodna prawda o Konstytucji 3 maja
Tymczasem wystarczy trochę więcej poczytać (a dziatwa też czasem interesuje się czymś więcej niż ekranem smartfona), aby się przekonać, że wcale nie było tak prosto i jednoznacznie. Przede wszystkim konstytucję podstępnie uchwaliła mniejszość tego Sejmu, wykorzystując wyjazd większości posłów do domów na wielkanocne obżarstwo i popijochę. Zresztą sejmowi zwycięzcy przez prawie dwa lata, jakie upłynęły od uchwalenia konstytucji do jej upadku, niewiele zrobili, aby ją wcielić w życie.
Czytaj więcej
Ustawa rządowa uchwalona 3 maja 1791 r. była wyrazem idei nowoczesnego państwa prawa. Choć obowiązywała tylko przez 14 miesięcy, to jej znaczenie s...
Przesławny „król Staś”, tak sympatycznie wspominany przez późniejszych autorów, długo się wzbraniał przed przystąpieniem do stronnictwa popierającego konstytucję, a za to, gdy wyraźniej zarysowała się groźba rosyjska, zgłosił akces do Targowicy. Zdradzieckie stronnictwo wkraczało do Warszawy pod osłoną bagnetów rosyjskich, ale z rozwianymi sztandarami z Matką Boską i hasłami obrony wiary oraz wolności. Tak więc – podobnie jak w innych polskich sprawach – kryje się tam proza życia, której lepiej nie ruszać.
11 listopada, czyli święto polskiego autorytaryzmu
Przeto w ostatnich latach zyskuje uznanie drugie polskie święto narodowe: rocznica odzyskania niepodległości w dniu 11 listopada 1918 roku. Ale przecież pierwszy polski rząd powstał w Lublinie już 7 listopada… Co więcej, dzień przejęcia władzy w Warszawie przez Józefa Piłsudskiego jest tożsamy z dniem rozejmu kończącego I wojnę światową; któż więc w świecie pamięta, że Polacy inaczej obchodzą rocznicę?
