Via Baltica to największy pod względem ilości nowej infrastruktury i tempa budowy projekt realizowany od początku niepodległości Litwy. W 2023 roku w rekordowo krótkim czasie, bo w ciągu 11 miesięcy, całkowicie rozbudowano i oddano do użytku dwa z czterech odcinków Via Baltica znajdujących się pomiędzy Mariampolem a granicą z Polską o łącznej długości 12,5 km. Kolejny 16-kilometrowy najtrudniejszy odcinek, znajdujący się na poziomie Mariampola zostanie otwarty dla ruchu 11 października.
Czytaj więcej
W poniedziałek otwarcie obwodnicy Łomży, ostatniego w Polsce odcinka trasy Warszawa–Helsinki, kluczowej dla obrony wschodniej flanki NATO. Jej zako...
W czerwcu rozpoczęły się także prace na ostatnim 12-kilometrowym odcinku tuż przy polskiej granicy. Prace w tym miejscu zakończą się w trzecim kwartale 2025 roku, zgodnie więc z planem autostrada Via Baltica połączy Warszawę, Kowno i Wilno już w przyszłym roku.
W tym roku rozpoczną się również prace nad przygotowaniem planów specjalnych autostrady Via Baltica z Kowna do Łotwy. Łączna długość odcinka wyniesie około 160 km, a jego budowa ma zakończyć się do końca 2030 roku.
Dla projektu Rail Baltica połączenie z Polską jest szczególnie ważne i jest potrzebne jak najszybciej
Strategicznym projektem kolejowym mającym zapewnić bezpieczeństwo nie tylko krajów bałtyckich, ale także całej Europy Wschodniej, jest Rail Baltica. Pomiędzy krajami bałtyckimi uzgodniliśmy standardy techniczne linii – dopuszczalną prędkość 249 km/h oraz obciążenie 25 t/oś, co umożliwi transport sprzętu wojskowego i przyczyni się do polepszenia mobilności wojskowej w regionie. W krajach bałtyckich Rail Baltica powstanie jako nowa linia kolejowa na niemal całym odcinku. Sieć istniejąca ma inny rozstaw torów i jest zorientowana w linii wschód–zachód.
Po znaczącym wzroście kosztów projektu ze względu na lepsze parametry oraz wyższych cenach z powodu inwazji Rosji na Ukrainę, kraje bałtyckie zmodyfikowały plany realizacji Rail Baltica, za najważniejszy cel w pierwszym etapie budowy przyjmując budowę głównej linii i uruchomienie transgranicznego ruchu pociągów do 2030 roku. Stacje i inne dodatkowe obiekty zostaną zbudowane później, dlatego do 2030 roku nie będzie potrzebna kwota sięgająca aż 23,8 mld euro.
Na Litwie trwa już budowa linii Rail Baltica od Kowna w stronę Łotwy. Dla odcinka od granicy z Polską do Kowna przygotowano i zatwierdzono plany specjalne, trwa proces przejmowania gruntów oraz równocześnie rozpoczęły się prace projektowe. Ponieważ dla projektu Rail Baltica połączenie z Polską jest szczególnie ważne i jest potrzebne jak najszybciej, prace budowlane na tym odcinku linii kolejowej rozpoczną się od granicy z Polską w kierunku Kowna.
W ten sposób do 2030 roku będziemy mieli w pełni funkcjonalne połączenie kolejowe na terenie całej Litwy. Uzgodniliśmy ten termin nie tylko pomiędzy krajami bałtyckimi, ale także z ministrem oraz Ministerstwem Infrastruktury Polski.
Czytaj więcej
Może już czas, by wstrząsnąć bratnimi stolicami i realizacji Via Baltica domagać się od Litwy, Łotwy i Estonii bardziej stanowczo? Bo to przecież s...
Aby przyspieszyć realizację projektu, w Litwie zmieniono już akty prawne, które umożliwiają równoległe prowadzenie działań związanych z pozyskiwaniem gruntów oraz prace projektowania. Rail Baltica, Via Baltica i inne projekty sieci transeuropejskiej mają na mocy prawa status priorytetowy.
Ponadto Litwa zobowiązała się zmodernizować obecną linię o europejskim rozstawie torów, tak aby już w 2028 r. pasażerowie mogli podróżować pociągiem pomiędzy Litwą a Polską bez przesiadek.
Na Via Baltica i Rail Baltica potrzeba funduszy unijnych
Decydujący impuls do realizacji Via Baltica w Litwie miało przyznanie dofinansowania z funduszy Unii Europejskiej w zakresie mobilności wojskowej. Projekt Rail Baltica do 2030 r. również będzie potrzebował środków unijnych – zarówno w krajach bałtyckich, jak i w Polsce.
Oczekuje się, że negocjacje w sprawie przyszłego zwiększenia funduszy mobilności wojskowej rozpoczną się w czasie polskiej prezydencji w Radzie UE (styczeń–czerwiec 2025 r. – red.).
Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji
