Ministerstwo Spraw Wewnętrznych uszczelnia system pozyskiwania informacji na temat nabywania nieruchomości przez cudzoziemców.  Zobligowała go do tego Najwyższa Izba Kontroli, która sprawdziła, w jaki sposób zbywano nieruchomości rolne z zasobu własności rolnej Skarbu Państwa przez oddziały terenowe Agencji Nieruchomości Rolnych.

– Stwierdziliśmy, że obowiązujące przepisy nie są wystarczające do zapewnienia pozyskiwania pełnej informacji i dokumentacji o transakcjach z udziałem cudzoziemców – wskazuje Paweł Biedziak, rzecznik NIK.

Spóźnienia notariuszy

Projekt nowelizacji ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców zwiększa obowiązki rejentów. Dziś przesyłają wypisy z aktów notarialnych. Zgodnie z projektem, będą także m.in. wypisy dokumentów, na mocy których cudzoziemiec nabył nieruchomość. Za spóźnienie będzie groziła kara finansowa. Zdaniem MSW spóźnień jest bowiem za dużo. W latach 2011–2013 stwierdzono ich aż 1,3 tys.

Wywiad i rejestry

– Nowych obowiązków jest wiele, m.in. jest nim badanie, kto jest rzeczywistym beneficjentem transakcji – mówi Artur Kędzierski, prezes Rady Izby Notarialnej w Warszawie. – W wypadku spółek o złożonej konstrukcji kapitałowej to wymagałoby czasem wręcz prowadzenia wywiadowni gospodarczej. W projekcie wymaga się także od nas sprawdzania, czy dana osoba  jest cudzoziemcem, podczas potwierdzania podpisu pod oświadczeniami dotyczącymi zmian osobowych i kapitałowych w spółkach. W wypadku tych czynności nie zajmujemy się dziś w ogóle treścią oświadczeń – mówi prezes.

Dodaje też, że nakładanie dodatkowych obowiązków na notariusza powinno być związane z zapewnieniem mu dodatkowych środków na ich realizację.

O przystąpieniu cudzoziemca do spółki będą musieli informować również pozostali wspólnicy oraz członkowie zarządu. Tu też jest sankcja – grzywna do 2 tys zł. Z kolei zgłaszając do KRS wniosek o wpis lub zmianę danych, trzeba będzie złożyć oświadczenie o posiadanym statusie cudzoziemca oraz informację o nieruchomościach spółki.

etap legislacyjny: konsultacje społeczne

Opinia dla „Rz"

Stefan Jacyno, adwokat

Proponowane przepisy mają przede wszystkim charakter doprecyzowujący obowiązki sprawozdawcze w systemie nabywania nieruchomości przez cudzoziemców. Pytanie o zasadność tych zmian budzi jednak fakt, że od 1 maja 2016 r. zezwolenia nie będą już musieli uzyskiwać obywatele Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego – także nabywający nieruchomości rolne i leśne. Rejestry będą więc miały coraz bardziej charakter wyłącznie statystyczny. To, co bulwersuje, to kary pieniężne dla notariuszy – do ich nakładania na przedstawicieli zawodów zaufania publicznego ma być uprawniony minister spraw wewnętrznych, odpowiadający za policję i inne resorty siłowe. Budzi to moje duże zdziwienie. W razie spóźnień w wywiązywaniu się ze swoich obowiązków rejenci ponoszą już dziś odpowiedzialność dyscyplinarną.