Właścicielka mieszkania E.J. zwróciła się do urzędu gminy z wnioskiem o wymeldowanie A.P. wraz z dziećmi z lokalu stanowiącego jej własność.

Burmistrz odmówił, choć w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalił, iż A.P. przebywa za granicą, dlatego ani on, ani jego dzieci nie mieszkają w lokalu, którego właścicielką jest E.J. Zdaniem burmistrza jednak nawet długotrwały wyjazd w celach zarobkowych za granicę nie oznacza jeszcze zamiaru opuszczenia lokalu w kraju.

E.J. złożyła odwołanie, ale wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze. Stwierdził, że kobieta nie posiada przymiotu strony w tej sprawie, tym samym nie przysługiwało jej prawo do złożenia odwołania od decyzji prezydenta.

Wskazał, że właścicielowi dla ochrony swoich interesów służy droga postępowania cywilnego. E.J. złożyła skargę do WSA w Szczecinie.

Sąd zauważył przede wszystkim, że wojewoda swoją decyzję oparł na dotychczasowym orzecznictwie sądowym, które jednak nie było jednolite w tego rodzaju sprawach. Najczęściej sądy administracyjne orzekały, że właściciele lokali nie mają interesu prawnego w sprawach meldunkowych, więc nie mogą uczestniczyć w postępowaniach o zameldowanie i wymeldowanie osób mieszkających w ich lokalach. Argumentem było, że ewidencja ludności ma charakter porządkowy, a zameldowanie nie daje uprawnień do lokalu, więc nie mają znaczenia zastrzeżenia jego właściciela.

WSA postanowił zawiesić postępowanie w tej sprawie, ponieważ rzecznik praw obywatelskich wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie, czy stroną postępowania o wymeldowanie (zameldowanie) może być także osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu.

NSA podjął uchwałę (II OPS 1/11), w której stwierdził, że osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie lub wymeldowanie z lokalu innej osoby.

Zameldowanie się mimo zastrzeżeń właściciela lub najemcy lokalu i uchylanie się od wymeldowania może naruszać jego prawa – stwierdził sąd.

Właściciel może więc w postępowaniu prowadzonym przed organem gminy wykazać, że inna osoba nie powinna być zameldowana w jego mieszkaniu.

WSA uchylił zaskarżoną decyzję wojewody i nakazał ponowne rozpatrzenie odwołania właścicielki lokalu (sygnatura akt: II SA/Sz 43/12).