Wiadomo, że zmiany klimatyczne prowadzą do zakwaszenia mórz i oceanów. Nikt wcześniej nie podejmował badań dotyczących wpływu dwutlenku węgla na systemy słodkowodne. Obecne obserwacje dowodzą, że jeziora są coraz bardziej kwaśne, i to jest prawdziwy problem.
Biolodzy z Ruhr-Universität Bochum przeprowadzili długoterminowe analizy danych pochodzących ze zbiorników na terenie Niemiec. Uzupełnili je o eksperymenty laboratoryjne z zamieszkującymi je organizmami słodkowodnymi.
Stowarzyszenie gospodarki wodnej Ruhrverband dostarczyło dane, a zespół z Bochum je przeanalizował. Dotyczyły one jakości wody pitnej z lat 1981–2015 w czterech zbiornikach zaporowych na terenie Niemiec. Analiza wykazała, że ??poziom CO2 w sztucznych jeziorach stale wzrastał, a wartość pH zmniejszała się średnio o 0,01 rocznie – woda stawała się coraz bardziej kwaśna.
Aby ocenić konsekwencje ekologiczne tej zmiany, biolodzy z Bochum zbadali, w jaki sposób zmienione warunki środowiskowe wpływają na kluczowy gatunek, jakim są dafnie (rozwielitki) w ekosystemach słodkowodnych. Jest to rodzaj stawonogów z grupy wioślarek. Żywią się glonami, bakteriami i zawiesiną organiczną, którą odfiltrowują z otoczenia. Zwierzęta te są źródłem pożywienia dla wielu innych organizmów. Dafnie dla obrony przed drapieżnikami, których identyfikują za pomocą zapachu, potrafią zastosować różne mechanizmy obronne, co pozwala na przetrwanie populacji. Reakcja obronna jest specyficzna dla drapieżnika, potrafią one np. zmienić kształt albo wyhodować kolce. Okazało się, że zwiększony poziom dwutlenku węgla hamuje te mechanizmy obronne. Badania przeprowadzono na dwóch gatunkach: Daphnia pulex i Daphnia longicephala – wyniki były jednakowe, im wyższe stężenie CO2, tym mniejsza elastyczność w stosowaniu strategii gwarantujących przetrwanie.
Prawdopodobnie wynika to z tego, że podwyższony poziom dwutlenku węgla wpływa na zmysł zapachu rozwielitek, ich zdolność do wykrywania sygnałów chemicznych drapieżników. W konsekwencji ich obronność została osłabiona. Dafnie stają się niezdolne do reakcji na niebezpieczeństwo i ich populacja może być zagrożona.
