Reklama

Nowy rozdział w ewolucji dinozaurów? W Hiszpanii odkryto nowy gatunek

Naukowcy zidentyfikowali nowy gatunek małego dwunożnego dinozaura, reprezentujący odrębną gałąź ornitopodów. Odkrycie zmienia sposób, w jaki badacze rozumieją ewolucję tych popularnych roślinożerców.

Publikacja: 03.02.2026 16:29

W Hiszpanii odkryto nowy gatunek małego roślinożernego dinozaura / zdjęcie ilustracyjne

W Hiszpanii odkryto nowy gatunek małego roślinożernego dinozaura / zdjęcie ilustracyjne

Foto: lufeethebear / Adobe Stock

Badanie przeprowadził międzynarodowy zespół naukowców pod kierownictwem Paula-Emile'a Dieudonné z argentyńskiego National University of Río Negro. Wyniki badań opublikowano 1 lutego w czasopiśmie „Papers in Palaeontology”.

Naukowcy odkryli nowy gatunek małego roślinożernego dinozaura

Skamieniałości nowego gatunku dinozaura, który otrzymał nazwę Foskeia pelendonum, znaleziono na stanowisku Vegagete w prowincji Burgos w Hiszpanii. Reprezentowały one co najmniej pięć osobników, z których największy okaz był dojrzałym płciowo osobnikiem dorosłym. Mikrotomografia komputerowa oraz trójwymiarowa rekonstrukcja ujawniły cechy, które nie pasowały do znanych ornitopodów.

Foskeia pomaga wypełnić lukę trwającą 70 milionów lat, jest małym kluczem, który otwiera ogromny brakujący rozdział.

Thierry Tortosa z Réserve naturelle nationale de Sainte-Victoire

Odkrycia skamieniałości dokonał Fidel Torcida Fernández-Baldor z hiszpańskiego Dinosaur Museum of Salas de los Infantes, który – cytowany w komunikacie Vrije Universiteit Brussel – przyznał: – Od początku wiedzieliśmy, że te kości są wyjątkowe ze względu na ich niewielkie rozmiary. Równie imponujące jest to, jak badania nad tym zwierzęciem podważają światowe teorie na temat ewolucji dinozaurów ornitopodów.

Czytaj więcej

Sztuczna inteligencja zbada ślady dinozaurów. Naukowcy udostępniają aplikację
Reklama
Reklama

Z kolei Thierry Tortosa z francuskiego Réserve naturelle nationale de Sainte-Victoire zauważył:  – Foskeia pomaga wypełnić lukę trwającą 70 milionów lat, jest małym kluczem, który otwiera ogromny brakujący rozdział.

Foskeia pelendonum: Co wiadomo o nowym gatunku dinozaura?

Foskeia pelendonum żył na Ziemi w epoce wczesnej kredy, około 120 milionów lat temu. Należał do ornitopodów, grupy dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych. Badanie ujawniło zaskakująco rozwiniętą czaszkę, co pozwoliło umieścić Foskeia blisko europejskiej linii roślinożernych Rhabdodontidae. Dinozaur ten, w odróżnieniu od wielu innych z rodziny ptasiomiednicznych, był niewielki – mierzył zaledwie ok. 50 cm długości. Swoimi rozmiarami przypominał więc kurczaka. Mimo niewielkich rozmiarów posiadał wyspecjalizowane uzębienie oraz wykazywał oznaki zmiany postawy w trakcie wzrostu.

„Od pierwszej chwili, gdy ktoś widzi to zwierzę, jest zaskoczony jego ekstremalnie małymi rozmiarami. A jednak zachowało ono wysoce rozwiniętą czaszkę z nieoczekiwanymi innowacjami anatomicznymi” – podkreślił Paul-Emile Dieudonné, cytowany w komunikacie Vrije Universiteit Brussel.

W komunikacie tym znaleźć można również wyjaśnienie znaczenia nazwy nowego gatunku dinozaura: „Nazwa rodzajowa Foskeia pochodzi ze starożytnej greki. Przedrostek fos- oznacza lekki, co nawiązuje do bardzo niewielkiej masy ciała i niewielkich rozmiarów dorosłych osobników […]. Połączenie liter skei pochodzi ze słowa boskein, oznaczającego żerowanie. Nazwa gatunkowa pelendonum nawiązuje do Pelendones, plemienia celtyberyjskiego z Fuentes del Duero […]”.

Nowa analiza filogenetyczna przeprowadzona przez naukowców umieszcza Foskeia jako siostrzaną formę australijskiego Muttaburrasaurusa w obrębie Rhabdodontomorpha i rozszerza europejską grupę Rhabdodontia.

Reklama
Reklama

– Według naszych wyników, dinozaury roślinożerne... tworzą naturalną grupę zwaną Phytodinosauria. Hipoteza ta powinna zostać poddana dalszym testom przy użyciu większej ilości danych – wyjaśnił Dieudonné i dodał: – Te skamieniałości dowodzą, że ewolucja przebiegała równie radykalnie w przypadku małych rozmiarów ciała, jak i dużych. Przyszłość badań nad dinozaurami będzie zależała od zwrócenia uwagi na to, co skromne, fragmentaryczne i małe.

Nauka
Uniwersytet Warszawski i kosmos: od OGLE do fal grawitacyjnych
Nauka
Miały 8 metrów wysokości. Tajemnicze olbrzymy mogły być zupełnie nowym rodzajem życia
Nauka
Wielka pomyłka paleontologów? Nowe ustalenia dotyczące dinozaurów
Nauka
Największa góra lodowa nie dotrwa do lata? A23a topnieje
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama