Jak informuje ZUS, na nową emeryturę nauczycielską mogą przejść:
- od 1 września 2024 r. - nauczyciele urodzeni przed 1 września 1966 r.;
- od 1 września 2025 r. - nauczyciele urodzeni po 31 sierpnia 1966 r., a przed 1 września 1969 r.;
- od 1 września 2026 r. - nauczyciele urodzeni po 31 sierpnia 1969 r.
Wniosek o nową emeryturę nauczycielską należy złożyć przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. ZUS podkreśla, że osoby uprawnione do nabycia prawa do świadczenia od 1 września 2024 r., tj. nauczyciele urodzeni przed 1 września 1966 r. będą mogły złożyć wniosek najwcześniej w sierpniu 2024 r., czyli miesiąc przed wejściem w życie przepisów. W przypadku złożenia wniosku przed 1 sierpnia 2024 r. ZUS wyda decyzję odmowną.
Czytaj więcej
Wzrostu wynagrodzeń w wysokości 1 500 zł nie osiągnęliśmy - mówił w rozmowie z RMF FM szef ZNP Sławomir Broniarz.
Nauczyciel musi się najpierw zwolnić z pracy
Warunki wymagane do nabycia uprawnień do nowej emerytury nauczycielskiej są takie same dla kobiet i mężczyzn. Będą mogli skorzystać z niej nauczyciele, którzy rozwiążą na swój wniosek stosunek pracy albo dojdzie do rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w następujących okolicznościach:
- w razie całkowitej likwidacji szkoły dyrektor placówki rozwiąże z nauczycielem stosunek pracy,
- w razie częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć dyrektor szkoły rozwiąże z nim stosunek pracy,
- stosunek pracy wygaśnie z upływem sześciomiesięcznego okresu pozostawania nauczyciela w stanie nieczynnym,
- stosunek pracy wygaśnie w sytuacji gdy nauczyciel pozostający w stanie nieczynnym, odmówi podjęcia pracy w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony lub na okres, na który została zawarta umowa, w tej samej szkole, na tym samym lub innym stanowisku.
Ale to nie wszystko. Dodatkowe, które muszą być spełnione łącznie z pierwszym są następujące:
- nauczyciel rozpoczął przed 1 stycznia 1999 r. faktyczne wykonywanie pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoczęcia pracy na tym stanowisku.
- mauczyciel ma okres składkowy, o którym mowa w art. 6 ustawy emerytalnej, wynoszący co najmniej 30 lat, w tym co najmniej 20 lat faktycznego wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego,
o których mowa w art. 1 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w okresie faktycznego wykonywania pracy na tych stanowiskach (z wyjątkiem nauczyciela szkoły za granicą), w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć,
- nauczycielowi nie przysługuje prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek na podstawie art. 88 ust. 2a Karty Nauczyciela,
- wysokość emerytury nie jest niższa niż kwota najniższej emerytury określonej w ustawie emerytalnej.
Prawo do nowej emerytury nauczycielskiej nie ustaje w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Jak ZUS obliczy wysokość emerytury nauczycielskiej
Co jest lepsze: nowa emerytura czy świadczenie kompensacyjne przyznawane według dotychczasowych przepisów? Związek Nauczycielstwa Polskiego przygotował ich porównanie, by łatwiej było podjąć decyzję.
Wcześniejsza emerytura czy świadczenie kompensacyjne? Porównanie nauczycielskich emerytur
Z zestawienia wynika, że nowa emerytura nauczycielska zostanie obliczona w wyniku podzielenia podstawy obliczenia emerytury (stan konta) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na tę emeryturę danej osoby. W przypadku obliczania wysokości świadczenia kompensacyjnego stan konta dzielony jest przez średnią trwania życia dla osób w wieku 60 lat.
„Emerytura może być niższa o 20 proc. od świadczenia kompensacyjnego. Przejście na wcześniejszą emeryturę pomniejsza stan konta emerytalnego, dlatego emerytura naliczona w wieku powszechnym może być niższa o kolejne 20 proc. Skorzystanie z wcześniejszej emerytury oznacza przeniesienie środków z OFE i subkonta na konto podstawowe w ZUS co oznacza, że rodzina nie dziedziczy po przedwcześnie zmarłym nauczycielu. Nauczycielki tracą prawo do przeliczenia emerytury w wieku 65 lat, ponieważ przeniosły środki z OFE i subkonta do ZUS” – czytamy na stronie ZNP.
Nauczycielska emerytura nie wyklucza dalszej pracy w szkole
W przypadku emerytur stażowych warunkiem koniecznym jest rozpoczęcie pracy na stanowisku nauczyciela przed 1999 r. Staż pracy musi wynosić 30 lat składkowych, w tym co najmniej 20 lat faktycznego wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1 KN w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Konieczne jest też posiadania środków na co najmniej minimalną emeryturę.
Nauczyciel, który przejdzie na wcześniejszą stażową emeryturę nauczycielską może podjąć pracę w placówkach, o których mowa w art. 1 Karty Nauczyciela na stanowisku nauczyciela do 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć za zgodą kuratora. Przy podjęciu pracy bez zgody kuratora lub powyżej 1/2 wymiaru czasu pracy, emerytura ulega zawieszeniu. Prawo do świadczenia kompensacyjnego ulega zawieszeniu w każdym przypadku podjęcia przez nauczyciela pracy w placówkach, o których mowa w art. 1 Karty Nauczyciela.
Na świadczenie kompensacyjne mogą przechodzić do 2032 roku kobiety od 55 do 59 roku życia i mężczyźni od 60 do 64 roku życia. Wymagany jest co najmniej 30-letni staż pracy (okres składkowy i nieskładkowy), w tym 20 lat wykonywania pracy w charakterze nauczyciela w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Gwarantowana jest minimalna wysokość emerytury, nawet jeśli nie zostały zgromadzone odpowiednie środki.
Przy przejściu na świadczenie kompensacyjne nie zostanie pomniejszony stan konta emerytalnego, a środki z OFE i subkonta przedwcześnie zmarłego nauczyciela podlegają dziedziczeniu. Nauczycielki mogą też przeliczyć emeryturę w wieku 65 lat.
