Nie jest to jednak akademicki podręcznik, ale pasjonująca synteza, przeplatana polemikami z autorami innych publikacji. Można ją traktować jako zaproszenie do debaty na temat wypełnionego konfliktami mijającego półwiecza.
Mimo że książkę otwiera rozdział poświęcony porządkowi jałtańsko-poczdamskiemu, autor twierdzi, że wchodzenie Europy w etap zimnej wojny rozpoczęło się wcześniej, wraz z radziecką pacyfikacją wschodniej części kontynentu.
Główne pytanie brzmi, czym była zimna wojna. Konfliktem dwóch ideologii: liberalnej demokracji oraz marksizmu i leninizmu? Czy walką o polityczną dominację wspartą wyścigiem zbrojeń? I kto ponosi za nią odpowiedzialność? Stany Zjednoczone, które pierwsze użyły broni nuklearnej w Japonii i wzbudziły w Moskwie psychozę zagrożenia? Czy ZSRR z ekspansjonizmem swej polityki?
Profesor Holzer przekonuje, że zasadnicza przyczyna rozpoczęcia zimnej wojny leżała w dążeniu Związku Radzieckiego do pełnego uzależnienia i oddzielenia od europejskiego Zachodu swojego terytorium i strefy wpływów. Równocześnie dowodzi, że nie istniało zewnętrzne niebezpieczeństwo dla ZSRR, jedynie dla dominacji radzieckiej w krajach wschodnioeuropejskich. Między supermocarstwami panowała równowaga nuklearna, która zdecydowała o trwałości powojennego porządku jałtańsko-poczdamskiego.
Profesor Holzer bada równie dogłębnie stosunki międzynarodowe i procesy polityczno-gospodarcze, które doprowadziły do kryzysu i upadku komunizmu w Europie. Jest po stronie transformacji, w której uczestniczył. Ale ostrzega, że problemy Europy nie kończą się automatycznie wraz z politycznym przełomem, bo nie istnieje bezkonfliktowy rozwój historyczny.
