Jest koniec lat 90. w małym, przemysłowym mieście. Dominuje bezrobocie, przemoc i klasyczne „kombinowanie”. Główny bohater – nastolatek, który kupuje markowe buty na kredyt – trafia do świata, który zmieni jego życie. Fikcja? Nie do końca. – To są wymyślone historie, ale wszystkie je widziałem albo działy się blisko mnie – mówi Jakub Nowak w podcaście „Rzecz o książkach”.
Jakub Nowak, autor nagrodzonej powieści „To przez ten wiatr” z 2022 r. tym razem sięga po osobisty, choć nie autobiograficzny materiał. – Pięć lat temu nie napisałbym tej książki. Wstydziłbym się. Teraz już nie – przyznaje.
Czytaj więcej
Oczekuję od historyka, że weźmie odpowiedzialność za próbę opowiedzenia rzeczywistości. Że wskaże, co jest ważne, a co nie jest. Badacze coraz częś...
Gdzie rozgrywa się akcja „Nie w szczepionkę”? Kielce, Radom, Skarżysko-Kamienna? W każdym z tych miast
Choć w książce nie pada żadna konkretna nazwa, czytelnicy pytają autora: czy to Pionki? Gliwice? Skarżysko-Kamienna? – Taki był plan, żeby to było miejsce uniwersalne. Przestrzeń, którą pamięta wielu z nas – tłumaczy pisarz. – To był świat przemocy. I domowej, i tej na ulicy.
Stworzył tę powieść także po to, by pokazać, jak przeszłość
wpływa na teraźniejszość. Dlatego opowieść o dorastaniu połączył z historią dorosłej bohaterki – wokalistki punkowej kapeli, a
zarazem matki, kobiety, która z dnia na dzień traci coś ważnego:
muzykę. – Pomyślałem, co, jeśli tożsamość opiera się nie na
pracy czy rodzinie, tylko na scenie muzycznej? I co, jeśli zostaje
się tego pozbawionym?
Czytaj więcej
Byli dziećmi PRL-u, rzuconymi na głęboką wodę raczkującego kapitalizmu i demokracji. Jak uczniowie łódzkiego ogólniaka, którzy zdawali maturę w maj...
Kradzione buty na kredyt i przestępcy w dresach
Buty do koszykówki marki Reebok, model Kamikaze 2 – to one uruchamiają fabułę „Nie w szczepionkę”. Nastolatek kupuje je na kredyt u „kolegów”, którzy są raczej małomiasteczkowymi bandytami. – Bohater łudzi się, że jako „swój” będzie potraktowany łagodniej. Ale dług to dług i trzeba go spłacić – mówi Jakub Nowak.
Buty w tej powieści są symbolem: statusu, przynależności, marzeń ponad stan. – Marki ciuchów, to, co ludzie nosili i mieli, były podstawowym emblematem dzielącym ludzi pionowo – wspomina pisarz. Ale buty są tylko przedmiotem uruchamiającym większą opowieść: o znikającej matce, o kłamstwach ojca i o mieście rządzonym przez milczące układy.
Czytaj więcej
Każdy ma swój raj utracony. Dla mnie to były lata 90., dla wielu dekada ohydy. To hipokryzja czy normalna sprawa?
Jak powstawała powieść „Nie w szczepionkę”: Bez nostalgii, za to z głośnikami na full
– To nie jest książka nostalgiczna. Chciałem, żeby była o nostalgii, ale bez taniego sentymentalizmu – zaznacza Jakub Nowak.
A muzyka? Jest wszędzie, w każdym rozdziale. W tle tej historii grają Alians, Miłość, Talking Heads, Nirvana. Pisarz stworzył nawet specjalną playlistę, która może stanowić soundtrack do jego najnowszej powieści.
Część czytelników być może odnajdzie się w wątku Siwej – kobiety, której młodość skończyła się dawno temu, ale która wciąż szuka swojej tożsamości. – Zastanawiałem się, co się dzieje z tymi wszystkimi depeszowcami, punkami, dzieciakami z koncertów, kiedy kończy się młodość. I może właśnie o tym jest ta książka? – opowiada Jakub Nowak.
Na koniec zdradza, na jakim koncercie był ostatnio i jaką żelazną zasadę na temat koncertowej garderoby wpojono mu w młodości i do dziś stara się jej przestrzegać.
Zapraszam do wysłuchania całej rozmowy oraz innych podcastów o literaturze.
Podcast powstał we współpracy z internetową księgarnią Nexto, dystrybutorem e-booków, audiobooków i prasy.
